Պիրանտել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Blue pill container spilled icon.svg
Պիրանտել
Pyrantel.png
Նույնացուցիչներ
CAS համար15686-83-6
PubChem CID708857
DrugBank11156
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.036.143 Խմբագրել Վիքիդատայում

Պիրանտել դեղամիջոց, որն օգտագործվում է մակաբույծ որդերով վարակվծության բուժման համար[1]։ Այդ թվում ասկարիդի, ակիլոստոմի, էնտերոբիազի, տրիխոստրոնգիլիազի և տրիխինելոզի[1]։ Այն օգտագործվում է բերանացի ընդունման հաբերի տեսքով[1]։

Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են սրտխառնոց, գլխացավ, գլխապտույտ, անքնություն և ցան[2]։ Լյարդի ախտահարում ունեցող մարդիկ դեղամիջոցը պետք է օգտագործեն ցածր դեղաչափով[2]։ Հղիության ժամանակ կիրառման անվտանգության մասին տվյալներ չկան[3]։ Կրծքով կերակրման ժամանակ անվտանգության մասին նույնպես տվյալներ չկան[2]։ Այն ներառված է հակամակաբուծային դեղամիջոցների շարքում[4]։ Այն ազդում է մակայուծ որդերին պարալիզացնելու եղանակով[4]։

Պիրանտելն առաջին անգամ հայտնագործվել է 1965թ․[5]։ Այն ներառված է ԱՀԿ հիմնական դեղամիջոցների շարքում որպես առողջապահության համակարգում ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղամիջողներից մեկը[6]։ Պրանտելն ունի գեներիկ դեղամիջոցներ[7]։ ԱՄՆ-ում բուժման մեկ կուրսն արժե մոտ 25 ԱՄՆ դոլար[8]։ Այն նաև կիրառվում է մի շարք կենդանիների ճիճվակրության բուժման համար[5]։

Հղիություն և կրծքով կերակրում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պիրանտելը, մարդկանց համար գտնվում է հղիության ժամանակ կիրառման անվտանգության C դասում, իսկ շների և կատուների համար A դասում։ Պիրանտելը համարվում է անվտանգ դեղամիջոց կենդանիների խնամքի համար[9]։

Ազդեցության մեծանիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պիրանտելը գործում է որպես նյարդամկանային փոխազդեցությունն արգելակող, պարալիզացնող դեղամիջոց։ Այդ ճանապարհով դեղամիջոցը հելմինթների մոտ առաջացնում է չկառավարվող կծկումներ այնուհետև պարալիչ։ Սա հանգեցնում է նրան, որ որդը չի կարողանում ամրանալ մարսողական համակարգի պատերից և օրգանիզմից հեռացվում է բնական ճանապարհով։ Պիրանտելը տիրոջ օրգանիզմի վրա զգալի ազդեցություն չի թողնում քանի որ այն ավելի վատ է ներծծվում տիրոջ մարսողական համակարգից։ Սպասիտիկ (տետանիկ) կծկումներ առաջացնող դեղամիջոցները, մասնավորապես պիրանտելը կարող են առաջացնել ստամոքսաղիքային ծանր անանցանելիություն, որդերով ծանրաբեռնման հետևանքով[10]։ Այս օբստրուկցիան հիմնականում հանդիպում է այն դեպքերում և վարակված չափսերով փոքր կեդանին փորձում է միաժամանակ դուրս մղել բազմաթիվ մակաբույծներ։ Սովորաբար որդերն օրգանիզմից հեռացվում են բնական կղազատման, փորլուծության կամ պատահական փսխման ժամանակ։

Անվանումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առկա են մի շարք ապրանքային անվանումներ, այդ թվում "Reese's Pinworm Medicine", "Pin-X", "Pin-Rid","PYRANTRIN", "COMBANTRIN", "Anthel", "Helmintox", "Helmex", "Strongid" և Drontal Cat.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 WHO Model Formulary 2008։ World Health Organization։ 2009։ էջեր 89, 608։ ISBN 9789241547659։ Արխիվացված օրիգինալից 13 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  2. 2,0 2,1 2,2 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ WHO20082 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  3. «Pyrantel Use During Pregnancy | Drugs.com»։ www.drugs.com։ Արխիվացված օրիգինալից 20 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  4. 4,0 4,1 «Pyrantel Pamoate»։ The American Society of Health-System Pharmacists։ Արխիվացված օրիգինալից 20 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  5. 5,0 5,1 Maddison Jill E., Page Stephen W., (BVSc.) David Church (2008)։ Small Animal Clinical Pharmacology (անգլերեն)։ Elsevier Health Sciences։ էջ 209։ ISBN 978-0702028588։ Արխիվացված օրիգինալից 2016-12-20-ին 
  6. «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)»։ World Health Organization։ April 2015։ Արխիվացված օրիգինալից 13 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  7. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ AHFS20162 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  8. Hamilton Richart (2015)։ Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition։ Jones & Bartlett Learning։ էջ 54։ ISBN 9781284057560 
  9. Plumb, D. C. (2005)։ Plumb's veterinary drug handbook։ Stockholm, Wis: PharmaVet։ ISBN 978-0-8138-0518-4 
  10. Salman A. B. (1997)։ «Management of intestinal obstruction caused by ascariasis»։ Journal of Pediatric Surgery 32 (4): 585–587։ PMID 9126759։ doi:10.1016/S0022-3468(97)90712-0