Պիրահա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Պիրահա (պորտ. pirahã), Բրազիլիայի Ամազոնաս նահանգում բնակվող հնդկացիական փոքրաթիվ ժողովուրդ (մոտ 420 մարդ)։ Զբաղվում են որսորդությամբ և հավաքչությամբ: Մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում մարդաբանությամբ և լեզվաբանությամբ զբաղվող գիտնականների համար։ Պատկանում են մուրանական էթնիկ խմբին։ Խոսում են պիրահան լեզվով, որը հայտնի է իր շատ սահմանափակ բառապաշարով։ Նրանց լեզվից բացակայում են ընդհանուր հասկացությունները, տեղանունները, թվական անունները և ռեկուրսիան:

Պիրահաները կերակրվում են որսով և հավաքչությամբ՝ պատկերացում չունենալով սննդի պաշար հավաքելու մասին։ Նրանց մոտ ընդհանրապես բացակայում է ժամանակի ընկալումը, զուրկ են ամոթի, մեղքի և վիրավորանքի զգացմունքներից:

Ըստ պիրահաների պատկերացումների, երկարատև քունը վնասակար է, այդ պատճառով քնում են շատ կարճատև և չունեն օրակարգ։ Նրանց համար երազը իրենց իրական կյանքի մի մասն է և խոսում են երազում կատարված դեպքերի մասին այնպես, կարծես դրանք կատարվել են իրական կյանքում։ Նրանք հավատում են անտառի հոգիներին, սակայն որպես այդպիսին բացակայում են կրոնը և ծեսերը, պատկերացում չունեն Աստծո կամ աստվածությունների մասին։

Մեծանալուն և ծերանալուն զուգընթաց, պիրահաները փոխում են իրենց անունները՝ միջինը 6-8 տարին մեկ անգամ։ Ըստ նրանց, երբ մարդն զգում է, որ տարիքի հետ ինքն ուրիշ է դարձել, պետք է փոխի իր անունը։