Պերուական խոլահավ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պերուական խոլահավ
Պերուական խոլահավ
Պերուական խոլահավ
Դասակարգում
Թագավորություն  Կենդանիներ (Animalia)
Տիպ/Բաժին Քորդավորներ (Chordata)
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ (Vertebrata)
Դաս Թռչուններ (Aves)
Կարգ Խոլահավազգիներ (Suliformes)
Ընտանիք Խոլահավեր (ընտանիք) (Sulidae)
Ցեղ Խոլահավեր (Sula)
Տեսակ Պերուական խոլահավ (S. variegata)
Միջազգային անվանում
Sula variegata
Տարածվածություն և պահպանություն
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 LC hy.svg
Քիչ մտահոգող տեսակ

Տաքսոնի տարածվածությունը
Տաքսոնի տարածվածությունը

Պերուական խոլահավ (լատ.՝ Sula variegata), խոլահավերի տեսակ[1]։ Պերուական հոսանքի էնդեմիկ է, կարևոր գիշատիչ է իր կենսացենոզում։ Պերուական ծովափի ամենաբազմաթիվ թռչունն է[2]։։ 20-րդ դարի կեսին պերուական խոլահավի թվաքանակը հասավ 3 միլիոն առանձնակի[3]։ Բուգենվիլի ձկնկուլից հետո գուանոյի երկրորդ ամենակարևոր արտադրողն է բոլոր ծովաթռչունների միջև։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սավառնող թռչունի վերին մասերը դարչնագույն են, իսկ ստորինը՝ սպիտակ։ Կտուցը երկար է, մոխրագույն, գլուխը՝ սպիտակ։

Էգերը, որպես կանոն, ավելի խոշոր են, քան արական սեռի ներկայացուցիչները. նրանց մարմինը միջինում 19%-ով ավելի ծանր է, իսկ թևերը՝ 4%-ով մեծ[4]։

Տաքսոնոմիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պերուական խոլահավերի ենթատեսակներ չկան, սակայն տեսակների որոշ ներկայացուցիչներ հիբրիդացվում են կապտաոտ խոլահավերի հետ[5]։

Տարածվածություն և կենսակերպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գաղութները բնադրում են ավազոտ հարթավայրում, որտեղ բոլոր կողմերից քամիներ են փչում, ինչը նրանց բներին թույլ է տալիս մնալ մոտավորապես 28 °C-ից 38 °C ջերմաստիճանի միջակայքում[6]։

Վարքագիծ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գուանոյից և հողից պատրաստված պերուական խոլահավի բույնը

Թռչնի սննդակարգի հիմքը կազմում է պերուական անձրուկը։ Սնվում են նաև թյունիկով և այլ սննդով։ Որսն անում են Պերուական հոսանքի սառը ջրերում։

Պերուական խոլահավերը սուզորդներ են՝ սուզվելու համեմատաբար կարճ ժամանակով՝ 3,1–3,4 վայրկյան։ Սուզումները տևում են մինչև 15 վայրկյան։ Սուզման միջին խորությունը 2,3–4,3 մետր է, դրանք համեմատաբար ոչ խորը սուզվող թռչուններ են։

Կերը փնտրում ափին բավականին մոտ, սովորաբար իրենց բներից 5 կմ-ից պակաս հեռավորության վրա, սակայն նրանց տեսել են ափից մինչև 40 կմ հեռավորության վրա։ Նրանց կեր որոնելու ճամփորդությունները տևում են ընդամենը մի քանի ժամ, ինչը կարճ է՝ համեմատած այլ նման ծովային թռչունների հետ, որոնք կեր փնտրելու համար կարող են մի քանի օր անցկացնել ծովում։ Դա խոսում է այն մասին, որ պերուական խոլահավերը կեր որոնելիս նախընտրում են չհեռանալ իրենց գաղութից[6][7]։

Պերուական խոլահավի միջին արագությունը մոտավորապես 44 կմ/ժ է, սակայն նրանք կարող են թռչել մինչև 139 կմ/ժ արագությամբ[8]։

Բազմացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմանում են ամբողջ տարվա ընթացքում, սակայն հիմնական բազմացման սեզոնը տեղի է ունենում հարավային գարուն-ամառ ժամանակահատվածում (սեպտեմբեր-մարտ)։ Զույգերը կարող են տարվա ընթացքում երկրորդ անգամ փորձել բազմանալ՝ կախված սննդի առկայությունից։ Ձվերի քանակը տատանվում է մեկից մինչև չորս ձու, բայց ամենից հաճախ 2-3 ձու են ածում։ Ձվերը գունատ-կապույտ են։ Ե՛վ էգ, և՛ արու ծնողները թուխս են նստում 4-ից 5 շաբաթ։ Ձագերը մեծանում են մոտավորապես 3 ամսում։ Ի թիվս այլ փոփոխականների, բազմացման հաջողությունը կախված է սննդի առկայությունից և կապված է գաղութի գտնվելու վայրից, դրա չափից և բուծման ժամանակից[8]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «IOC World Bird List 5.1»։ IOC World Bird List Datasets։ doi:10.14344/IOC.ML.11.1։ Վերցված է 2022-02-01 
  2. Bernal M., Contreras M., Ellenberg U., Garthe S., Lara-Jorquera G. (2003). Breeding distributions and abundance of seabirds on islands off north-central Chile. Revista Chelina de Historia Natural 76(2): 323—333.
  3. Tovar, H.; Guillén, V.; Cabrera, D. Reproduction and population levels of Peruvian guano birds, 1980 to 1986(անգլ.) // Journal of Geophysical Research: Oceans : journal. — Т. 92. — № C13. — Էջ  14445—14448. — doi:10.1029/jc092ic13p14445։
  4. Zavalaga Carlos B., Taylor Scott A., Dell'omo Giacomo, Anderson David J., Friesen Vicki L (2009-12)։ «Male/Female Classification of the Peruvian Booby»։ The Wilson Journal of Ornithology 121 (4): 739–744։ ISSN 1559-4491։ doi:10.1676/09-19.1 
  5. Taylor Scott A., Anderson David J., Zavalaga and Carlos B., Friesen Vicki L. (2012-06-12)։ «Evidence for strong assortative mating, limited gene flow, and strong differentiation across the blue-footed/Peruvian booby hybrid zone in northern Peru»։ Journal of Avian Biology 43 (4): 311–324։ ISSN 0908-8857։ doi:10.1111/j.1600-048x.2012.05660.x 
  6. 6,0 6,1 Duffy David Cameron (1987)։ «Aspects of the Ecology of Blue-Footed and Peruvian Boobies at the Limits of Their Ranges on Isla Lobos de Tierra, Peru»։ Colonial Waterbirds 10 (1): 45։ ISSN 0738-6028։ doi:10.2307/1521229 
  7. Ludynia Katrin, Garthe Stefan, Luna-Jorquera Guillermo (2009-06-21)։ «Distribution and foraging behaviour of the Peruvian Booby (Sula variegata) off northern Chile»։ Journal of Ornithology 151 (1): 103–111։ ISSN 2193-7192։ doi:10.1007/s10336-009-0431-1 
  8. 8,0 8,1 Zavalaga Carlos B., Halls Joanne, Dell'Omo Giacomo (2010-01-28)։ «Marine habitat use of Peruvian boobies: a geographic and oceanographic comparison between inshore and offshore islands»։ ICES Journal of Marine Science 67 (5): 940–951։ ISSN 1095-9289։ doi:10.1093/icesjms/fsp298 

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]