Պատվաստումներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կանխարգելիչ պատվաստումները պաշտպանում են երեխաներին մի շարք վարակիչ հիվանդություններից։ Այդ հիվանդություններն են տուբերկուլոզը, կարմրուկը, կարմրախտը, խոզուկը, պոլիոմիելիտը, հեպատիտ Բ, կապույտ հազ, դիֆթերիա, փայտացում և հեմոֆիլուս ինֆլուենզա Բ տիպի վարակ։ Պատվաստումներն առաջացնում են իմունիտետ տվյալ հիվանդության հանդեպ, սակայն այն կարող է լինել կարճատև, որի պատճառով կատարում են կրկնապատվաստում (R վակցինացիա)։ Պատվաստանյութերը կենսաբանական նյութեր են, որոնք օրգանիզմում մշակում են հակամարմիններ և պաշտպանում են երեխային տվյալ հիվանդությունից։ Պատվաստանյութերը պատրաստում են հիվանդություն առաջացնող մանրէներից (սպանված կամ կենդանի թուլացված) և նրանց թույներից։ Անատոքսինը ձևափոխված բակտերիալ թույն է, որը հատուկ մշակման ընթացքում կորցրել է իր թունավոր հատկությունները, բայց պահպանել է իմունիտետ առաջացնելու հատկությունը։

Պատվաստումների ներմուծման եղանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պերօս-ՕՊՎ (օրալ պոլիոմիելիտային վակցինացիա)
  • Ներմաշկային-ԲՑԺ (հակատուբերկուլոզային)
  • Միջմկանային-հնգավալենտ վակցինացիա (հեմոֆիլուս ինֆլուենզա Բ տիպի վարակ, հեպատիտ Բ, կապույտ հազ, դիֆտերիա, փայտացում)
  • Ենթամաշկային-ԿԿԽ (կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ)

Պատվաստումների հակացուցումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Անաֆիլակտիկ շոկ
  2. Էնցեֆալիտ
  3. Աֆեբրիլ ցնցումներ
  4. Իմունաանբավարարություն
  5. Չարորակ նորագոյացումներ

Հետպատվաստումային բարդությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարող է առաջանալ անաֆիլակտիկ շոկ, էնցեֆալոպատիա, ցնցումներ, լիմֆադենիտ, խրոնիկ արտրիտ, ուսային նյարդի նևրիտ, տրոմբոցիտոպենիկ ծիրանացան։ Պատվաստումից հետո որոշ երեխաներ տկարություն են զգում, երբեմն մի փոքր բարձրանում է ջերմությունը, իսկ ներարկման տեղը կարող է կարմրել, բորբոքվել և այտուցվել։ Եռակի պատվաստանյութի (ԱԿԴՓ) սրսկման օրվա ընթացքում երեխան կարող է անհանգիստ լինել, գրգռված կամ ընդհակառակը՝ խեղճացած։ Կարմրուկի և խոզուկի դեմ պատվաստումները գործնականում ոչ մի բարդություն չեն առաջացնում, թեև որոշ երեխաների մոտ ներարկումից 5-10 օր հետո ջերմությունը բարձրանում է և առաջանում է ցան։ Պատվաստումը կատարվում է առողջ երեխաներին, ովքեր չունեն հակացուցումներ համարվում են ակտիվ իմունիզացիա։ Պասիվ իմունիզացիա կատարում են շփվողներին միջմկանային ներարկելով գամմագլոբուլին։


Պատվաստումների ազգային օրացույց (Հայաստանի Հանրապետություն)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատվաստանյութի անվանումը Պատվաստման հերթական դեղաչափը Պատվաստման

ժամկետը

ԲՑԺ 1 ծնվելուց հետո 24-48

ժամվա ընթացքում

ՎՀԲ 1 ծնվելուց հետո 24 ժամվա

ընթացքում

ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ

ՕՊՎ

1

2

3

6 շաբաթ (1.5 ամսական)

10 շաբաթ (2.5 ամսական)

14 շաբաթ (3.5 ամսական)

ԿԿԽ 1 12 ամսական
ԱԿԴՓ, ՕՊՎ 4 18 ամսական
ԱԴՓ-Մ 1 6 տարեկան
ՕՊՎ 5 6 տարեկան
ԿԿԽ 2 6 տարեկան
ԱԴՓ-Մ 2

3

4

5

6

16 տարեկան

26 տարեկան

36 տարեկան

46 տարեկան

56 տարեկան

Պատվաստանյութի անվանումը Հիվանդությունների հակածինների պարունակությունը


ԲՑԺ տուբերկուլոզ
ՎՀԲ հեպատիտ Բ
ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ դիֆթերիա, փայտացում, կապույտ հազ, հեպատիտ Բ, հեմոֆիլուս, ինֆլուենզա Բ տիպի
ՕՊՎ պոլիոմիելիտ
ԿԿԽ կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ
ԱԴՓ-Մ դիֆթերիա, փայտացում

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • "Մոր և մանկան խնամքը" Էլիզաբեթ Ֆենուիք