Պատմողական նախադասություն
Պատմողական նախադասությունը նախադասության այն տեսակն է, որի միջոցով խոսողը հայտնում է որևէ տեղեկություն, փաստ, իրադարձություն, մտքեր կամ դատողություններ՝ առանց որևէ հատուկ զգացմունքային երանգի կամ հարցական, հրամայական, բացականչական իմաստի։[1][2]
Պատմողական նախադասությունները հիմնականում կիրառվում են որևէ երևույթի, դեպքի, իրադարձության, առարկայի կամ անձի վերաբերյալ տեղեկություն հաղորդելու համար։
Կառուցվածք և առանձնահատկություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պատմողական նախադասություններին բնորոշ են հետևյալ հատկանիշները.
- Հաղորդական իմաստ: Դրանց հիմնական գործառույթը որևէ տեղեկություն հաղորդելն է։
- Շեշտադրություն: Շեշտը սովորաբար դրվում է նախադասության վերջին բառի կամ խոսքի հիմնական իմաստը կրող բառի վրա։
- Հնչերանգ: Պատմողական նախադասություններն արտասանվում են հանգիստ, չեզոք հնչերանգով։
- Վերջակետ: Գրավոր խոսքում պատմողական նախադասության վերջում դրվում է վերջակետ (.), երբեմն՝ բացականչական նշան (!), եթե այն ուղեկցվում է ուժեղ զգացմունքով (օրինակ՝ «Ինչ հրաշալի օր է՛»):
Պատմողական նախադասությունները կարող են լինել պարզ կամ բաղադրյալ։[3]
Օրինակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Այսօր արևոտ եղանակ է։
- Երեխաները խաղում էին բակում։
- Գիրքը դրված էր սեղանին։
- Մենք վաղը կգնանք թանգարան։
Պատմողական նախադասությունների տեսակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պատմողական նախադասությունները կարող են լինել.
- Հաստատական: Երբ հաղորդվող տեղեկությունը հաստատվում է։ Օրինակ՝ «Ես սովորում եմ դպրոցում։»
- Ժխտական: Երբ հաղորդվող տեղեկությունը ժխտվում է։ Օրինակ՝ «Ես դպրոցում չեմ սովորում։»
Դրանք կարող են նաև բաժանվել ըստ շարահյուսական կառուցվածքի.
- Պարզ նախադասություններ: Ունեն մեկ գերագույն անդամ (ենթակա-ստորոգյալ զույգ)։ Օրինակ՝ «Արևը ծագեց։»
- Բաղադրյալ նախադասություններ: Ունեն երկու կամ ավելի գերագույն անդամներ։ Օրինակ՝ «Արևը ծագեց, և թռչունները սկսեցին երգել։»[4]
Աղբյուրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Աբրահամյան, Ա.Ա. (1977). Ժամանակակից հայոց լեզվի քերականություն. Լույս. էջեր Օրինակելի էջեր.
- ↑ Հայոց լեզվի քերականություն (1960). «Բայ». Հայոց լեզվի քերականություն. Երկու հատորով. Vol. 2. ՀԽՍՀ ԳԱ հրատ. էջեր Օրինակելի էջեր.
- ↑ Ղարիբյան, Ա.Ս. (1962). Հայոց լեզվի քերականություն (ձևաբանություն և շարահյուսություն). Հայպետհրատ. էջեր Օրինակելի էջեր.
- ↑ Աղայան, Է.Բ. (1978). Բայեր. Ժամանակակից հայերենի բառաքերականական ուսումնասիրություններ. ՀԽՍՀ ԳԱ հրատ. էջեր Օրինակելի էջեր.