Պավղոս և Քաղաք կազմողներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Այս նշանավոր վարպետների ստորագրությունը կրող մի շատ յուրահատուկ խաչքար է կանգնած եղել Տավուշի մարզի Աճարկուտ գյուղից 9 կմ հվ-ամ, անտառում գտնվող «Դեղձնուտ» գյուղատեղիում գտնվող համանուն վանքում [1]:

Դեղձնուտ վանքի խաչքար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաչքարի նկարագրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պավղոս և Քաղաք կազմողների կերտած յուրահատուկ խաչքարը

Խաչքարը վաղուց ի վեր ընկած է պատվանդանից և կոտրտված բազմաթիվ մասերի: Արձանագրության մեծ մասը հնարավոր է լինում լրացնել մնացածի բովանդակության և անձնանուների պատմականության շնորհիվ: Այս մեծ խաչքարը կանգնեցված է եղել վանքի շինության ժամանակ և կրում է վանքի հիմնադրմանն ու շինությանը նվիրված ընդարձակ հիշատակարան արձանագրություն: Խաչքարը շատ մեծ է, պարզ և գրեթե անզարդ, բայց մեծ ճաշակով և ազդեցիկ:

Կենտրոնում խաչի ձևով մեծ տարածություն է փորված, որի մեջ բուն խաչն է տեղավորված. ինչպես ճակատին, այնպես էլ խաչի հորիզոնական թևերի տակ թողնված է լայն ու բարձր հարթություն, որի վրա արձանագրությունն է փորագրված, իսկ այդ նույն թևերի վերևներում՝ լայն ու բարձր հարթությունների վրա տեղավորված են փոքր խաչեր և կազմողների ստորագրությունները, ապա խաչաձևբ տարածության ներքին, թեք եզրերի շրջանակավորված տարածության վրա գրված է կրոնական իմաստով արձանագրություն: Խաչքարի հարավային նեղ կողին ևս կա վերից վար գրված արձանագրություն, որը հավանաբար եղել է նախորդի շարունակությունը: Արձանագրության վերևի մի քանի տողն այժմ կորած քարի վրա է եղել:

Արձանագրություն 1[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԷԻՆ ԱՅ. ԶԱԻՐՈՒԹԲ. ՅԱՇԽ[ԱՐՀԱԿԱԼՈՒԹԵ ՀՈՒԼԱՂՈՒ ՂԱՆԻՆ]/ ԵՒ ՅԻՇԽԱՆՈՒԹԵ ԱՄԻՐՍՊԱԼԱՍԱՐ ԱԹԱԲԱ[Կ ՍԱԴՈՒՆԻՆ ԵՍ Ա]ՌԱՔԵԱԼՍ, ՆՈՒՍԱՏ ՍՊԱՍԱԻՈՐ ԲԱՆԻՆ [ԱՅ ՅԵՐԿՐ]/ԷՆ ԿԻԼԻԿԻՔՙ Ի ԳԱՒԱՌ ԷՆ ՏԱՐՍՈՆԻ, ԿԱՄ[ԱԻՆ]/ .... ՊԱՐՈՆԻՆ/ ԵՒ ԶԱՒԱԿԱՑՆ Ն/ՈՐԱ ՈՐ ԵՂԵՒ Ձ/ԵՌՆՏՈՒ ԵՒ ՄԽԻԹ/ԱՐ ԿԵՆԱՑ ՄԵՐՈՑ/ՙ ԱՐՔԻՊԻՍԿՈՊՈ/ՍՈՒԹԵ ՀԱՂԲԱՏ/Ա ՏՐ. ՅՈՎԱՆԵՍ[Ի]/, ՈՐ Է ՀԵԶ ԵՒ ԶԳԱՒԻԹՍ, ԵՒ ԿԱՆ/ԳՆԵՑԱՔ ԶՍԲ. ՆՇ/ԱՆՍ ԱԾԸՆԿԱԼ Ի/ՆԵՂ ԺԱՄԱՆԱԿԻ, Ի ԴԱ/ՌՆ ԱՇԽԱՏՈՒԹԲ/ [ԲԱՐ Է]ԽԱՒՍ ՄԵԶ/ [ԵՒ] ԾՆՈՂԱՑ Մ[ԵՐՈՑ]/: ԲԱՐՁՈՂ Է ՅԻ ՔԱՒԻՉ ԱՄԻՆ ՄԵՂԱՒՈՐԻ ՄԵԶ ԲԱՐԷԽ[ԱԻՍ]:/ԱՒՐՀՆԵԱԼ Է ԱՄԵՆԱՍՈՒՐԲ ԵՒ ԱՄԵՆԱՒՐՀՆ/Ե(Ա)Լ ԽՈՐՀՈՒՐ[ԴՆ] ՓՐԿԱԳՈՐԾ/ ՉԱՐՉԱ/ՐԱՆԱՑ ԽԱՉԵԼՈՅՆ ՔԻ. ԱՅ. ՄԵՐՈ Ի ԾԱԳ[ՄԱՆԷ ՄԻ]ՆՉԵՒ Ի ԾԱԳՍ/ԱՇԽԱՐՀԻ ԾԱ/ԳԻՆ, ՈՐ ՈՉ ՀԱՏ ԵՒ ՈՉ ՎՃԱՐ......./ ՔՍ. ԱԾ./ [ՔՍ. ԱԾ.] ՈՂՈՐՄԻ ՊԱՒՂՈՍՈՅ:/ ՈՂՈՐՄԻ ՔԱՂԱՔԻՆ:/

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարագործ վարպետներ