Պաշտպանություն հիմարից

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պաշտպանություն հիմարից՝ հարակցիչները գտնվում են իրարից տարբեր հեռավորությունների վրա, որը հնարավորություն չի տալիս մոդուլին միանալու որևէ այլ ձևով։

Պաշտպանություն հիմարից, պաշտպանություն առարկաների օգտագործման (հատկապես, տեխնիկա), ծրագրային ապահովման, ինչպես օգտագործման, այնպես էլ տեխնիկական սպասարկման կամ պատրաստման ժամանակ մարդու ակնհայտ սխալներից։ Հիմնական միտքը ձևավորվել է 1960-ական թվականներին, երբ ճապոնացի ճարտարագետ-արտադրող Սիգեո Սինգոն, ով ժամանակին ստեղծել Toyota-ի արտադրական համակարգը[1][2]։

Օրինակ՝

  • Վաննաները և լվացարանակոնքերը հաճախ ունեն վերևում տեղադրված ջրահեռացման անցք, որը թույլ չի տալիս այն չափից ավել լցվել։
  • Օգտատերի կողմից մուտքագրված նյութերի հսկողությունը, կոնկրետ տեղեկատվության համար՝ ըստ թույլատրելի ձևի, նշանակության դիապազոնի, ընդհանուր երկարության և այլն, որը հնարավորություն չի տալիս նախապես սխալ տեղեղեկատվություն մուտքագրել։
  • Շտեկերների և հակադիր բնիկների ձևը թույլ չի տալիս սխալ միացնել հարակցիչները։
  • Հավաքովի ագրեգատների մասերը (օրինակ՝ խոհանոցային կոմբայնները) նախագծվում են այնպես, որ բացառեն սխալ միացում, սխալ հաջորդականությամբ կամ սարքի հանված պատյանով միացումը։
  • Ավտոմեքենայի էլեկտրոնիկան շարժիչը աշխատացնելուց ստուգում է արագության փոխարկիչի բռնակի դիրքը։
  • Շատ հաստոցներ ցուցիչներ ունեն, որոնք նախազգուշացնում են մշակվող դետալիսխալ միացման դեպքում։
  • Սիմ քարտը կամ հիշաքարտը հնարավոր չէ մտցնել բնիկի մեջ թեք կտրված անկյան պատճառով։

Հիմարից պաշտպանության ձևերը բաժանվում են մակարդակների (ըստ արդյունավետության աճի)։

  • 1-ին մակարդակ՝ արտադրանքի անհամապատասխանությունների հայտնաբերումը (համակարգը բացահայտում է անհամապատասխան դետալ, բայց չի չեզոքացնում այն),
  • 2-րդ մակարդակ՝ բացառում է անհամապատասխանությունը (բացառվում է անհամապատասխան դետալի մշակումը հաջորդ գործողության ժամանակ),
  • 3-րդ մակարդակ՝ կառուցվածքային պաշտպանություն (օրինակ իրը ունի այնպիսի կառուցվածք, որ տեղադրել կամ հավաքել այն այլ կերպ հնարավոր չէ).

Եզրաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմաթիվ լեզուներում «պաշտպանություն հիմարից» եզրը փոխառված է ճապոներեն պոկա յոկե (ポカヨケ) արտահայտությունից, որը բառացի նշանակում է «պաշտպանություն սխալից»։ Օգտագործվում է նաև համահունչ՝ բակա յոկե (馬鹿ヨケ), «պաշտպանություն հիմարից» արտահայտությունը։Հայերենում «պաշտպանություն հիմարից» եզրը մտել է Իլյա Իլֆի ր Եվգենի Պետրովի «Միհարկանի Ամերիկան» վեպի հայերեն թարգմանությունից, որտեղ բերված է «foolproof» եզրը[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 22 A study of the Toyota production system from an industrial engineering viewpoint
  2. Robinson Harry (1997)։ «Using Poka-Yoke Techniques for Early Defect Detection»։ Վերցված է մայիսի 4, 2009 
  3. Энциклопедический словарь крылатых слов и выражений / составитель В. В. Серов — М.: «Локид-Пресс», 2005.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]