Պալթեան Ծով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Պալթեան Ծով
շուէտներէն՝ Östersjön Կաղապար:Լեզու sm լեհերէն՝ Morze Bałtyckie գերմաներէն՝ Ostsee էսթոներէն՝ Läänemeri լիթուաներէն՝ Baltijos jūra լաթվիերէն՝ Baltijas jūra ռուսերէն՝ Балтийское море

Պալթեան ծովի քարտէզ
Կոորդինատներ
Տեղագրութիւն Հիւսիւսային Եւրոպա
Ընդհանուր մակերեսը 415 հազ. քմ²
Ծաւալը 21.5 հազ. քմ³
Ամենամեծ խորութիւնը 470 մ
Միջին խորութիւնը 51 մ

Պալթեան ծովի արբանեակային լուսանկար (2000 թուական)
Commons-logo.svg Վիքիպահեստին մէջ

Պալթեան ծով[1]` Աթլանտեան ովկիանոսի ներցամաքային ծով Հիւսիւսային եւ Միջին Եւրոպայի ափերու մօտ։ Կը ողողէ Էսթոնիոյ, Լիթուանիոյ, Լաթուիոյ, Ռուսիոյ Դաշնութեան, Գերմանիոյ, Լեհաստանի, Դանիոյ, Շուէտի եւ Ֆինլանտայի ափերը։ Մակերեսը՝ 386 հազար կիլոմեթր քառակուսի։ Գերակշռող խորութիւնը 40-100 մ է, առաւելագոյնը՝ 470 մ.: Հիւսիսային ծովը կը միանա Դանիական նեղուցներով։ Խոշոր կղզիները՝ Բոռհոլմ, Գոլթանդ, Էլանդ, Սաարեմաա, Հիյումաա, Ռիւգէն, Ալանդեան։ Խոշոր ծոցերը՝ Բոտնիկ, Ֆիննական, Ռիկայի։ Պալթեան ծովը կը թափուի Նեւա, Տաուկաւա, Նեման, Վիսլայ, Օտեր գետերը։

Հիմնական նաւահանգիստները՝ Սանկտ Փիթերսպուրկ, Թալլին, Ռիկայ, Լիէպայեայ, Քլայփետայ, Քալինինկրատ, Կտանսք-Կտինեայ, Շչեցին, Ռոսթոք-Վառնեմիւնտէ, Լիւպեք, Քիլ, Քոփընհակըն, Մալմեօ, Սթոքհոլմ, Լուլէոյ, Թուրքու, Հելսինքի:

Անուանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին սլաւոնները Պալթեան ծովը անուանած են «Վարեակներու ծով» (ռուսերէն՝ Море Варяжское, վարեակներ անուանած էին սքանտինաւցիները, նորմանները), նորմանները՝ Austurweg «արեւելեան ճանապարհ», գերմանացիները այն այսօր անուանած են Ostsee «Արեւելեան ծով» (ի հակադրութիւն Հիւսիսային ծովու): «Պալթեան ծով» առաջացած է ուշ լատիներէն mare Balticum անունովը, որ ծագումնաբանութիւնը վերջնականապէս չէ ստուգաբանուած. կան քանի մը վարկածներ՝

  1. Բալթի կղզիի անունը (այդ կղզին յիշատակած է Պլինիոսը եւ նշած է որ հոն սաթ կ'արդիւնահանէին),
  2. Լիթուանացիները baltas կամ լատիշերէն balts «սպիտակ» բառին (նկատի ունենալով աւազոտ ափերի գոյնը),
  3. Լատիներէն balteus, շուէտներէն եւ դանիերէն balte «գօտի» բառէն («Երկիրը գօտեւօրած» իմաստով):[2]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբիւրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան, Տերմինաբանական եւ ուղղագրական տեղեկատու, Երևան, «9-րդ հրաշալիք», 2006, էջ 47։
  2. Հ, Ղ Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 57