Չինական արվարձան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չայնա-թաուն (Մանհեթեն)

Չինական արվարձան (թաղամաս), (անգլ.՝ Chinatown Чайна-таун՝ «չինական քաղաք»), չինացիներով բնակեցված թաղամաս, ոչ չինական քաղաքներում: Առևտրի, տուրիզմի և չինական մշակույթի կենտրոններ: Այդ ամենի հետ մեկտեղ չինական թաղամասերում երբեմն լինում են Տրիադա (կազմակերպություն)յի խնդիրներ: Չինական ամենահին թաղամասերը (200 տարեկան) տեղակայված են Նագասակիում և Բանգկոկում:

Ասիայից դուրս գտնվող ամենահին չայնա-թաունը համարվում է Սան Ֆրանցիսկոյում գտնվող չինական թաղամասը, որը հիմնադրվել է 1850 թվականին: Համեմատաբար նոր, չինական թաղամասերը գտնվում են Մելբուռնում, Լաս Վեգասում, Լոնդոնում, Փարիզում և Սեուլում:

Չինական ավաններ Ռուսաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վլադիվաստոկյան Միլիոնկայի կորեական № 12 տեղամաս (ժամանակակից՝ սահմանամերձ շրջան): XX դարի սկզբին տան բակում գործել է չինական թատրոն:

Նախահեղափոխական Ռուսաստանում, Հեռավոր Արևելքի մի շարք քաղաքներում` Բլագովեշչենսկում, Խաբարովսկում, Նիկոլաևսկ նա Ամուրում, Նիկոլաևսկ-Ուսուրիսսկում և Վլադիվոստոկում կային չինական բնակավայրեր: Այս քաղաքներում չինական համայնքների ձևավորումը սկսվել է 1870-ական թվականներից և ուղեկցվել է Հեռավոր Արևելքում չինական բնակչության ընդհանուր աճով (հարևան Մանջուրիայից ներգաղթողների և Շանդուն (նահանգ) աշխատանքային միգրանտների հաշվին): Չինացիների կողմից վարչական և սանիտարական կանոններին չհետևելու դժկամությունը հանգեցրել էր նրան, որ 19-րդ դարում իշխանությունները փորձում էին նրանց արտաքսել քաղաքի ծայրամասերում գտնվող հատուկ թաղամասեր: Տեղական օրենսդրության սահմաններում այդպիսի պլանների իրականացման փորձերը ավարտվել են ձախողմամբ՝ չինացիների կողմից դիմադրության փորձեր չանելու պատճառով: Չինացիներ դեմ հարկադրված գործողությունները բողոքի մեծ ալիք էին առաջացրել ուղղված՝ Ռուսական կայսրության բարձրագույն իշխանություններից մինչև Սենատ: 1900 թվականին Չինաստանում տեղի ունեցած իրադարձություններից հետո Ամուրի տարածքի նահանգապետ Ն. Ի. Գրոդեկովը հիմնավորում էր ուղարկել Սանկտ Պետերբուրգ չինական բնակավայրեր ստեղծելու համար: 1902 թվականի սեպտեմբերի 29-ին (հոկտեմբերի 12), Նիկոլայ II հեռավոր Արևելքի քաղաքների Դումային պաշտոնապես իրավունք էր տվել «պարտադիր հրամաններ մշակել այն ասիացիների հատուկ թաղամասերի բնակության սահմանափակման վերաբերյալ, որոնց կենցաղային, հակասանիտարական պայմանները հատուկ վերահսկողություն էին պահանջում»: Դրա հիման վրա պարտադիր հրամաններ էին տրվել չինական բնակավայրերի ստեղծման վերաբերյալ՝ Խաբարովսկի և Նիկոլսկա-Ուսուրինսկի համար` 1902 թվականին, Նիկոլաևսկի համար` 1903 թվականին, Վլադիվոստոկի համար` 1906 թվականին և Բլագովեշչենսկի համար` 1910 թվականին[1]: Պատմության մեջ ամենահայտնին Վլադիվոստոկի «Միլիոնկա» չինական բնակավայրն էր, որը լուծարվել է 1936 թվականին:

1920-ական թվականներին Մուրմանսկի Շանհայը չինացիներով բնակեցված տեղի չինական թաղամասն էր, ովքեր այնտեղ էին գնացել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, Մուրմանսկի երկաթուղին կառուցելու համար: Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ տեղի ունեցած ռմբակոծությունների արդյունքում թաղամասը ամբողջությամբ ավերվել է[2]:

Որոշ խոշոր չայնա-թաուններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Չինաստան-քաղաք

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Сорокина, Т. Н. Китайские кварталы дальневосточных городов (кон. XIX-нач. XX вв.)// Диаспоры, 2001, № 2-3;
  2. «Улица Злачных мест · Вечерний Мурманск»։ vmnews.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-05-ին։ Վերցված է 2016-02-25 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Нестерова Е. И. «Атлантида городского масштаба»: китайские кварталы в дальневосточных городах (конец XIX — начало XX в.) // Этнографическое обозрение. 2008. — № 4.
  • Рахмонова М. К. Феномен чайнатауна // Миграции и диаспоры в социокультурном, политическом и экономическом пространстве Сибири. Рубежи XIX—XX и XX—XXI веков/ Науч. ред. В. И. Дятлов. Иркутск: Оттиск, 2010. С. 440—448.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]