Չինաբանությունները կորեերենում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հանջաո (հանգըլ՝ 한자어, հանջա՝ 漢語), կորեերեն լեզվի բառապաշարի մի մասը, որն վերցված է չինարենից կամ էլ կազմվել է Կորեայում՝ փոխառու տարրերի հիման վրա։

Չինականությունը կորեերենի բառապաշարի ձևավորման երեք գլխավոր աղբյուրներից մեկն է (մյուս երկու աղբյուրները բուն կորեական բառերն են և այլ լեզուներից փոխառությունները, հիմնականում անգլերենից)[1]։

Ինչպես կանգոն ճապոներենում, հանջաոն կամզում է լեզվի բառապաշարի 60%-ը[1]։

Բառի նշանակություն հանգըլ հանջա Ճապոնական սինձիտայ

(կյուձիտայ)

ավանդական չինարեն (հեշտացված չինարեն)
Եղանակ 일기 (իլգի) 日氣 天気 (天氣)
տենկի
天氣 (天气)
Մեքենա 자동차 (չադոնգչա) 自動車 自動車
ձիդո։ Սյա
汽車 (汽车)
自動 բառը (自动) նշանակում է «ինքնաշարժ»։
Նախագահ 대통령 (դեթոնգրյոնգ) 大統領 大統領
դայտո։ րյո։
總統 (总统)
Նամակ 편지 (փյոնջի) 便紙, 片紙 手紙
թեգամի
, 信函։ 紙 հիերոգլիֆը նշանակում է «թուղթ», իսկ 函-ը՝ փենյանում «նամակ»։
Նվեր 선물 (չոնմուլ) 膳物 土産 (土產)
միյակե
禮物 (礼物)
土產 (土产) բառը նշանակում է տնային, տնային սննդամթերք, որոնք հաճախ են օգտագործում։
Թերթ 신문 (սինմուն) 新聞 新聞
սիմբուն
報紙 (报纸, ()
新闻 (新聞) բառի նշանակությունը չինարենում նշանակում է «լուրեր»։
Հաշիվ 외상 (վիսանգ) 外上 勘定
կանձյո։
賬單 (账单)
Ճաշասեղան 식탁 (սիկթակ) 食卓 食卓
սյոկուտայ
餐桌 (负责)
Պուտունհուայում 食-ը նշանակում է «սնունդ», բայց չինական մյուս լեզուներում պահպանվում է «ուտել» տարբերակը։ Պուտունհուայում 卓-ն և 桌-ն տարբեր իմաստներով տարբեր իերոգլիֆներ են։
Չեկ 수표 (սուփյու) 手票 小切手
կոգիտտե
支票
Այցեքարտ 명함 (մյոնգհամ) 名啣 名刺
մեյսի
名片
Բժիշկ 의사 (վիսա) 醫師 醫師 (医師)
իսի,
医者, (醫者)
իսյա
醫生 (医生), 西醫 (西医)

Չինարենում կա «բժիշկների» երկու տեսակ. ավելի վաղ ներկայացված բժիշկ, ով իր պրակտիկ գործունեությունը իրականացնում է արևմտյան բժշկության հիման վրա, և 大夫՝ չինական ավանդական բժշկության ներկայացուցիչ (նշանակությունը տարածվել է առհասարակ բոլոր բժիշկների վրա), 中醫師 (中医师)՝ տերմին ավանդական բժշկության ներկայացուցչի վերաբերյալ։

Աղախին 식모 (սիկմո),
(하녀 (հանյո)
食母, 下女 下女
գեձյո
女傭 (女佣
女僕 (女仆) —下女 բառն օգտագործվել է վենյանում։
Արգելել, չեղյալ հայտարարել 휴지 (հյուջի),
해지 (հեջի),
취소 (չոիսո)
休止,
解止,
取消
禁止
կինսի,
取消
տորիկեսի
禁止, 阻止, 取消
Սովորել 공부 (կոնգբու) 工夫 勉強
բենկյո։,
学習 (學習)
գակուսյու։
學習 (学习
勉強 բառը նշանակում է «ինչ-որ մեկին ստիպել»։
Օդանավակայան 공항 (կոնգհանգ) 空港 空港
կու։ Կո։
機場 (机场), 空港
Ինքնաթիռ 비행기 (փիհենգի) 飛行機 飛行機
հիկո։ Կի
飛機 (飞机)
Ամբաստանյալ 수인 (սուին) 囚人 囚人
սյու։ Ձին
囚犯, 犯人
Համակարգիչ հազվադեպ 전산기 (չոնսանգի) 電算機 電算機
դենսանկի (հաշվիչ)
電腦 (电脑) 計算機 (计算机)

Մայրցամաքային Չինաստանում միայն 计算机-ն է նշանակում «համակարգիչ», 计算 — «համակարգիչ» բառի բառացի թարգմանությունն է, հաշվող անձ։ Հոնկոնգում, Թայվանում և ամբողջ երկրում 電腦-ը օգտագործվում է համակարգիչը նշանակելու համար։

Ելույթ 소개 (սոգե) 紹介 紹介
սյո։ Կայ
介紹 (介绍)
Պատահար, իրավիճակ 경우 (կյոնգու) 境遇 場合
բաայ,
境遇
կյո։ Գու։
情形, 境遇, 場合 (场合)

|| 行方
юкуэ || 行踪, 去向

Արտասահմանյան տարադրամ 외환 (վիհվան) 外換 為替 (爲替)
կավասե
兌換 (兑换)
Տարադրամի փոխանակում 환전 (հվանջոն) 換錢 両替 (兩替)
րյո։ Գաե
換錢 (换钱)
Խոստում 약속 (յակսոկ)
/언약 (օնյակ)
約束
/言約
約束
յակուսոկու
約定 (约定), 承諾 (承诺)
約束 բառը պուտուհուա լեզվով նշանակում է «արգելել»։
Ռմբակոծիչ 폭격기 (փոկկյոկկի) 爆擊機 爆撃機 (爆擊機)
բակուգեկիկի
轟炸機 (轰炸机)
Ֆիրմա, ընկերություն 회사 (հոիսա) 會社 会社 (會社)
կայսյա
公司
Կուսակցական խմբակ 파벌 (փաբոլ) 派閥 派閥
հաբացու
派系
Պատասխանատու 담당자 (դամդանգջա) 担當者 担当者
տանտո։ Սյա
負責人 (负责人
担當 (担当) բառը 負責 (负责) բառի հոմանիշն է։
Ֆիլմ 영화 (յոնգհվա) 映畵 映画 (映畵)
էյգա
電影 (电影)
Նախկինում օգտագործվել է (ամենայն հավանականության) որպես պատճենում ճապոներեն 映畵戲 (映画戏) բառի։
Համակարգչային աջակցություն 지원 (ջիվոն) 支援 対応 (對應)
տայո։
支援, 支持
Ավտոմեքենայի վարում 운전 (ունջոն) 運轉 運転 (運, 轉)
ուինտեն
駕駛 (驾驶), 運行 (运行
Կորեերենում և ճապոներենում X曜日 ֆորմուլայով օրերի կազմավորումը եկել է միջին չինարենից, որտեղ օրերը կոչվում էին մոլորակների անուններով․
火星 (Մարս), 水星 (Մերկուրի), 木星 (Յուպիտեր), 金星 (Վեներա), 土星 (Սատուրն), Լուսին () և Արև (
Երկուշաբթի 월요일 (վոլյոիլ) 月曜日 月曜日 (曜, 日)
գեցյու։ Բի
星期一, 周一
Երեքշաբթի 화요일 (հվանյոիլ) 火曜日 火曜日 (曜, 日)
կայո։ Բի
星期二, 周二
Չորեքշաբթի 수요일 (սույոիլ) 水曜日 水曜日 (曜, 日)
սույո։ Բի
星期三, 周三
Հինգշաբթի 목요일 (մոկյոիլ) 木曜日 木曜日 (曜, 日)
մոկույո։ Բի
星期四, 周四
Ուրբաթ 금요일 (կիմյոիլ) 金曜日 金曜日 (曜, 日)
кинъё։би
星期五, 周五
Շաբաթ 토요일 (թոյոիլ) 土曜日 土曜日 (曜, 日}})
դոյո։ Բի
星期六, 周六
Կիրակի 일요일 (իլյոիլ) 日曜日 日曜日 (曜, 日)
նիտիյո։ Բի
星期天, 周日, 星期日

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]