Չեռնոգորիան և եվրոն
 |
Չեռնոգորիան չունի սեփական արժույթ։ 1996 թվականից ի վեր գերմանական մարկը փաստացի արժույթ է եղել բոլոր մասնավոր և բանկային գործարքներում[1]: Այն պաշտոնապես ընդունվել է որպես Չեռնոգորիայի արժույթ 1999 թվականի նոյեմբերին[2][3]: Առանց Եվրոպական կենտրոնական բանկի որևէ առարկության, 2002 թվականին նշանը փոխարինվեց եվրոյով[4]:
Եվրոպական հանձնաժողովը և ԵԿԲ-ն այդ ժամանակվանից ի վեր բազմիցս արտահայտել են իրենց դժգոհությունը Չեռնոգորիայում եվրոյի միակողմանի օգտագործման վերաբերյալ։ Այսպես, Եվրոպական հանձնաժողովի մամուլի խոսնակ Ամելիա Տոռեսն ասել է. «Եվրոն ընդունելու պայմանները հստակ են։ Սա, առաջին հերթին, նշանակում է անդամակցություն ԵՄ-ին»[5]։ ԵՄ կայունացման և ասոցացման գործընթացը հայտարարում է, որ «եվրոյի միակողմանի ներդրումը անհամատեղելի է Պայմանագրի հետ»[6]։
ԵՄ-ն պահանջում է կոնվերգենցիայի չափանիշների խիստ պահպանումը (օրինակ՝ ERM համակարգում առնվազն 2 տարվա մասնակցություն), որոնք եվրոյի ընդունումից առաջ բանակցելի չեն, բայց չեն օգտագործվել Մոնտենեգրոյում եվրոյի միակողմանի օգտագործումը կանխելու համար[5][7]։ ԵՄ-ն մտահոգություն է հայտնել Չեռնոգորիայի պետական պարտքի վերաբերյալ, որը 2011 թվականին հասել էր ՀՆԱ-ի 57 տոկոսի[7]։
Չեռնոգորիայի կենտրոնական բանկի պաշտոնյաները բազմիցս նշել են, որ եվրոպական հաստատությունները ակնկալում են, որ նրանք խստորեն կհետևեն ERM կանոններին, հատկապես Չեռնոգորիայի ԵՄ անդամակցության գործընթացի կապակցությամբ[7][2]։ Չեռնոգորիայի կենտրոնական բանկի գլխավոր տնտեսագետ Նիկոլա Ֆաբրիսն ասել է, որ իրավիճակը տարբեր էր, երբ Չեռնոգորիան ընդունեց եվրոն, և այլ պետություններ, որոնք մտածում են միակողմանիորեն եվրո ընդունելու մասին (օրինակ՝ Բոսնիա և Հերցեգովինան ), կբախվեն ԵՄ-ի կողմից պատժամիջոցների, և նրանց անդամակցության գործընթացը կկասեցվի, եթե նրանք դա անեն[2]։
2010 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Չեռնոգորիան ստացավ Եվրոպական Միության անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ։ Ակնկալվում է, որ այս հարցը կլուծվի բանակցությունների միջոցով[5]։ Դիվանագետները ենթադրում են, որ Չեռնոգորիան, հավանաբար, ստիպված չի լինի եվրոն հանել շրջանառությունից իր երկրում[6]։ Դիվանագետները ենթադրում են, որ Չեռնոգորիան, հավանաբար, ստիպված չի լինի եվրոն հանել շրջանառությունից իր երկրում[4][6] Չեռնոգորիայի ֆինանսների նախարար Ռադոյե Ժուգիչն ասել է, որ «տնտեսապես չափազանց իռացիոնալ կլինի հռտ գնալ մեր սեփական արժույթին, ապա կրկին վերադառնալ եվրոյին»[8]։ Փոխարենը, նա հույս ունի, որ Չեռնոգորիային թույլատրվելու է պահպանել եվրոն և խոստացել է, որ «Չեռնոգորիայի կառավարությունը կընդունի որոշ կոնկրետ տարրեր, որոնք պետք է բավարարվեն եվրոն շարունակելու համար, ինչպիսիք են հարկաբյուջետային կանոնների ընդունումը»[8]։
Ի տարբերություն եվրոգոտու պաշտոնական անդամների, Չեռնոգորիան մետաղադրամներ չի հատում և հետևաբար, չունի իր սեփական ազգային խորհրդանիշը։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Montenegro's euro challenge». BBC. 2002 թ․ հունվարի 3. Արխիվացված օրիգինալից 2002 թ․ սեպտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 17-ին.
- 1 2 3 «Montenegro Warns Against Unilateral Euro Adoption (Update1)». Bloomberg. 2009 թ․ ապրիլի 21. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ ապրիլի 6-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
- ↑ ideas.repec.org: "The History of Money in Montenegro" Արխիվացված 2019-03-31 Wayback Machine, by Nikos Fabris. Journal of Central banking Theory and Practice v4 n1 p5-18
- 1 2 «EU to question Montenegro's use of euro». 2007 թ․ հոկտեմբերի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 19-ին.
- 1 2 3 «EU warns Montenegro over Euro». B92. 2007 թ․ հոկտեմբերի 10. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 5-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
- 1 2 3 «Montenegro heading for EU membership». 2007 թ․ հոկտեմբերի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 19-ին.
- 1 2 3 «EU prijeti Crnoj Gori ukidanjem eura: Niste sposobni za našu valutu» [EU threatens revoking the euro from Montenegro: You're not capable enough for our currency] (խորվաթերեն). Index.hr. 2011 թ․ հունիսի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ հունիսի 2-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
- 1 2 «Montenegro's peculiar path to EU membership». 2013 թ․ փետրվարի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 8-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 19-ին.