Չարի ծաղիկները

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չարի ծաղիկները
ֆր.՝ Les Fleurs du mal
Fleurs du Mal - 3rd edition (1869).JPG
ՀեղինակՇառլ Բոդլեր
Տեսակբանաստեղծական ժողովածու
Ժանրբանաստեղծական ժողովածու
Թեմապոեզիա, գրականություն, Ֆրանսիական գրականություն և սիմվոլիզմ
Կազմված էAbel et Caïn?, Au lecteur? և Q16653632?
Բնօրինակ լեզուֆրանսերեն
Ստեղծման տարեթիվ1840
ՆկարազարդողCarlos Schwabe?
ԵրկիրFlag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա
Հրատարակման վայրԱլենսոն
ՀրատարակիչAuguste Poulet-Malassis?
Հրատարակման տարեթիվհունիսի 25, 1857
Les Fleurs du mal Վիքիպահեստում
1900 թվականի հրատարակության նկարազարդում

«Չարի ծաղիկներ» (ֆր.՝ Les Fleurs du mal), ֆրանսիացի սիմվոլիստ բանաստեղծ Շառլ Բոդլերի բանաստեղծությունների ժողովածուն, որը լույս է տեսել 1857-1868 թվականներին տարբեր ծավալ ունեցող երեք խմբագրություններով։ Առաջին հրատարակությունը հանգեցրել է դատական գործընթացի, որի արդյունքում Բոդլերը տուգանվել է հասարակական բարոյականության նորմերը խախտելու համար և հարկադրված է եղել ժողովածուից հանել վեց առավել «անպարկեշտ» բանաստեղծությունները։

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժողովածուում ընդգրկված առանձին բանաստեղծությունների թվագրումը հաճախ բարդ է կամ ընդհանրապես անհնար։ Բոդլերի ընկերների խոսքով՝ բանաստեղծությունների մեծ մասը ստեղծվել է 1840-1850 թվականներին։ Առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված բանաստեղծությունների մոտավորապես կեսը նախկինում հրատարակված են եղել․ 1851 թվականին հրատարակվել են տասնմեկ բանաստեղծություններ «Les Limbes» (Լիմբոս, դժոխքի պարունակներից մեկը) ընդհանուր վերնագրով, 1855 թվականին ևս 18 բանաստեղծություններ տպագրվել են «Revue des Deux Mondes»-ում։ Վերջինները լույս են տեսել «Չարի ծաղիկները» խորագրով, որը հորինել է քննադատ և վիպասան Իպոլիտ Բաբուն։ 1861 թվականի երկրորդ խմբագրությունում ներառվել են նոր բանաստեղծություններ, այդ թվում՝ ծրագրային «Ալբատրոսը»։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանաստեղծությունները բաժանված են վեց մասի (1857 թվականի հրատարակության մեջ՝ հինգ), որոնցից յուրաքանչյուրն ունի փոխաբերական անուն (Սպլին և Իդեալ, Փարիզյան պատկերներ, Գինին, Ընդվզում, Չարի ծաղիկներ, Մահը), որը ոչ թե պարզ անթոլոգիա է, այլ մեկ ամբողջություն կազմող ստեղծագործություն։ Բանաստեղծությունների հիմնական թեմաներն են ձանձրույթը, հուսահատությունը, տխրությունը։ Ժողովածուն նվիրված է Թեոֆիլ Գոթիեին, բանաստեղծությունների մեծ մասը նվիրված է Ժաննա Դյուվալին[1][2], որն աշխատել է թատրոնում որպես ստատիստ։

Գրաքննություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1857 թվականի հունիսի 25-ին 1100 օրինակ տպաքանակով։ Արդեն հուլիսի 7-ին սկսվել է Բոդլերի կողմից աստվածանարգության և հանրային բարոյականության նորմերի խախտման դատավարությունը, ինչպես եղել էր Գյուստավ Ֆլոբերի «Տիկին Բովարի» վեպի դեմ նույն տարվա փետրվարին։ Օգոստոսի 20-ին դատարանը Բոդլերին դատապարտել է 300 ֆրանկ տուգանք վճարելու, դրամական տուգանք պետք է վճարեր նաև հրատարակիչը՝ Օգյուստ Պուլե Մալասսին։ Վեց ամենից «անպարկեշտ» բանաստեղծությունները՝ «Լեսբոս», «Անիծյալ կանայք», «Լեթա», «Չափազանց ուրախ», «Զարդեր», «Վամպիրի կերպարանափոխությունները», հանվել են ժողովածուից։ Կայսրուհի Էժենիին ուղղված 1858 թվականի նամակով Բոդլերին հաջողվել է տուգանքի չափը կրճատել մինչև 50 ֆրանկ։ Հրապարակման արգելքը չեղյալ է հայտարարվել միայն 1949 թվականին։

Ազդեցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժողովածուն ազդել է Արթյուր Ռեմբոյի, Պոլ Վեռլենի և Ստեֆան Մալարմեի ստեղծագործության վրա։

Շվեդ երգչուհի Սոֆյա Կարլսոնը կատարել է «Le vin des amants» և «Moesta et errabunda» տարբերակները (թարգմ․՝ բանաստեղծ Դան Անդերսոն) 2007 թվականի իր «Visor från vinden» ալբոմում[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Cecilia Alemani, "Living Symbols of New Epochs" Archived 2013-08-18 at the Wayback Machine. (interview with Lorraine O'Grady), Mousse, Issue #24.
  2. «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-04-ին։ Վերցված է 2013-08-14 
  3. «Visfavoriter från turnén»։ Dagens Nyheter։ 12 April 2007։ Վերցված է 5 March 2016 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Benjamin, Walter (1996), «The study begins with some reflections on the influence of Les Fleurs du mal», in Benjamin, Walter, Selected writings: Vol. 4 1938–1940, Cambridge, Massachusetts: Belknap Press, pp. 94–98, ISBN 9780674010765. 
  • Marder Elissa (May 2016)։ «Inhuman beauty: Baudelaire's bad sex»։ differences: A Journal of Feminist Cultural Studies (Duke University Press) 27 (1): 1–24։ doi:10.1215/10407391-3522733 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]