Չագան (Ուրալի վտակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չագան
Uralsk.ISS011-E-6712.jpg
Բնութագիր
Երկարություն264
Ավազանի մակերես7530 կմ²
Ավազան7530
Ջրի ծախս7,7 մ³/վրկ․
Ջրահոսք
ԱկունքՕբշչիյ Սիրտ
ԳետաբերանՈւրալ
 · Գետաբերանի տեղակայումՈւրալ
 · Կոորդինատներ
Հոսող հոսքերDerkul? և Q30337057?
ԵրկրամասՕրենբուրգի մարզ
Ural river basinEN.png

Չագան (ռուս.՝ Чаган) գետ, որը գտնվում է Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզում և Արևմտյան Ղազախստանի շրջանում։ Գետը Ուրալի աջ վտակն է, որի մեջ թափվում է Ուրալսկ քաղաքի շրջանով։ Գետի երկարությունը 264 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 7530 կմ²։ Ջրի միջին ծախսը 7,7 մ³/վրկ․ է։

Ջրառատ է միայն գարնան ամիսներին։ Առաջացնում է բավականաչափ մեծ հեղեղումներ և լավ ոռոգվող մարգագետիններ։ Գետի վտակը՝ Մեծ Չագանը, սկիզբ է առնում Oբշչիյ Սիրտ լեռնաճյուղավորման հարավ֊արևմուտքից։

Վտակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրալի ավազանը

Առավել խոշորը՝ Դերկուլ (գետաբերանից 1 կմ հեռու)։

  • 17 կմ: Դերկուլ
  • 29 կմ: Կրուտայա
  • Ռուսաստանի և Ղազախստանի սահման
  • 131 կմ: Տալովայա
  • 168 կմ: Գրյազնուշկա
  • 198 կմ: Բաշկիրկա
  • 227 կմ: Մալիյ Չագան
  • 249 կմ: Կամենկա

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թաթարերենից թարգմանած՝ «թխկի»։ Հնարավոր է, որ այս տերմինը առաջացել է կալմիկերեն «ցագան» բառից, որը նշանակում է «սպիտակ»։ Ղազախների մոտ գետն ունի նաև երկրորդ անվանում՝ Ակսու (ղազախերենից՝ «Սպիտակ ջուր»)[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. С.М.Стрельников Географические названия Оренбургский области. Топонимический словарь. — 2-е изд., дополненное и исправленное. — Кувандык: Издательство С.М.Стрельникова, 2002. — С. 159.