Ուրցաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Արտաքին տեսք
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Ուրցաձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 34 հուշարձան (5 միավոր)։
| հուշարձան | կառուցված | վայր, հասցե | կոորդ | համարանիշ | նշան. | հավելյալ նշումներ | պատկեր |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ամրոց | մ.թ.ա. 2-1 հզ | 6 կմ հս-ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ամրոց «Տափի բերդ» («Գևորգ Մարզպետունի») | 10-13 դդ. | 6 կմ հս-ամ | — | Հ | |||
| Եկեղեցի | 10-13 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Տապանաքար | 12-13 թթ. | — | Հ | եկեղեցու պատի ստորին շարվածքում, մարդու սխեմատիկ պատկերով | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Թաթևոսի | 15-16 դդ. | — | Հ | եկեղեցու հս պատի տակ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Օժանդակ շինություններ | 10-13 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| խաչքար | 13-14 դդ. | գյուղից մոտ 5,8 կմ հս-աե, Տափի (Գևորգ Մարզպե-տունու) բերդի հս-աե աշտարակի շարվածքում արտաքուստ ագուցված | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գյուղատեղի «Ղարաբաղլար» | 10-16 դդ., 19-20 դդ. | 5 կմ աե | — | նախկին Արարատի շրջ., կնտ մասում, Խոսրով գետակի ստորին հոսանքում, ապաբնակեցվել է 1959-1960 թթ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի | 5-6 դդ. | — | ավերված, պահպանվել են միայն հիմքերը | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի | 13-14 դդ. | — | կիսավեր, պահպանվել են աե պատը, հս և հվ պատերը` մասամբ | ||||
| Եկեղեցի | 13-15 դդ. | 10 կմ հս | — | Հ | Ուրծ քաղաքատեղիից հվ, հիմնավեր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Քաղաքատեղի Ուրծ | 4-17 դդ. | 7 կմ հս-աե | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ամրոց «Ուրծի բերդ» | 4-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի | 5-6 դդ. | — | Հ | քաղաքատեղիի հվ-ամ մասում, Խոսրով գետի աջ ափին, փոքրիկ բլրի գագաթին, հիմնավեր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցական համալիր «Վանք» | 14-15 դդ. | — | Հ | քաղաքատեղիի հս մասում, բարձունքի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի | 14 դ. | — | փոքր եկեղեցի (անվանում են նաև մատուռ) | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի | 14 դ. | — | մեծ եկեղեցի, կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | 14-17 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Եկեղեցական համալիր «Վանք» | 15-17 դդ. | — | Հ | քաղաքատեղիի աե մասում, կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի | 15-16 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 14 դ. | — | եկեղեցու ներսում | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15-16 դդ. | — | եկեղեցու ներսում | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար | 16 դ. | — | եկեղեցու ներսում` կիսաեղծ արձանագրությամբ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գավիթ | 15-16 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 1526 թ. | — | գավթի ներսում` կանգնեցված գլխիվայր | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | 12-17 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 13-15 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 13-15 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 15-17 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 15-17 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 15-17 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Տապանաքար | 15-17 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Տապանաքար | 15-17 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Բնակատեղի «Գյուղատեղ» | մ.թ.ա. | գյուղից 3 կմ հս-աե, | — | Հ | «Գյուղատեղ» անվանակոչել են տեղաբնիկները | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 9-10 դդ. | գյուղից 13 կմ աե, Ներքին Արմիկ և Կաթնաղբյուր գյուղատեղիներ տանող դաշտային ճանապարհի ձախ եզրին, գետնի մեջ կանգնեցված | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13-14 դդ. | գյուղից 13.1 կմ հս-աե, Խոսրովի արգելոց տանող ճանապարհի ձախ կողմում, Խաչաձոր տեղամասի N 2 պահակակետի մոտ, բետոնե ցածր հարթակի վրա ամրացված | — | Հ | 2000-ական թթ. տեղափոխել են Կոծոնք գյուղատեղիի գերեզմանոցից. երկատված է, վերին բեկորն ընկած է կողքին | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 10 դ. | գյուղից ամ գտնվող Թուխ Մանուկ մատուռի (1966 թ.) քարե ցանկապատի հվ շարվածքում, Վեդի գետի աջ ափին | — | Հ | փոքր է, տեղափոխված այլ տեղից | Լուսանկար վերբեռնել |
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
| ||||||||||
