Ուրցադաղձ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուրցադաղձ
Bryonia
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Տիպ Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Շրթնածաղկավորներ
Ընտանիք Խուլեղինջազգիների
Ցեղ Ուրցադաղձ
Լատիներեն անվանում
Ziziphora L.


Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում


NCBI 182395

Ուրցադաղձ (լատ.՝ Ziziphora), խուլեղինջազգիների (շրթնածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա կիսաթփերի կամ միամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 20 (այլ տվյալներով՝ 30) տեսակ։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ 10-15 սմ։ Տերևները հակադիր են, նշտարաձև կամ երկարավուն։

Ծաղկաբույլը հասկանման է կամ գլխիկանման, ծաղիկները՝ բաց վարդագույն, բաց մանուշակագույն։ Ծաղկում է մայիս-օգոստոսին։

Պտուղը կազմված է 4 ընկուզանման մասերից (էրեմևերից)։

Հայաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ-ում՝ 8 տեսակ՝

  • Ուրցադաղձ բարակ (լատ.՝ Ziziphora tenuior),
  • Ուրցադաղձ պարսկական (լատ.՝ Ziziphora persica),
  • Ուրցադաղձ վայրի ռեհանաուրցանման (լատ.՝ Ziziphora clinopodioides) և այլն։

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային գոտու չոր, քարքարոտ, ավազոտ վայրերում։

Կիրառում և նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարունակում է եթերայուղեր։ Մեղրատու է։

Դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տաքսոնոմիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  ևս 14 ընտանիք   ավելի քան 80 դաս  
         
  կարգ Շրթնածաղկավորներ     ենթաընտանիք Կատվադաղձազգիներ     մոտ 8 տեսակ
               
  բաժին Ծաղկավոր բույսեր կամ Ծածկասերմեր     ընտանիք Խուլեղինջազգիներ     դաս Ուրցադաղձ    
             
  ևս 44 կարգի ծղկավոր բույսեր   ևս 7 ենթաընտանիք   Ziziphora bungeana
     

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծաղիկները

Հայտնի է 30 տեսակ[1], նրանցից մի քանիսը.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Зизифора — статья из Большой советской энциклопедии (Проверено 3 мая 2010)
  2. NCU-3e. Names in current use for extant plant genera. Electronic version 1.0. Entry for Ziziphora L.(անգլ.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png