Ուտագավա Հիրոշիգե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուտագավա Հիրոշիգե
ճապ.՝ 歌川広重
Memorial Portrait of Hiroshige, by Kunisada.jpg
Հիրոշիգեի դիմանկարն՝ ըստ Ուտագավա Կունիսադայի (1786-1864 թթ)
Ծնվել է1797[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24][24][25][26][27][28][29][30][31][32][32][33][34]
ԾննդավայրԷդո, Toshima District, Musashi Province[2]
Վախճանվել էհոկտեմբերի 12, 1858(1858-10-12)[2][8][9][33]
Մահվան վայրԷդո, Toshima District, Musashi Province[2]
ՔաղաքացիությունՃապոնիա
Մասնագիտություննկարիչ և ukiyo-e artist
Ոճուկիյո-է
Ժանրբնանկար
Թեմաներգեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներOne Hundred Famous Views of Edo?, Thirty-six Views of Mount Fuji?, Eight Views of Ōmi?, Q11577752?, The Sixty-nine Stations of the Kiso Kaidō?, Famous Views of the 60-odd Provinces? և Q36967586?
ՈւսուցիչToyohiro? և Ōoka Unpō?
ԱշակերտներUtagawa Hirokage?, Q11545224?, Q11545221?, Q35999857?, Q11545222?, Q11605744? և Q11545180?
Ներշնչվել էԿացուշիքա Հոքուսայ
ՊաշտոնQ4357164?
Utagawa Hiroshige Վիքիպահեստում

Ուտագավա Հիրոշիգեն (ճապ.՝ 歌川広重, 1797[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24][24][25][26][27][28][29][30][31][32][32][33][34], Էդո, Toshima District, Musashi Province[2] - հոկտեմբերի 12, 1858(1858-10-12)[2][8][9][33], Էդո, Toshima District, Musashi Province[2]), ճապոնացի գծանկարիչ, արվեստի ուկիյո-է ուղղության խոշորագույն ներկայացուցիչ, գունավոր փայտափորագրության մեծահմուտ վարպետ և ավելի քան 5400 փորագրանկարների հեղինակ։ Կենցաղային գեղանկարչության բաղադրատարրերով իր քնարերգական բնանկարներում («Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները», 1833-1834) նա արտացոլել է բնության անկայուն, փոփոխական վիճակները, ձյան և մշուշի մթնոլորտային էֆեկտները։ Նկարչին են վերագրում նաև Անդո Հիրոշիգե (安藤広重՝ իրական անվան և ստեղծագործական կեղծանվան անսովոր միասնություն) և Իչիյուսաի Հիրոշիգե (一幽斎廣重) գեղարվեստական կեղծանունները։

Կյանքի վաղ ժամանակաշրջանը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիրոշիգեն ծնվել է 1797 թ. Յաեսու զորանոցում, որը գտնվում է Էդո քաղաքի (այժմյան Տոկիո) Յաեսու թաղամասում տեղակայված Էդո ամրոցի արևելյան մասում։ Ծննդյան ժամանակ նրան տրված անունը Անդո Տոկուտարո է (安藤徳太郎)։ Նրա հայրը՝ Անդո Գենեմոնը, սյոգունի տոհմական պալատական էր։ Երիտասարդ տարիքում Հիրոշիգեն գրեթե միաժամանակ կորցնում է և՛ մորը, և՛ հորը։ Հոր մահը նշանակում էր, որ տասներեքամյա տղան պետք է ստանձնի Էդո դղյակի հրշեջ ծառայության պետի պաշտոնն ու պարտականությունները։ Հիրոշիգեն այդ պաշտոնում ծառայել է մինչև 27 տարին բոլորելը։ Ծառայությունն առանձնապես աշխատատար չէր և պատանուն դա թույլ էր տալիս մեծ ժամանակ հատկացնել գեղանկարչությանը։ Ենթադրաբար, Հիրոշիգեն գծանկարչությամբ սկսել է զբաղվել Կացուսիկա Հոկուսայի աշխատանքները տեսնելուց հետո։

Նկարչի ամենավաղ ստեղծագործությունը համարվում է «Լաեչյու կղզու բնակիչների թափորը» (1836) նկարը։

Ստեղծագործությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաճախ ճամփորդել և ստեղծել է «Արևելյան մայրաքաղաքի՝ (Տոկիոյի) 10 տեսարան» (1827), «Տոկայդոյի ճանապարհի 53 կայարանները» (1833-1834), «Գավառների ավելի քան 60 տեսարան» (1853-1856), «Ֆուձի լեռան 36 տեսարան» (1854-1858), «Էդոյի 100 տեսարան» (1856-1858) և այլ՝ գունավոր փայտագրության տեխնիկայով կատարված բնանկարաշարեր:

Կերպարների նրբագեղությամբ ու քնարականությամբ բնորոշվող Հիրոսիգեի բնանկարներում պատկերված են նաև առօրյա աշխատանքով զբաղված մարդիկ։

Տարածությունը հաղորդելու նպատակով հաճախ ընդգծել է առաջին պլանի շեշտված որևէ մանրամաս՝ մեղմորեն կերպավորելով հետին պլանները, դիմել է նաև գծային հեռանկարինː Նրա արվեստը ազդել է իմպրեսիոնիզմի և պոստիմպրեսիոնիզմի շրջանի եվրոպական բնանկարչության վրաː

Ազդեցությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ձախից՝ Հիրոշիգե, «Սալորի այգին Կամեիդոյում»
աջից՝ Վան Գոգ, «Սալորի ծաղկող ծառը»
ձախից՝ Հիրոշիգե, «Մեծ կամուրջը. հանկարծակի տեղատարափ անձրև Ատակեում»
աջից՝ Վան Գոգ, «Կամուրջն անձրևի տակ»

Հիրոշիգեն Ուտագավա դպրոցի սան է, ինչպես՝ Կունիսադան և Կունիյոշին: 19-րդ դարի սկզբում Ուտագավա դպրոցում դասավանդում էին գծանկարչության և փայտափորագրության արվեստը, որն ուսումնասիրում էին բազմաթիվ արվեստագետներ։ Չնայած դերասանների վերաբերյալ կամ պատմական թեմաներով նրանց գծանկարների և փորագրանկարների գերակշռությանը՝ դպրոցի սաները հմտանում էին արվեստի հայտնի բոլոր ուղղություններում։

Հիրոշիգեի օրոք գծանկարչությունը ծաղկում էր ապրում, և այդ ոճը նախընտրող արվեստասեր գնորդների թիվը սրընթաց աճում էր։

Հիրոշիգեի «Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները» (1833-1834) և «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարանները» (1856- 1858) նկարների շարքը մեծ տպավորություն է գործել ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստների վրա, ինչպիսիք են Կլոդ Մոնեն, Վինսենթ վան Գոգը: Վերջինս Հիրոշիգեից բանագողել է երկու նկար «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարաններ» շարքից, որոնք այժմ ներառված են նրա ուկիյո-է գծանկարների հավաքածուի մեջ։ Հիրոշիգեի ստեղծագործական ոճը տպավորություն է գործել նաև ռուսական արվեստի «Միր իսկուսստվա» ուղղության վրա 20-րդ դարում, որի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է Իվան Բիլիբինը:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուկիյո-է. «Ծաղիկների և թռչունների նկարներ»՝

Մի քանի ուկիո-է ոճի նկարներ «Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները» շարքից՝

Մի քանի ուկիո-է ոճի նկարներ «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարաններ» շարքից՝

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
  3. 3,0 3,1 And? Hiroshige
  4. 4,0 4,1 Utagawa Hiroshige — 1985.
  5. 5,0 5,1 Swartz A. Hiroshige — 2007.
  6. 6,0 6,1 Swartz A. Hiroshige Ando — 2007.
  7. 7,0 7,1 Swartz A. Hiroshige Andō — 2007.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 RKDartists
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Encyclopædia Britannica
  10. 10,0 10,1 SNAC — 2010.
  11. 11,0 11,1 Nationalencyklopedin — 1999.
  12. 12,0 12,1 Encyclopædia UniversalisEncyclopædia Britannica.
  13. 13,0 13,1 Թագավորական գեղարվեստական ակադեմիա — 1768.
  14. 14,0 14,1 Artnet — 1998.
  15. 15,0 15,1 Kunstindeks Danmark
  16. 16,0 16,1 Faceted Application of Subject Terminology
  17. 17,0 17,1 Isidore — ISSN 2271-3816
  18. 18,0 18,1 Մինեապոլիսի արվեստի ինստիտուտ — 1883.
  19. 19,0 19,1 LIBRIS
  20. 20,0 20,1 Web umenia
  21. 21,0 21,1 Cooper-Hewitt Person ID
  22. 22,0 22,1 CONOR
  23. 23,0 23,1 Babelio
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 Nelson-Atkins Museum of Art — 1933.
  25. 25,0 25,1 Վիկտորիայի ազգային պատկերասրահ — 1861.
  26. 26,0 26,1 Artcyclopedia
  27. 27,0 27,1 Ավստրալիայի ազգային գրադարան — 1960.
  28. 28,0 28,1 Saint Louis Art Museum — 1909.
  29. 29,0 29,1 ARTICArt Institute of Chicago.
  30. 30,0 30,1 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  31. 31,0 31,1 MutualArt.com — 2008.
  32. 32,0 32,1 32,2 32,3 Artsy
  33. 33,0 33,1 33,2 33,3 33,4 Brockhaus Enzyklopädie
  34. 34,0 34,1 Store norske leksikon — 1978.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Новый Энциклопедический Словарь, Рипол Классик, 2004
  • Мировое искусство. Андо Хиросигэ: Серия гравюр «53 станции Токайдо», «69 станций Кисокайдо». - СПб: ООО «СЗКЭО» «Кристалл», 2006. - 160 с.: ил. ISBN 5-9603-0052-4
  • Мировое искусство. Андо Хиросигэ. «100 видов Эдо» - СПб: ООО «СЗКЭО» «Кристалл», 2007. - 128 с.: ил. ISBN 978-5-9603-0053-7