Ուոլթեր Լիփմեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուոլթեր Լիփմեն
անգլ.՝ Walter Lippmann
Դիմանկար
Ծնվել էսեպտեմբերի 23, 1889(1889-09-23)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]
Մահացել էդեկտեմբերի 14, 1974(1974-12-14)[1][2][3][…] (85 տարեկան)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ԿրթությունՀարվարդի համալսարան և Dwight School?
Մասնագիտությունլրագրող, գրող և քաղաքական գործիչ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Փիբոդի պարգև Ազատության նախագահական շքանշան Pulitzer Prize for International Reporting? և Պուլիցերյան մրցանակ
ԱնդամությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Phi Beta Kappa, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[5] և Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա
Walter Lippmann Վիքիպահեստում

Ուոլթեր Լիփմեն (անգլ.՝ Walter Lippmann, սեպտեմբերի 23, 1889(1889-09-23)[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4] - դեկտեմբերի 14, 1974(1974-12-14)[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]), քսաներորդ դարի ամերիկացի գրող, ժուռնալիստ, քաղաքական մեկնաբան, ով առաջին հերթին համբավվել է որպես հրապարակագրության և գիտական գրականության մեջ սառը պատերազմի հասկացությունը ներմուծող, կարծրատիպ հասկացությունը ժամանակակից հոգեբանության տեսանկյունից մշակող, լրագրային իր սյունակում և իր հեղինակած մի շարք գրքերում ժողովրդավարությունն ու զանգվածային լրատվամիջոցները քննադատող, հասարակական կարծիքի մասին ինքնատիպ տեսություն ստեղծող (այդ առումով հիշարժան է հատկապես 1922 թվականին նրա լույս ընծայած «Հասարակական կարծիք» («Public Opinion») աշխատությունը)[6]։

Մայքլ Շուդսոնը գրում է[7], որ հեղինակավոր մասնագետների կարծիքով՝ Ուոլթեր Լիփմենի «Հասարակական կարծիք» աշխատությունը համարվում է ժամանակակից ժուռնալիստիկայի հիմնադրման և ամերիկյան զանգվածային լրատվամիջոցների ուսումնասիրման տեսակետից անկյունաքարային երկ[8]։

Ժողովրդավարության պայմաններում ժուռնալիստիկայի դերի մասին նրա հայացքները հակասության մեջ էին իրեն ժամանակակից մեկ այլ անվանի հեղինակի՝ Ջոն Դյուիի հայացքների հետ (հետագայում, հետահայաց կերպով, այդ հակասությունը գիտական գրականության մեջ հիշատակվել է որպես Լիփմեն-Դյուի բանավեճ)։ Լիփմենի անուրանալի վաստակը գնահատելով՝ ժամանակակիցներն ու հետնորդները նրան բնորոշել են որպես «ամենամեծ ազդեցությունը գործած ժուռնալիստ»[9][10][11], «ժամանակակից ժուռնալիստիկայի հայր»[12][13]։

Ուոլթեր Լիփմենը երկու անգամ արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի։ Այդ հեղինակավոր մրցանակը նրան առաջին անգամ շնորհվել է «Այսօր և վաղը» խորագիրը կրող իր լրագրային սյունակում լույս ընծայած նյութերի, երկրորդ անգամ՝ 1961 թվականին Նիկիտա Խրուշչովի հետ իր վարած հարցազրույցի համար։

Լիփմենը նշանակալի դեր է խաղացել նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրո Վիլսոնի հիմնադրած հետաքննությունների բաժնում, որտեղ պաշտոնավարել է որպես հետազոտական աշխատանքների բաժնի տնօրեն։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Clavé Francis (2015)։ «Comparative Study of Lippmann's and Hayek's Liberalisms (or neo-liberalisms)»։ The European Journal of the History of Economic Thought 22: 978–999 
  • Forcey, Charles. The Crossroads of Liberalism։ Croly, Weyl, Lippmann, and the Progressive Era, 1900-1925 (1961).
  • Goodwin Craufurd D. (2014)։ Walter Lippmann: Public Economist։ Harvard University Press։ ISBN 978-0-674-36813-2 
  • Jackson Ben (2012)։ «Freedom, the Common Good, and the Rule of Law : Lippmann and Hayek on Economic Planning»։ Journal of History of Ideas 72: 47–68 
  • Porter, Patrick. "Beyond the American Century: Walter Lippmann and American Grand Strategy, 1943–1950." Diplomacy & Statecraft 22.4 (2011): 557-577.
  • Riccio Barry D. (1994)։ Walter Lippmann – Odyssey of a liberal։ Transaction Publishers։ ISBN 978-1-56000-096-9 
  • Seyb, Ronald P. "What Walter Saw: Walter Lippmann, the New York World, and Scientific Advocacy as an Alternative to the News-Opinion Dichotomy" Journalism History 41.2 (2015)։ 58+ online
  • Steel Ronald (1980)։ Walter Lippmann and the American century։ Little, Brown and Company։ ISBN 978-0-7658-0464-8 , a standard scholarly biography' online free; online review
  • Wasniewski, Matthew A. "Walter Lippmann, Strategic Internationalism, the Cold War, and Vietnam, 1943-1967" (PhD. Diss. U of Maryland 2004) online; bibliography pp. 640–54.
  • Wellborn, Charles. Twentieth Century Pilgrimage: Walter Lippmann and the Public Philosophy (LSU Press, 1969).
  • Whitfield, Stephen J. “Walter Lippmann: A Career in Media’s Rays.” Journal of Popular Culture 15#1 (1981)։ 68-77.
  • Wright, Benjamin F. Five public philosophies of Walter Lippmann (U of Texas Press, 2015).

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Lippmann, Walter. Public philosopher: selected letters of Walter Lippmann (1985) online free
  • Rossiter, Clinton, and James Lare, eds. The Essential Lippmann: A Political Philosophy for Liberal Democracy (1963). online free

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 American National Biography — 1999.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118780131 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. Notable Names Database — 2002.
  6. Lippmann Walter (1922)։ Public Opinion։ New York: Harcourt, Brace and Company։ Վերցված է 3. 5. 2016. – via Internet Archive 
  7. Schudson Michael (2008)։ «The "Lippmann-Dewey Debate" and the Invention of Walter Lippmann as an Anti-Democrat 1985–1996»։ International Journal of Communication 2 
  8. Carey James W. (March 1987)։ «The Press and the Public Discourse»։ The Center Magazine 20 
  9. Blumenthal Sydney (31. 10. 2007.)։ «Walter Lippmann and American journalism today»։ Արխիվացված է օրիգինալից 14. 06. 2018-ին։ Վերցված է 02. 06. 2018 
  10. «Drucker Gives Lippmann Run As Most Influential Journalist»։ Chicago Tribune։ 1998 
  11. «Walter Lippmann and the American Century»։ 1980 
  12. Pariser Eli (2011)։ The Filter Bubble: How the New Personalized Web Is Changing What We Read and How We Think։ New York: Penguin։ ISBN 978-0-14-312123-7 
  13. Snow Nancy (2003)։ Information War: American Propaganda, Free Speech and Opinion Control Since 9/11։ Canada: Seven Stories։ էջեր 30-31։ ISBN 978-1-58322-557-8 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Ուոլթեր Լիփմեն հոդվածին
Վիքիգրքերի պատկերանիշը
Անգլերեն Վիքիգրքերում կան նյութեր այս թեմայով՝
Ուոլթեր Լիփմեն