Ունդեր դեն Լինդեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ունդեր դեն Լինդեն
Unter den Linden
Unter den Linden von oben.jpg
ԵրկիրFlag of Germany.svg Գերմանիա
Գտնվում էՄիտտե
ՏեղանքՄիտե
Երկարություն1390±1 մետր
Լայնություն60 մետր
Անվանվել էlinden tree
Կոորդինատներ: 52°30′59.688000099991″ հս․ լ. 13°22′51.600000100001″ ավ. ե. / 52.51658000002777271° հս․. լ. 13.38100000002777890° ավ. ե. / 52.51658000002777271; 13.38100000002777890

Ունդեր դեն Լինդեն (գերմ.՝ Unter den Linden), փողոց Գերմանիայում, որը համարվում է Բեռլինի կենտրոնական փողոցներից մեկը և գտնվում է Միտե թաղամասում[1]: Այն գտնվում է Բրանդենբուրգյան դարպասի արևելյան կողմում, որտեղ նաև գտնվում են արվեստի ակադեմիայի նոր շենքը և հայտնի Hotel Adlon-ը[2]: Այստեղից շուրջ մեկուկես կիլոմետր հեռավորության վրա է գտնվում Dorotheenstadt-ը, Friedrichswerder-ը և Ալեքսանդրապլատի հեռուստաաշտարակը[3]: Փողոցը իր անունը ստացել է իր զարդարանքների շնորհիվ: Փողոցի երկարությունը կազմում է 1 390 մետր, իսկ առավելագույն լայնությունը` 60 մետր[4]: Փողոցի անունը՝ Ունդեր դեն Լինդենը թարգմանաբար նշանակում է Լորենիների տակ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունդեր դեն Լինդեն 1691 թվական

Փողոցը կառուցվել է 1647 թվականին Ֆրիդրիխ Վիլհելմի հրամանով[5]: Փողոցը ձևավորվել է 1000 լորենի և 1000 ընկուզենի ծառերի վայրում[6]: 1696 թվականին Ֆրիդրիխ Վիլհելմը փողոցում հիմնել է արվեստի ակադեմիա, իսկ 1700-ին` Գիտությունների ակադեմիա[7]: 1707 թվականին նա օրենք է տարածել, ըստ որի յուրաքանչյուր բնակիչ պետք է ուշադրություն դարձնի իր տան դիմացի լորենիների ծառերին և վնասի դեպքում զեկուցի: 1770 թվականն Ֆրիդրիխ 2-րդը որոշեց կառուցել ծառուղի` հանդիսավոր շենքերով: Դրա հետևանքով քանդվեցին 44 տներ[8]: 19-րդ դարից սկսած քաղաքի համար Ունդեր դեն Լինդեն փողոցը զգալի նշանակություն ունեցավ: 1990 թվականին քաղաքային ամրոցը փակվեց ասբեստի աղտոտման պատճառով[9]: Փակվելու հետ մեկտեղ այն սկսվեց աստիճանաբար ավերվել: 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ին տեղի ունեցավ քաղաքային ամրոցի վերակառուցման ճարտարապետների մրցույթ, որում հաղթեց Ֆրանչեսկո Ստելլան: Նախագիծը հետագայում հաստատվեց Բունդեսթագի կողմից` աննշան փոփոխություններից հետո[10]: Այնուամենայնիվ, 2010 թվականից շինարարության մեկնարկի որոշումը հետաձգվել է մի քանի տարի` ֆինանսական անվտանգության բացակայության պատճառով:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գերմանիայի հարուստ պատմությունը արտացոլվում է շենքերում, որոնք ներառում են (արևմուտքից դեպի արևելք):

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Harald Neckelmann: Unter den Linden – Flanieren und Amüsieren. Sutton Verlag, Erfurt 2009, ISBN 978-3-86680-583-5.
  • Walter Schimmel-Falkenau: Kommen und Gehen Unter den Linden. Berlin Story Verlag, 2006, ISBN 3-929829-34-7.
  • Günter de Bruyn: Unter den Linden. Siedler-Verlag, Berlin 2003, ISBN 3-88680-789-4.
  • Carl-Georg Böhne, Werner Schmidt: Unter den Linden – Ein Spaziergang von Haus zu Haus. Haude & Spener, Berlin 2000, ISBN 3-7759-0428-X.
  • Helmut Engel, Wolfgang Ribbe (Hrsg.): Via triumphalis. Geschichtslandschaft „Unter den Linden“ zwischen Friedrich-Denkmal und Schloßbrücke. Akademie Verlag, Berlin 1997, ISBN 3-05-003057-7.
  • Winfried Löschburg: Unter den Linden: Gesichter und Geschichten einer berühmten Straße. Buchverlag Der Morgen, 1982. (Neuauflage: Christoph Links Verlag, Berlin 1993, ISBN 3-86153-024-4)
  • Die Bau- und Kunstdenkmale in der DDR. Hauptstadt Berlin I. Hrsg. Institut für Denkmalpflege im Henschelverlag, 1984, S. 139–189.
  • Ursula von Kardorff, Fotos: Michael Ruetz : Unter den Linden. In: Geo-Magazin. 11, Hamburg 1978, S. 38–64. Sackgasse der Nation. Informativer, authentischer Erlebnisbericht: „[…] Hier erlebte ich den 20. Juli 1944 (Preußens letzten Ruhmestag) […] Als ich nach Gestapoverhören aus Berlin floh, saß mein Freund Graf Hardenberg im KZ, andere Freunde waren hingerichtet worden […]“ ISSN 0342-8311

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Aus einer Zeitungsserie der 1980er Jahre (Datum nicht erhalten): Unter den Linden (Teil IX)
  2. [1]
  3. Wie das Chaos bei den Berliner Hausnummern entstand. In: Der Tagesspiegel, 12. April 2016
  4. Harald Neckelmann: Unter den Linden – Flanieren und amüsieren. (= Die Reihe Archivbilder). Sutton Verlag, Erfurt 2009, S. 80.
  5. Harald Neckelmann: Unter den Linden – Flanieren und amüsieren. (= Die Reihe Archivbilder). Sutton Verlag, Erfurt 2009, S. 87.
  6. Harald Neckelmann: Unter den Linden – Flanieren und amüsieren. (= Die Reihe Archivbilder). Sutton Verlag, Erfurt 2009, S. 77.
  7. Harald Neckelmann: Unter den Linden – Flanieren und amüsieren. (= Die Reihe Archivbilder). Sutton Verlag, Erfurt 2009, S. 108.
  8. Harald Neckelmann: Unter den Linden – Flanieren und amüsieren. (= Die Reihe Archivbilder). Sutton Verlag, Erfurt 2009, S. 92.
  9. Harald Neckelmann: Unter den Linden – Flanieren und amüsieren. (= Die Reihe Archivbilder). Sutton Verlag, Erfurt 2009, S. 9.
  10. Bernd Herzog-Schlagk: Flaniermeile Berlin – Unter den Linden, vom Brandenburger Tor bis zur Liebknechtbrücke – Ein kompaktes Modellvorhaben für die Fußverkehrsstrategie Berlin 2011–2016. FUSS e. V., Berlin 2012.
  11. Egon Freitag: Das Völkchen besitzt viel Selbstvertrauen… In: Berliner Zeitung. Aus den 1960er Jahren; ohne Datum erhalten.
  12. Hans Prang, Günter Kleinschmidt: Mit Berlin auf du und du – Erlesenes und Erlauschtes aus 750 Jahren Berliner Leben. F.A. Brockhaus Verlag, Leipzig 1980, S. 144.