Ումմ Ալի
 | |
|---|---|
 | |
| Ենթատեսակ | աղանդեր և պուդինգ |
| Հիմնական | թխվածք և կաթ |
 Umm Ali Վիքիպահեստում | |
Օմ Ալի, Օմալի, Ում Ալի կամ Ումմ Ալի, նշանակում է «Ալիի մայրը», եգիպտական ազգային ավանդական աղանդեր[1]։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ տարբերակներ՝ տարբեր բաղադրիչներով[2][3]։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Առավել հաճախ մեջբերվող տարբերակն այն է, որ այն ծագել է ի պատիվ Շաջար ալ-Դուրի հիշատակի, ով ամուսնացած է եղել Եգիպտոսի Այուբյան դինաստիայի վերջին սուլթան Աս-Սալիհի հետ, իսկ այնուհետև՝ Եգիպտոսի մամլուքների առաջին սուլթան Իզ ալ-Դին Այբակի հետ։ Շաջար ալ-Դուրը կազմակերպել է Այբակի սպանությունը, որից հետո դարձել է Եգիպտոսի կառավարիչը[4][5]։ Ի վերջո, նա ինքն էլ սպանվել է վրեժխնդրության արդյունքում, որից հետո Այբակի առաջին կինը, որը հայտնի էր Օմ Ալի անունով, խնդրել է պատրաստել աղանդեր՝ տոնելու համար։ Լեգենդի որոշ տարբերակներում Օմ Ալին ինքն էր մարդասպանը, որը փայտե կոշիկներով մահացու ծեծի էր ենթարկել Շաջարին[6]։ Աղանդերը տարածվել է ամբողջ երկրում և անվանվել Օմ Ալիի անունով[7][8]։
Մեկ այլ վարկած կա, որ Օմ Ալին նշել է իր ամուսնու՝ Այբակի մահը և խնդրել խոհարարներին հորինել ամենահամեղ աղանդերը։ Խոհարարներն օգտագործել են այն, ինչ ձեռքի տակ է եղել՝ հաց, կաթ և շաքարավազ[9]։
Այնուամենայնիվ, չկա պատմական ապացույց, որը կապում է աղանդերը լեգենդի հետ, և առաջին հայտնի բաղադրատոմսը թվագրվում է միայն 19-րդ դարով[6]։
Բաղադրատոմս
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սովորաբար խմորեղենը (հացը, թխվածքաբլիթը կամ շերտավոր խմորը) բաժանվում է կտորների և խառնվում պիստակի, կոկոսի փաթիլների, չամիչի և շատ շաքարավազի հետ։ Կաթը, երբեմն սերուցքի հետ, լցվում է խառնուրդի վրա, որն այնուհետև շաղ տալիս դարչինով։ Վերջապես, խառնուրդը թխվում է ջեռոցում մինչև մակերեսը դառնա ոսկեգույն[3]։
Այն կարելի է ուտել տաք կամ սառը[8]։
Գոյություն ունեն հորդանանյան և իրաքյան տարբեր տարբերակներ, որոնք հայտնի են որպես "խումայա"[10]։
Ուտեստը կարելի է համեմատել հացով և կարագով պուդինգի հետ, թեև վերջինս նաև ձու է պարունակում։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Traditional Egyptian dessert, Umm Ali, «Umm Ali is a delicious traditional Egyptian dessert equivalent to North America's bread pudding. You can serve it warm with a scoop of French vanilla ice cream.»
- ↑ Girgis, Nancy. «Om Ali». All Recipes.
- 1 2 «Best Ever Om Ali (Egyptian Bread Pudding)». 2015 թ․ հուլիսի 4. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 24-ին.
- ↑ «From Slave to Sultana: The Story of Shajar al-Durr». CSA Reviving Community (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024-04-08-ին.
- ↑ Levanoni, Amalia (2010 թ․ փետրվար). «Shajar al-Durr: A Case of Female Sultanate in Medieval Islam». World History Connected. 7 (1).
- 1 2 Gayatri, Soumya (2025 թ․ մարտի 14). «Om Ali: An 'unforgettable' sweet with a sinister history». BBC. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 16-ին.
- ↑ «شجر الدر نے ایک صلیبی فوج کو مشکل میں ڈال دیا: ایک کنیز کی تخت نشینی اور قتل کی کہانی». BBC News اردو (ուրդու). Վերցված է 2020-11-04-ին.
- 1 2 Hankir, Zahra (2018 թ․ սեպտեմբերի 25). «The Legend of Om Ali | Egypt's Resilient National Dessert». Amuse. Vice Media. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 7-ին. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 7-ին.
- ↑ Knelly, Clarice (2023-01-02). «Egyptian Dessert Om Ali Has A Dark Origin Story». Tasting Table (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024-04-08-ին.
- ↑ «7 Traditional Ramadan Delicacies You Must Try». NaTakallam (ամերիկյան անգլերեն). 2022-04-13. Վերցված է 2023-02-13-ին.