Jump to content

Ումարել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ումարել
Ումարելներ Բոլոնիայում 2016 թվականին Խմբագրել Wikidata
գոյական, նորաբանություն, կարծրատիպ, զբաղմունք Խմբագրել Wikidata
Ենթակատեգորիամարդ Խմբագրել Wikidata
Մասնագիտությունթոշակառու Խմբագրել Wikidata
Լեզուբոլոնիական բարբառ Խմբագրել Wikidata
Subject lexemeL732795 Խմբագրել Wikidata

Ումարել (բոլոնիական բարբառով՝ umarèl, հոգնակի umarelli ) թոշակառու տարիքի տղամարդիկ, ովքեր իրենց ժամանակն անցկացնում են շինարարական հրապարակներ, մասնավորապես՝ ճանապարհային աշխատանքներ դիտելով, ըստ կարծրատիպի՝ ձեռքերը մեջքի ետևում սեղմած և աշխատողներին չխնդրված խորհուրդներ տալով[1]։ Բառացիորեն նշանակում է «փոքրիկ մարդ»[2]։ Այս տերմինն օգտագործվում է որպես թեթև ծաղր կամ ինքնաքննադատություն։

Ժամանակակից տերմինը տարածվել է 2005 թվականին տեղացի գրող Դանիլո Մասոտտիի[3][4] կողմից՝ երեք գրքերի և դրանց հետ կապված բլոգի միջոցով[5][6]։ Բառը ներառվել է իտալերեն Զինգարելի բառարանում 2021 թվականին[7][8][9][10][11], իսկ 2024 թվականին Շվեդիայի լեզվի խորհրդի կողմից ներառվել է շվեդերեն նոր բառերի ամենամյա ցանկում[12][13]։

Օգտագործման դեպքեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Բոլոնիայում գտնվող շինհրապարակ՝ Ումարել դիտակետերով՝ մեծահասակների, երեխաների և շների համար

2015 թվականին Բոլոնիայից մոտավորապես 130 կմ հարավ-արևելք գտնվող Ռիչոնե քաղաքը €11,000 բյուջե է հատկացրել ումարելներինին աշխատավարձ վճարելու համար։ Ումարելները պետք է վերահսկեին քաղաքի աշխատանքային հրապարակները՝ հաշվելով մուտք գործող և դուրս եկող բեռնատարների քանակը՝ ապահովելու համար, որ նյութերը մատակարարվեն/հեռացվեն կտրոնների համաձայն, և պաշտպանեին գողությունից[14]։ Բոլոնիայից հարավ-արևելքգտնվող Սան Լազարո դի Սավենա քաղաքը, «Տարվա Ումարել» մրցանակը շնորհել է տեղացի Ֆրանկո Բոնինիին[15][16]։

2016 թվականին տեղական մշակութային Succede solo a Bologna («Դա տեղի է ունենում միայն Բոլոնիայում») ասոցիացիան թողարկել է «Ումարելի քարտ»՝ որպես Սան Պետրոնիո եկեղեցու շարունակական վերականգնման համար դրամահավաք[17][18]։ Առանձին, թողարկվել է Umarells անունով բջջային հավելված, որը հետևում էր ընթացիկ ճանապարհային աշխատանքների և շինհրապարակների գտնվելու վայրին[19][20]։ Burger King արագ սննդի ռեստորանների ցանցը նույնպես «վարձել» է մի քանի ումարելների՝ որպես սոցիալական մեդիա մարքեթինգային արշավի մաս, որը խթանում էր իր ներկայության աճը երկրում[21]:

2017 թվականի հուլիսին Բոլոնիայի քաղաքային խորհրդի «փողոցների անվանակոչման խորհրդատվական հանձնաժողովը» հաստատել է քաղաքի կենտրոնից արևելք գտնվող Չիրենաիկա շրջանում գտնվող հանրային հրապարակի Piazzetta degli Umarells անվանակոչումը, ի նշան գաղափարի և անվան տեղական համբավի՝ գիտակցված հեգնանքով նշելով, որ հրապարակն այդ ժամանակ կառուցման փուլում էր[22][23][24][25]։ 2018 թվականի ապրիլին քաղաքային խորհրդական Մատեո Լեպորը, շրջանի նախագահ Սիմոնե Բորսարին, «հումորների տիրակալ» Ֆրանկո Բոնինին, կատակերգու Մաուրիցիո Պալիարին (Դուլիո Պիցոկի) և գրող Դանիլո Մազոտի հանրային հրապարակը[26]։ Մեկ տարի անց հրապարակի փողոցային ցուցանակը գողացել են[27]։

2020 թվականի ապրիլին «Topolino» կատակերգական ամսագիրը մի դրվագ է նվիրել ումարել Գերինդո Պերսիչետտիին[28]։ 2020 թվականի դեկտեմբերին Պեսկարայում անշարժ գույքի գործակալ Սարրան պատուհաններ է տեղադրել, որպեսզի ումարելները կարողանան դիտարկել երեք շինհրապարակ[29][30]։ 2021 թվականին թողարկվել է «Ումարելի օրը» սեղանի խաղը[31]։

2024 թվականին «ումարել» բառը պաշտոնապես մուտ է գործել շվեդերեն և ներառվել է շվեդերեն նոր բառերի ամենամյա ցանկում[13], 2025 թվականի հոկտեմբերին Կարլսկոգայի քաղաքապետարանը պաշտոնապես բացել է «Ումարել նստարաններ» (շվեդ.՝ umarell-bänkar)՝ տեղական լոգարանի շինարարությունը վերահսկելու համար[32][33]։

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Masotti, Danilo (2010). Umarells 2.0. Sono tanti, vivono in mezzo a noi, ci osservano... e noi osserviamo loro [Umarells 2.0. They are many, they live amongst us, they observe us... and we observe them] (իտալերեն). Bologna: Pendragon Press. ISBN 978-8883428579.
  • Masotti, Danilo (2016). Oltre il cantiere: fenomenologia degli Umarells [Beyond the Construction Site: the Phenomenology of the Umarells] (իտալերեն). Bologna: Pendragon Press. ISBN 9788865988077.
  • Masotti, Danilo (2021). Umarells per sempre:Forever [Umarells forever] (իտալերեն). Bologna: Pendragon Press. ISBN 978-88-3364-322-9.

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. De Santis, Silvia (2016 թ․ փետրվարի 6). «Umarèlls a Bologna, pensionati in prima fila per assistere ai lavori in corso. "Ogni giorno controlliamo quel che succede nei cantieri" (VIDEO, FOTO)». HuffPost (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-04-28-ին.
  2. Bianchini, Margherita (2011). 101 cose da fare a Bologna almeno una volta nella vita. Newton Compton Editori. էջեր Item 40. ISBN 9788854125469. Արխիվացված օրիգինալից 2021-12-23-ին. Վերցված է 2020-10-03-ին.
  3. Masotti, Danilo (2018 թ․ ապրիլի 21). «Bologna, all'inaugurazione di Piazzetta degli umarells c'erano tutti. Pure i contestatori». Il Fatto Quotidiano (իտալերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020-11-25-ին.
  4. Manici, Elisa (2014 թ․ ապրիլի 14). «La nostalgia degli 'umarells' è paralizzante. Bisogna cominciare a immaginarsi un futuro diverso». Ferraraitalia.it - Quotidiano di Ferrara - l'informazione verticale (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2014-04-16-ին. Վերցված է 2020-12-17-ին.
  5. «'Oltre il cantiere. Fenomenologia degli umarells': se ne parla con Masotti». BolognaToday. Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-29-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  6. «Esce 'Oltre il cantiere' di Masotti - Emilia-Romagna». Agenzia Nazionale Stampa Associata (իտալերեն). 2016 թ․ նոյեմբերի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-25-ին.
  7. «La parola 'Umarell' entra nel vocabolario Zingarelli». Ansa. 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2020-12-03-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
  8. «Gli 'umarells' bolognesi si aggirano ufficialmente nella lingua italiana». Dire. 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2020-12-08. Վերցված է 2020-12-03-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link)
  9. «Bologna, gli "umarells" entrano nel vocabolario Zingarelli». Corriere di Bologna. 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-06-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
  10. Bartezzaghi, Stefano (2020 թ․ դեկտեմբերի 3). «Dal cantiere al dizionario: l'Umarèll è finito sullo Zingarelli». la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-26-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
  11. «"Pensionato che si aggira, con le mani dietro la schiena...": la parola "Umarell" entra nel vocabolario"». Bolognatoday (իտալերեն). 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-10-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
  12. «Nyordslistan 2024». www.isof.se (շվեդերեն). Վերցված է 2025-01-16-ին.
  13. 1 2 Svensson, Anders (2024-12-27). «Vi presenterar 2024 års nyordslista – Här är orden som bygger bo i svenskan». Språktidningen (շվեդերեն). Վերցված է 2025-01-16-ին.
  14. Bortolotti, Luca (2015 թ․ դեկտեմբերի 18). «Riccione, il Comune paga i pensionati per sorvegliare i cantieri». la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  15. «Anziano al cantiere: premiato il migliore del 2015». Corriere di Bologna (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2015-06-12-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  16. «Un bolognese realizza il sogno dei pensionati: nominato capo cantiere - Tgcom24». TgCom24. Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  17. «Le nostre Card». www.succedesoloabologna.it (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  18. «Bologna per gli anziani: ecco la Umarèl card per seguire i cantieri in prima fila». La Repubblica (իտալերեն). 2016-02-02. Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  19. Giusberti, Caterina (2016-01-13). «"Trova il cantiere": una app per gli umarells». la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  20. Troncana, Alessandra (2016-01-14). «Ecco Umarells, l'app che segnala ai pensionati tutti i lavori in corso». Corriere della Sera (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-11-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  21. Jardine, Alexandra (2016 թ․ մայիսի 10). «Burger King Recruits Construction-Spotting Pensioners to Oversee its Expansion in Italy». Ad Age (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
  22. «L'omaggio del Comune Nasce in Cirenaica la piazza degli Umarells - la Repubblica.it» [The municipality's tribute: The Umarells Square is born in Cirenaica]. la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-25-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  23. «A Bologna arriva la piazzetta dedicata agli "Umarells"». Corriere di Bologna (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-22-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  24. «'Umarell': una piazza dedicata in Cirenaica». BolognaToday. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-26-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  25. «Blog | Bologna, e piazzetta degli umarells sia». Il Fatto Quotidiano. 2017-07-23. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-27-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
  26. «Inaugurata in Cirenaica la Piazzetta degli Umarells | Archivio notizie da luglio 2012 a giugno 2021». Bologna (իտալերեն). 2018 թ․ ապրիլի 16. Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-22-ին.
  27. «Bologna, rubato il cartello di piazzetta degli Umarells». La Repubblica. 2019-10-16. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-08-ին. Վերցված է 2019-10-16-ին.
  28. Rosato, Paolo (2020 թ․ ապրիլի 21). «Gli Umarells vigilano anche a Paperopoli». Il Resto del Carlino (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-21-ին. Վերցված է 2020-04-21-ին.
  29. «Ecco finestre per 'Umarell', così anziani osservano cantieri - Abruzzo». Agenzia ANSA (իտալերեն). 2020-12-12. Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-14-ին. Վերցված է 2021-03-05-ին.
  30. Ribaudo, Alessio (2020-12-12). «A Pescara finestre per umarell, così ritornano nei cantieri (in sicurezza)». Corriere della Sera (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-06-ին. Վերցված է 2021-03-05-ին.
  31. Rossin, Massimiliano (2021 թ․ հոկտեմբերի 1). «La Giornata dell'Umarell: arriva il gioco della vita da pensionato». www.ilcittadinomb.it (իտալերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021-12-01-ին. Վերցված է 2021-12-01-ին.
  32. Nyheter, S. V. T. (2025-10-23). «Karlskoga kommun ställer ut bänkar till nyfikna byggarbetsplats-spanare». SVT Nyheter (շվեդերեն). Վերցված է 2025-10-24-ին.
  33. «En bänk för nyfikna blickar och samtal om badhusbygget». karlskoga.se (շվեդերեն). 2025-10-21. Վերցված է 2025-10-24-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]