Ումարել
| Ենթակատեգորիա | մարդ | |
|---|---|---|
| Մասնագիտություն | թոշակառու | |
| Լեզու | բոլոնիական բարբառ | |
| Subject lexeme | L732795 | |
Ումարել (բոլոնիական բարբառով՝ umarèl, հոգնակի umarelli ) թոշակառու տարիքի տղամարդիկ, ովքեր իրենց ժամանակն անցկացնում են շինարարական հրապարակներ, մասնավորապես՝ ճանապարհային աշխատանքներ դիտելով, ըստ կարծրատիպի՝ ձեռքերը մեջքի ետևում սեղմած և աշխատողներին չխնդրված խորհուրդներ տալով[1]։ Բառացիորեն նշանակում է «փոքրիկ մարդ»[2]։ Այս տերմինն օգտագործվում է որպես թեթև ծաղր կամ ինքնաքննադատություն։
Ժամանակակից տերմինը տարածվել է 2005 թվականին տեղացի գրող Դանիլո Մասոտտիի[3][4] կողմից՝ երեք գրքերի և դրանց հետ կապված բլոգի միջոցով[5][6]։ Բառը ներառվել է իտալերեն Զինգարելի բառարանում 2021 թվականին[7][8][9][10][11], իսկ 2024 թվականին Շվեդիայի լեզվի խորհրդի կողմից ներառվել է շվեդերեն նոր բառերի ամենամյա ցանկում[12][13]։
Օգտագործման դեպքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
2015 թվականին Բոլոնիայից մոտավորապես 130 կմ հարավ-արևելք գտնվող Ռիչոնե քաղաքը €11,000 բյուջե է հատկացրել ումարելներինին աշխատավարձ վճարելու համար։ Ումարելները պետք է վերահսկեին քաղաքի աշխատանքային հրապարակները՝ հաշվելով մուտք գործող և դուրս եկող բեռնատարների քանակը՝ ապահովելու համար, որ նյութերը մատակարարվեն/հեռացվեն կտրոնների համաձայն, և պաշտպանեին գողությունից[14]։ Բոլոնիայից հարավ-արևելքգտնվող Սան Լազարո դի Սավենա քաղաքը, «Տարվա Ումարել» մրցանակը շնորհել է տեղացի Ֆրանկո Բոնինիին[15][16]։
2016 թվականին տեղական մշակութային Succede solo a Bologna («Դա տեղի է ունենում միայն Բոլոնիայում») ասոցիացիան թողարկել է «Ումարելի քարտ»՝ որպես Սան Պետրոնիո եկեղեցու շարունակական վերականգնման համար դրամահավաք[17][18]։ Առանձին, թողարկվել է Umarells անունով բջջային հավելված, որը հետևում էր ընթացիկ ճանապարհային աշխատանքների և շինհրապարակների գտնվելու վայրին[19][20]։ Burger King արագ սննդի ռեստորանների ցանցը նույնպես «վարձել» է մի քանի ումարելների՝ որպես սոցիալական մեդիա մարքեթինգային արշավի մաս, որը խթանում էր իր ներկայության աճը երկրում[21]:
2017 թվականի հուլիսին Բոլոնիայի քաղաքային խորհրդի «փողոցների անվանակոչման խորհրդատվական հանձնաժողովը» հաստատել է քաղաքի կենտրոնից արևելք գտնվող Չիրենաիկա շրջանում գտնվող հանրային հրապարակի Piazzetta degli Umarells անվանակոչումը, ի նշան գաղափարի և անվան տեղական համբավի՝ գիտակցված հեգնանքով նշելով, որ հրապարակն այդ ժամանակ կառուցման փուլում էր[22][23][24][25]։ 2018 թվականի ապրիլին քաղաքային խորհրդական Մատեո Լեպորը, շրջանի նախագահ Սիմոնե Բորսարին, «հումորների տիրակալ» Ֆրանկո Բոնինին, կատակերգու Մաուրիցիո Պալիարին (Դուլիո Պիցոկի) և գրող Դանիլո Մազոտի հանրային հրապարակը[26]։ Մեկ տարի անց հրապարակի փողոցային ցուցանակը գողացել են[27]։
2020 թվականի ապրիլին «Topolino» կատակերգական ամսագիրը մի դրվագ է նվիրել ումարել Գերինդո Պերսիչետտիին[28]։ 2020 թվականի դեկտեմբերին Պեսկարայում անշարժ գույքի գործակալ Սարրան պատուհաններ է տեղադրել, որպեսզի ումարելները կարողանան դիտարկել երեք շինհրապարակ[29][30]։ 2021 թվականին թողարկվել է «Ումարելի օրը» սեղանի խաղը[31]։
2024 թվականին «ումարել» բառը պաշտոնապես մուտ է գործել շվեդերեն և ներառվել է շվեդերեն նոր բառերի ամենամյա ցանկում[13], 2025 թվականի հոկտեմբերին Կարլսկոգայի քաղաքապետարանը պաշտոնապես բացել է «Ումարել նստարաններ» (շվեդ.՝ umarell-bänkar)՝ տեղական լոգարանի շինարարությունը վերահսկելու համար[32][33]։
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Masotti, Danilo (2010). Umarells 2.0. Sono tanti, vivono in mezzo a noi, ci osservano... e noi osserviamo loro [Umarells 2.0. They are many, they live amongst us, they observe us... and we observe them] (իտալերեն). Bologna: Pendragon Press. ISBN 978-8883428579.
- Masotti, Danilo (2016). Oltre il cantiere: fenomenologia degli Umarells [Beyond the Construction Site: the Phenomenology of the Umarells] (իտալերեն). Bologna: Pendragon Press. ISBN 9788865988077.
- Masotti, Danilo (2021). Umarells per sempre:Forever [Umarells forever] (իտալերեն). Bologna: Pendragon Press. ISBN 978-88-3364-322-9.
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ De Santis, Silvia (2016 թ․ փետրվարի 6). «Umarèlls a Bologna, pensionati in prima fila per assistere ai lavori in corso. "Ogni giorno controlliamo quel che succede nei cantieri" (VIDEO, FOTO)». HuffPost (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-04-28-ին.
- ↑ Bianchini, Margherita (2011). 101 cose da fare a Bologna almeno una volta nella vita. Newton Compton Editori. էջեր Item 40. ISBN 9788854125469. Արխիվացված օրիգինալից 2021-12-23-ին. Վերցված է 2020-10-03-ին.
- ↑ Masotti, Danilo (2018 թ․ ապրիլի 21). «Bologna, all'inaugurazione di Piazzetta degli umarells c'erano tutti. Pure i contestatori». Il Fatto Quotidiano (իտալերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2020-11-25-ին.
- ↑ Manici, Elisa (2014 թ․ ապրիլի 14). «La nostalgia degli 'umarells' è paralizzante. Bisogna cominciare a immaginarsi un futuro diverso». Ferraraitalia.it - Quotidiano di Ferrara - l'informazione verticale (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2014-04-16-ին. Վերցված է 2020-12-17-ին.
- ↑ «'Oltre il cantiere. Fenomenologia degli umarells': se ne parla con Masotti». BolognaToday. Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-29-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «Esce 'Oltre il cantiere' di Masotti - Emilia-Romagna». Agenzia Nazionale Stampa Associata (իտալերեն). 2016 թ․ նոյեմբերի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-25-ին.
- ↑ «La parola 'Umarell' entra nel vocabolario Zingarelli». Ansa. 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2020-12-03-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
- ↑ «Gli 'umarells' bolognesi si aggirano ufficialmente nella lingua italiana». Dire. 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2020-12-08. Վերցված է 2020-12-03-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link) - ↑ «Bologna, gli "umarells" entrano nel vocabolario Zingarelli». Corriere di Bologna. 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-06-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
- ↑ Bartezzaghi, Stefano (2020 թ․ դեկտեմբերի 3). «Dal cantiere al dizionario: l'Umarèll è finito sullo Zingarelli». la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-26-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
- ↑ «"Pensionato che si aggira, con le mani dietro la schiena...": la parola "Umarell" entra nel vocabolario"». Bolognatoday (իտալերեն). 2020-12-03. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-10-ին. Վերցված է 2020-12-03-ին.
- ↑ «Nyordslistan 2024». www.isof.se (շվեդերեն). Վերցված է 2025-01-16-ին.
- 1 2 Svensson, Anders (2024-12-27). «Vi presenterar 2024 års nyordslista – Här är orden som bygger bo i svenskan». Språktidningen (շվեդերեն). Վերցված է 2025-01-16-ին.
- ↑ Bortolotti, Luca (2015 թ․ դեկտեմբերի 18). «Riccione, il Comune paga i pensionati per sorvegliare i cantieri». la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «Anziano al cantiere: premiato il migliore del 2015». Corriere di Bologna (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2015-06-12-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «Un bolognese realizza il sogno dei pensionati: nominato capo cantiere - Tgcom24». TgCom24. Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «Le nostre Card». www.succedesoloabologna.it (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «Bologna per gli anziani: ecco la Umarèl card per seguire i cantieri in prima fila». La Repubblica (իտալերեն). 2016-02-02. Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ Giusberti, Caterina (2016-01-13). «"Trova il cantiere": una app per gli umarells». la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017-07-28-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ Troncana, Alessandra (2016-01-14). «Ecco Umarells, l'app che segnala ai pensionati tutti i lavori in corso». Corriere della Sera (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-11-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ Jardine, Alexandra (2016 թ․ մայիսի 10). «Burger King Recruits Construction-Spotting Pensioners to Oversee its Expansion in Italy». Ad Age (անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
- ↑ «L'omaggio del Comune Nasce in Cirenaica la piazza degli Umarells - la Repubblica.it» [The municipality's tribute: The Umarells Square is born in Cirenaica]. la Repubblica (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-25-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «A Bologna arriva la piazzetta dedicata agli "Umarells"». Corriere di Bologna (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-22-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «'Umarell': una piazza dedicata in Cirenaica». BolognaToday. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-26-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «Blog | Bologna, e piazzetta degli umarells sia». Il Fatto Quotidiano. 2017-07-23. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-27-ին. Վերցված է 2017-07-26-ին.
- ↑ «Inaugurata in Cirenaica la Piazzetta degli Umarells | Archivio notizie da luglio 2012 a giugno 2021». Bologna (իտալերեն). 2018 թ․ ապրիլի 16. Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-22-ին.
- ↑ «Bologna, rubato il cartello di piazzetta degli Umarells». La Repubblica. 2019-10-16. Արխիվացված օրիգինալից 2021-02-08-ին. Վերցված է 2019-10-16-ին.
- ↑ Rosato, Paolo (2020 թ․ ապրիլի 21). «Gli Umarells vigilano anche a Paperopoli». Il Resto del Carlino (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-21-ին. Վերցված է 2020-04-21-ին.
- ↑ «Ecco finestre per 'Umarell', così anziani osservano cantieri - Abruzzo». Agenzia ANSA (իտալերեն). 2020-12-12. Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-14-ին. Վերցված է 2021-03-05-ին.
- ↑ Ribaudo, Alessio (2020-12-12). «A Pescara finestre per umarell, così ritornano nei cantieri (in sicurezza)». Corriere della Sera (իտալերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-06-ին. Վերցված է 2021-03-05-ին.
- ↑ Rossin, Massimiliano (2021 թ․ հոկտեմբերի 1). «La Giornata dell'Umarell: arriva il gioco della vita da pensionato». www.ilcittadinomb.it (իտալերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021-12-01-ին. Վերցված է 2021-12-01-ին.
- ↑ Nyheter, S. V. T. (2025-10-23). «Karlskoga kommun ställer ut bänkar till nyfikna byggarbetsplats-spanare». SVT Nyheter (շվեդերեն). Վերցված է 2025-10-24-ին.
- ↑ «En bänk för nyfikna blickar och samtal om badhusbygget». karlskoga.se (շվեդերեն). 2025-10-21. Վերցված է 2025-10-24-ին.