Ուինտոն Մարսալիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուինտոն Մարսալիս
Wynton Marsalis 2009 09 13.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 18, 1961(1961-10-18)[1][2][3][…] (59 տարեկան)
Օռլեան շրջան, Լուիզիանա, ԱՄՆ
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Ժանրերջազ և բլյուզ[4]
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, փողհար, բենդ-լիդեր, դիրիժոր և ջազ երաժիշտ
ԳործիքներՇեփոր[4]
ԱշխատավայրJazz at Lincoln Center?
ԼեյբլBlue Note և Columbia Records
ԿրթությունՋուլիարդ դպրոց
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
ՊարգևներՋեյմս Փարքս Մորթոնի միջեկեղեցական մրցանակ, Պուլիցերյան մրցանակ լավագույն երաժշտական ստեղծագործության համար, Բարեկամության շքանշան, Ազգային հումանիտարական մեդալ, Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ և Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
Կայքwyntonmarsalis.com
Wynton Marsalis Վիքիպահեստում

Ուինտոն Մարսալիս(անգլ.՝ Wynton Learson Marsalis, հոկտեմբերի 18, 1961(1961-10-18)[1][2][3][…], Օռլեան շրջան, Լուիզիանա, ԱՄՆ), ամերիկացի շեփորահար և երգահան, Լինքոլն ջազային կենտրոնի գեղարվեստական ղեկավար:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջազային դաշնակահար Էլիս Մարսալիսի ընտանիքում Ուինտոնը երկրորդ երեխան էր. նրա հինգ եղբայրներից երեքը հետագայում դարձել են հայտնի ջազմեններ: Վեց տարեկանում Մարսալիսը սովորել է շեփոր նվագել՝ տիրապետելով ինչպես դասական, այնպես էլ ջազային կատարումներին: 14 տարեկանում նա Նոր Օռլեանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ կատարել է Հայդնի շեփորի կոնցերտը, իսկ 1980 թվականին, երբ արդեն Դջուլիարդի երաժշտական դպրոցի ուսանող էր, դարձել է Արտ Բլեյկի «Jazz Messengers» խմբի երաժիշտ: 1983 թվականին Մարսալիսը Հերբի Հենքոքի, Ռոն Քարթերի և Թոնի Ուիլյամսի հետ ելույթ է ունեցել քառյակում և ձայնագրել իր առաջին ալբոմը որպես խմբի ղեկավար: Մեկ տարի անց նա լքել է «Jazz Messengers»-ը և հավաքել իր սեփական կվինտետը, որին մասնակցել է իր ավագ եղբայրը՝ Բրենդֆորդը, իսկ 1983 թվականին կրկին համագործակցել է Հենքոքի հետ՝ ելույթ ունենալով նրա «V.S.O.P.» խմբում: Այդ նույն տարում Մարսալիսը արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի, իսկ հաջորդ տարի ևս երկուսի՝ պատմության մեջ առաջին անգամ միաժամանակ դասական (Հայդնի, Լ. Մոցարտի և Հումելի համերգների) և ջազային կատարման համար: Հետագայում նա 6 անգամ արժանացել է այդ մրցանակին:

1980-ական թվականների կեսերին Մարսալիսը, չթողնելով ջազային երաժշտի կարիերան, ակտիվորեն ստեղծագործել է: Նրա ստեղծագործություններից են «Soul Gestures in Southern Blues» սյուիտը՝ գրված 1988 թվականին, տարբեր կամերային ստեղծագործություններ, ֆիլմերի և բալետների համար գրված երաժշտություններ, «Արյունը դաշտերում» օրատորիան, որի համար նա 1997 թվականին ստացել է Պուլիցերյան երաժշտական մրցանակը:

1994 թվականին Մարսալիսը ցրել է իր ջազային սեպտետը, որի հետ համագործակցում էր 1988 թվականից, որպեսզի ավելի շատ կենտրոնանա երաժշտական և կրթական գործունեության վրա: Հասարակության (հատկապես երիտասարդության) ուշադրությունը երաժշտության վրա սևեռելու նպատակով նա շատ էր ելույթներ ունենում հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով, բազմաթիվ համերգներ և վարպետության դասեր տալիս ամբողջ աշխարհում: 1992 թվականից Մարսալիսը ղեկավարել է Լինքոլն ջազային կենտրոնը:

1995 թվականին PBS-ում կայացել է «Մարսալիսը երաժշտության մասին» ուսուցողական հեռուստասերիալի պրեմիերան(անգլ.՝ Marsalis on Music)՝ ջազի և դասական երաժշտության մասին՝ գրված Մարսալիսի կողմից: Այդ սերիալն արժանացել է շատ մրցանակների: Մարսալիսը գրել է նաև 5 գիրք.

  • Sweet Swing Blues on the Road;
  • Jazz in the Bittersweet Blues of Life;
  • To a Young Musician: Letters from the Road;
  • Jazz ABZ (an A to Z collection of poems celebrating jazz greats);
  • Moving to Higher Ground: How Jazz Can Change Your Life.

Վերջինս դարձել է նրա ամենահայտնի գրական երկը:

Նրա ամենավերջին թողարկումներից մեկը 2011 թվականին բլյուզ-ռոք կիթառահար Էրիկ Կլեպտոնի հետ Լինքոլն կենտրոնում կայացած «Ջազ» (Wynton Marsalis & Eric Clapton Play the Blues) համերգից էր:

Ընդգրկվել է Gramophone [5] ամսագրի Փառքի սրահում:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]