Ոստայնենի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ոստայնենի
Ենթադասleptomeninx
Մասն էուղեղային թաղանթներ
Անատոմիական տեղայնացումուղեղային թաղանթներ
Լատիներեն անվանումarachnoidea
MeSHA08.186.566.166
Foundational Model of Anatomy9591
Terminologia Anatomica 98A14.1.01.201
Նկարագրված էGray's Anatomy (20th edition)[1] և Ottův slovník naučný
Arachnoid mater Վիքիպահեստում

Ոստայնենի գլխուղեղի և ողնուղեղի երեք թաղանթներից մեկը։ Այն փափուկ թաղանթ է, որն արտաքինից ծածկում է գլխուղեղը և ողնուղեղը։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այն տեղակայված է մյուս երկու ուղեղապատյանների միջև․ ավելի մակերեսորեն տեղակայված և ավելի հաստ կարծրենու և ավելի խորը տեղակայված նրբենու միջև, որից բաժանված է ենթաոստայնային տարածության միջոցով։ Ոստայնենին հպված է կարծրենու ներսային մակերեսին և բոլոր կողմերից ծածկում է գլխուղեղն ու ողնուղեղը։ Ոստայնենին չի մտնում գլխուղեղի գալարների միջև ձևավորվող ակսենրի խորքը, ինչպես նրբենին, այլ կամրջի նման անցնում է նրանց վրայով։ Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը հոսում է ենթաոստայնային տարածությունով։ Ոստայնենուց ձևավորվում են պախիոնյան հատիկավորումները, որոնք ոստայնենու փոքր արտափքումներ են կարծր թաղանթի հաստության մեջ և հաղորդակցվում են կարծրենու երակածոցերի հետ և հնարավորություն են տալիս ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկին ենթաոստայնային տարածությունից անցնել երակային հուն։

Ոստայնենին և կարծրենին բոլոր տեղամասերում սերտ հպված են միմյանց, իսկ սրբանային երկրորդ ողի մակարդակին միաձուլվում են որպես մեկ թաղանթ։ Կարծրենու և ոստայնենու միջև առկա են որոշ երակներ, որոնց միջոցով ուղեղի երակային համակարգը հաղորդակցվում է կարծրենու երակային համակարգի հետ։[2]

Ոստայնենու՝ գլխուղեղը պատող հատվածը հայտնի է որպես գլխուղեղի ոստայնենի (լատ.՝ arachnoidea encephali), իսկ ողնուղեղը պատող հատվածը՝ ողնուղեղի ոստայնենի (լատ.՝ arachnoidea spinalis)։ Հաճախ ոստայնենին և նրբենին միասին դիտարկում են գալիս որպես մեկ թաղանթ՝ ուղեղի փափուկ թաղանթ (լատ.՝  leptomeninx

Ֆունկցիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը շրջանառում է ենթաոստայնային տարածությունով (ոստայնենու և նրբենու միջև եղած տարածություն)։ Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկն արտադրվում է անոթային հյուսակների (անոթային հյուսակները գտնվում են գլխուղեղի փորոքներում, որոնք ուղղակիորեն հաղորդակցվում են ենթաոստայնային տարածության հետ, այսպիսով ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը ազատորեն շրջանառում է նյարդային համակարգով)։ Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը թափանցիկ, անգույն հեղուկ է, օրվա ընթացքում արտադրվում մոտ 500 մլ հեղուկ։ Նրա մեջ էլեկտրոլիտների, գլյուկոզայի և pH-ի մակարդակները գրեթե համընկնում են արյան շիճուկում համապատասխան ցուցանիշերին, սակայն արյան առկայությունը ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկում միշտ վկայում է ախտաբանության մասին[3]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.bartleby.com/107/193.html
  2. ¨Microscopic Morphology and Histology of the Human Meninges¨. Mar2005. p22-34.
  3. "The intracranial arachnoid mater". Child's Nervous system; Jan2013, Vol29, Issue 1, p17-33, 17p. Authors: Adeeb, Nimer; Deep, Aman; Griessernauer, Christoph; Mortazavi, Martin; Watanabe, Koichi; Loukas, Marios; Tubbs, R.; Cohen, Aaron.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Orlando Regional Healthcare, Education and Development. 2004. "Overview of Adult Traumatic Brain Injuries." Retrieved on 2008-01-16.
  • Ն․ Կ․ Լիսենկով, Վ․ Խ․ Բուշկովիչ, Մ․ Գ․ Պրիվես «Մարդու նորմալ անատոմիայի դասագիրք», «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1974