Շրջանառու հաշվեմատյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Շրջանառու հաշվեմատյան, հաշվեմատյան (հաշվառման գրանցամատյան), որն օգտագործվում է վերջնական տվյալների ամփոփման և հաշվապահական հաշվառումների վրա դրանց վերահսկման համար: Այն կազմվում է սինթետիկ և անալիտիկ հաշիվների հաշվառմամբ:

Սահմանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի՝ շրջանառու հաշվեմատյանը գրանցամատյան է, որը կազմվում է պարբերաբար, առավել հաճախ` յուրաքանչյուր ամսվա առաջին օրը` ինչպես ընդհանուր գրքի, այնպես էլ բոլոր համակարգված դուստր ձեռնարկությունների համար: Յուրաքանչյուր հաշվի համար գրանցամատյանում մուտքագրվում են շրջանառության արդյունքները հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբից, և հաշվեմնացորդը` մինչև դրա կազմման օրը: Գրքերն ստուգվում են վերջնական ընդհանուրի փոխադարձ համեմատման ճանապարհով, ընդհանուր ակնարկ է տրվում յուրաքանչյուր գրքում բացված հաշիվների դիրքի և միևնույն ժամանակ ամբողջ տնտեսության դիրքի վերաբերյալ: Շրջանառու գրանցամատյանների հիման վրա կազմվում են հաշվեկշիռներ, որից փոխանցվում է միայն մեկ հաշվեմնացորդ[1]:

Ըստ Սովետական մեծ հանրագիտարանի` շրջանառու հաշվեմատյանը հաշվառման մատյան է, որն օգտագործվում է վերջնական տվյալների ամփոփման և հաշվապահական հաշվառումների վրա դրանց վերահսկման համար: Այն սինթետիկ և անալիտիկ հաշիվների հաշվառման բաղադրիչ է: Սինթետիկ հաշիվների համար կան հաշվետու ժամանակաշրջանի հաշիվների դեբետային և կրեդիտային, ինչպես նաև սկզբնական և վերջնական մնացորդների շրջանառության ցուցանիշներ: Զույգային հավասարությունը հաստատում է հաշվապահական հաշվառման գրանցումների ճշտությունը: Հաշվապահական հաշվառման մեքենայացված տարբերակով շրջանառության հաշվեմատյանները կազմվում են աղյուսակների տեսքով[2]:

Շրջանառու հաշվեմատյաների ձևեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շրջանառու հաշվեմատյանը՝ որպես հաշվետու ժամանակաշրջանի հաշվապահական հաշվառման տվյալների ամփոփման միջոց, լինում է երկու տեսակի[3]`

  • շրջանառվող հաշվեմնացորդի հաշվեմատյան,
  • շախմատային շրջանառության հաշվեմատյան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կաղապար:ВТ-НЭС
  2. Оборотная ведомость // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  3. Сироткин С.А., Кельчевская Н.Р. Бухгалтерский учет и анализ. — М.: ИНФРА-М, 2019. — С. 58—59. — 355 с. — ISBN 978-5-16-013703-2