Jump to content

Շրջակա միջավայր, սոցիալական հարցեր և կառավարում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Շրջակա միջավայր, սոցիալական հարցեր և կառավարում (ԱՍԿ) (անգլ.՝ Environmental, social, and governance (ESG)), ներդրումային սկզբունքի հապավում, որը առաջնահերթություն է տալիս շրջակա միջավայրի հարցերին, սոցիալական հարցերին և կորպորատիվ կառավարմանը[1]. ԱՍԿ նկատառումներով ներդրումները երբեմն կոչվում են պատասխանատու ներդրումներ կամ, ավելի նախաձեռնողական դեպքերում՝ ազդեցության ներդրումներ[1]. Տերմինը նաև հաճախ օգտագործվում է որպես կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության և կայունության հոմանիշ, թեև այս հասկացությունները տարբեր շեշտադրումներ, ծագում և կիրառություններ ունեն[2]:

ESG տերմինն առաջին անգամ հայտնի դարձավ 2004 թվականի «Ով հոգ է տանում, հաղթում է» վերնագրով զեկույցում, որը ֆինանսական հաստատությունների համատեղ նախաձեռնություն էր՝ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) հրավերով:[3] Մինչև 2023 թվականը ESG շարժումը ՄԱԿ-ի կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության նախաձեռնությունից վերածվել էր համաշխարհային երևույթի, որը ներկայացնում էր ավելի քան 30 տրիլիոն ԱՄՆ դոլարի կառավարվող ակտիվներ[4]:

ESG-ի քննադատությունները տարբերվում են՝ կախված տեսակետից և ուսումնասիրության ոլորտից։ Այս ոլորտները ներառում են տվյալների որակը և ստանդարտացման բացակայությունը, կարգավորման և քաղաքականության զարգացումը, կանաչ լվացումը և սոցիալական բարիքի սահմանման և գնահատման բազմազանությունը[5]։ Որոշ քննադատներ պնդում են, որ ESG-ն ծառայում է որպես կառավարական կարգավորման փաստացի ընդլայնում, որտեղ BlackRock-ի նման խոշոր ներդրումային ընկերությունները սահմանում են ESG ստանդարտներ, որոնք կառավարությունները չեն կարող կամ ուղղակիորեն օրենսդրորեն չեն սահմանում։[6] Սա հանգեցրել է մեղադրանքների, որ ESG-ն ստեղծում է շուկաների և կորպորատիվ վարքագծի վրա ազդելու մեխանիզմ՝ առանց ժողովրդավարական վերահսկողության, ինչը մտահոգություններ է առաջացնում հաշվետվողականության և գերծանրաբեռնվածության վերաբերյալ[7][8]։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներդրումային որոշումները հիմնականում հիմնված են տվյալ ռիսկի մակարդակի դեպքում ֆինանսական եկամտի ներուժի վրա[9]։ Այնուամենայնիվ, միշտ էլ եղել են շատ այլ չափանիշներ՝ որոշելու համար, թե որտեղ ներդնել գումարը՝ քաղաքական նկատառումներից մինչև երկնային պարգև[10]։

1970-ականներին Հարավային Աֆրիկայում ապարտհեյդի ռեժիմի նկատմամբ համաշխարհային դժգուհությունը հանգեցրեց էթիկական սկզբունքներով ընտրովի ներդրումներից դուրս մղման ամենահայտնի օրինակներից մեկի առաջացմանը: Ռեժիմի դեմ պատժամիջոցների աճող կոչերին ի պատասխան՝ Միացյալ Նահանգներում General Motors- ի խորհրդի անդամ, հարգարժան Լեոն Սալիվանը, 1977 թվականին մշակեց Հարավային Աֆրիկայի հետ բիզնես գործունեություն ծավալելու վարքագծի կանոնագիրք[11]: Այն, ինչը հայտնի դարձավ որպես Սալիվանի սկզբունքներ (Սալիվանի օրենսգիրք), մեծ ուշադրություն գրավեց: Կառավարությունը պատվիրեց մի քանի զեկույցներ՝ ուսումնասիրելու համար, թե քանի ամերիկյան ընկերություն էր ներդրումներ կատարում Հարավային Աֆրիկայի այն բիզնեսներում, որոնք խախտում էին Սալիվանի օրենսգիրքը: Զեկույցների եզրակացությունները հանգեցրին ԱՄՆ-ի կողմից Հարավային Աֆրիկայի շատ ընկերություններից ներդրումների զանգվածային դուրս մղմանը: Արդյունքում Հարավային Աֆրիկայի ռեժիմի վրա գործարար համայնքի կողմից կիրառվող ճնշումը մեծ կշիռ հաղորդեց ապարտհեյդի համակարգի դադարեցման աճող խթանմանը[12]:

1960-ական և 1970-ական թվականներին տնտեսագետ Միլթոն Ֆրիդմանը, բարեգործության գերիշխող տրամադրությանն ի պատասխան, պնդում էր, որ սոցիալական պատասխանատվությունը բացասաբար է ազդում ընկերության ֆինանսական ցուցանիշների վրա, և որ «մեծ կառավարության» կարգավորումը և միջամտությունը միշտ կվնասեն մակրոտնտեսությանը[13]: Նրա պնդումը, որ ընկերության կամ ակտիվի գնահատումը պետք է գրեթե բացառապես հիմնված լինի ֆինանսական արդյունքի վրա (սոցիալական պատասխանատվության հետ կապված ծախսերը համարվում են ոչ էական), տարածված էր 20-րդ դարում (տե՛ս Ֆրիդմանի դոկտրինը): Սակայն 20-րդ դարի վերջին հակառակ տեսությունը սկսեց տարածվել: 1988 թվականին Ջեյմս Ս. Քոլեմանը «American Journal of Sociology » ամսագրում հոդված գրեց «Սոցիալական կապիտալը մարդկային կապիտալի ստեղծման մեջ» վերնագրով, որը մարտահրավեր էր նետում տնտեսագիտության մեջ «եսասիրության» հասկացության գերիշխանությանը և արժեքի չափման մեջ ներմուծեց սոցիալական կապիտալի հասկացությունը[14]:

Կիրառվեց ճնշման նոր ձև՝ գործելով բնապահպանական խմբերի հետ կոալիցիայում՝ օգտագործելով կոլեկտիվ ներդրողների լծակային ուժը՝ խրախուսելու ընկերություններին և կապիտալի շուկաներին իրենց որոշումների կայացման գործընթացում ներառել բնապահպանական և սոցիալական ռիսկերն ու հնարավորությունները։

Չնայած ընտրողական ներդրումների հայեցակարգը նոր չէր, քանի որ ներդրումային շուկայի պահանջարկի կողմը երկար պատմություն ուներ՝ ցանկանալով վերահսկել իրենց ներդրումների հետևանքները, 21-րդ դարի սկզբին սկսվեց զարգանալ հավասարման առաջարկի կողմից ստացված արձագանքը։ Այդ ժամանակ այս ոլորտը սովորաբար անվանում էին էթիկական կամ սոցիալապես պատասխանատու ներդրում։ Ներդրումային շուկան սկսեց նկատել այն ապրանքների աճող պահանջարկը, որոնք ուղղված էին այն բանին, ինչը հայտնի էր դառնում որպես պատասխանատու ներդրող։ 1981 թվականին «Սոցիալական ձեռնարկության» ստեղծող Ֆրիեր Սփրեքլին հրատարակեց «Սոցիալական աուդիտ. համագործակցային աշխատանքի կառավարման գործիք» գիրքը, որում նա առաջին անգամ ներկայացրեց ներքին չափանիշների մի շարքի գաղափարը, որոնք սոցիալական ձեռնարկությունները և այլ կազմակերպությունները պետք է օգտագործեն իրենց տարեկան պլանավորման և հաշվապահության մեջ։ Դրանք էին՝ ֆինանսական կենսունակությունը, սոցիալական հարստության ստեղծումը, կազմակերպչական կառավարումը և շրջակա միջավայրի պատասխանատվությունը, և դրանք հայտնի դարձան որպես սոցիալական հաշվապահություն և աուդիտ։ Ավելի ուշ՝ 1998 թվականին, «Sustainability» բիզնես խորհրդատվական ընկերության համահիմնադիր Ջոն Էլքինգտոնը հրատարակեց «Պատառաքաղներով մարդակերներ. 21-րդ դարի բիզնեսի եռակի եկամտաբերությունը» գիրքը, որում նա նշեց ոչ ֆինանսական նկատառումների նոր ի հայտ եկող խումբը, որը պետք է ներառվի ընկերության կամ բաժնետոմսերի արժեքը որոշող գործոնների մեջ: Նա հորինեց «եռակի եկամտաբերություն» արտահայտությունը, նկատի ունենալով նոր հաշվարկում ներառված ֆինանսական, բնապահպանական և սոցիալական գործոնները[15][16]: Միևնույն ժամանակ, բնապահպանական և ֆինանսական ոլորտների միջև խիստ բաժանումը սկսեց քանդվել: 2002 թվականին Լոնդոն Սիթիում Քրիս Յեյթս-Սմիթը, որը միջազգային հանձնաժողովի անդամ էր, որը ընտրվել էր օրգանական արտադրության ստանդարտի տեխնիկական կառուցման, հավատարմագրման և տարածման համար, և բրենդինգի խորհրդատվական ընկերության հիմնադիրը, ստեղծեց շրջակա միջավայրի ֆինանսների առաջին հետազոտական խմբերից մեկը: Ֆինանսական առաջնորդների, քաղաքային իրավաբանների և շրջակա միջավայրի կառավարման ՀԿ-ների ոչ ֆորմալ խումբը հայտնի դարձավ որպես «Առաքինի շրջանակ», և նրա առաքելությունն էր ուսումնասիրել շրջակա միջավայրի և սոցիալական ստանդարտների և ֆինանսական կատարողականի միջև փոխհարաբերության բնույթը: Աշխարհի մի քանի խոշոր բանկեր և ներդրումային տներ սկսեցին արձագանքել ESG ներդրումային շուկայի նկատմամբ աճող հետաքրքրությանը՝ տրամադրելով վաճառքի կողմնակի ծառայություններ։ Առաջինների թվում էին բրազիլական Unibanco բանկը և Մայք Թայրելի Jupiter Fund-ը Լոնդոնում, որը 2001 թվականին ESG-ի վրա հիմնված հետազոտությունների միջոցով HSBC-ին և Citicorp-ին ընտրովի ներդրումային ծառայություններ մատուցեց։

Նոր հազարամյակի սկզբնական շրջանում ներդրումային շուկայի մեծ մասը դեռևս ընդունում էր պատմական ենթադրությունը, որ էթիկապես ուղղված ներդրումները իրենց բնույթով, հավանաբար, կխոչընդոտեին ֆինանսական եկամուտներին: Բարեգործությունը չէր համարվում շահութաբեր բիզնեսին նպաստող միջոց, և Ֆրիդմանը լայնորեն ընդունված ակադեմիական հիմք էր ներկայացրել այն փաստարկի համար, որ էթիկապես պատասխանատու վարքագծի ծախսերը կգերազանցեն օգուտները: Այնուամենայնիվ, ենթադրությունները սկսում էին հիմնարար կերպով կասկածի տակ դրվել: 1998 թվականին երկու լրագրողներ՝ Ռոբերտ Լևերինգը և Միլթոնը, հրատարակեցին «Fortune 100 լավագույն ընկերությունները աշխատելու համար» գիրքը, որը սկզբում Fortune ամսագրում էր ներկայացված, ապա գիրք, որը կազմեց Միացյալ Նահանգների լավագույն ընկերությունների ցանկը՝ կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության և դրա արդյունքում նրանց ֆինանսական ցուցանիշների վերաբերյալ: ESG-ն ներկայացնող երեք մտահոգիչ ոլորտներից շրջակա միջավայրի և սոցիալական ոլորտները հանրության և լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում էին, ոչ միայն կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ աճող վախերի պատճառով: Մոսկովիցը ուշադրության կենտրոնում էր պահում պատասխանատու ներդրումների կորպորատիվ կառավարման ասպեկտը: Նրա վերլուծությունը վերաբերում էր, թե ինչպես էին կառավարվում ընկերությունները, ինչպիսին էին բաժնետերերի հարաբերությունները և ինչպես էին վերաբերվում աշխատակիցներին: Նա պնդում էր, որ կորպորատիվ կառավարման ընթացակարգերի բարելավումը չի վնասում ֆինանսական կատարողականին, ընդհակառակը, այն մեծացնում է արտադրողականությունը, ապահովում կորպորատիվ արդյունավետությունը և հանգեցրել է բարձրակարգ կառավարչական տաղանդների որոնմանն ու օգտագործմանը: 2000-ականների սկզբին Մոսկովիցի ցուցակի հաջողությունը և դրա ազդեցությունը ընկերությունների հավաքագրման հեշտության և ապրանքանիշի հեղինակության վրա սկսեցին մարտահրավեր նետել ESG գործոնների ֆինանսական ազդեցության վերաբերյալ պատմական ենթադրություններին[17]: 2011 թվականին Wharton- ի ֆինանսների պրոֆեսոր Ալեքս Էդմանսը հրապարակեց մի հոդված «Ֆինանսական տնտեսագիտություն» ամսագրում, որում ցույց էր տալիս, որ «Լավագույն 100 ընկերությունները» գերազանցել են իրենց մրցակիցներին բաժնետոմսերի եկամտաբերության առումով տարեկան 2-3%-ով՝ համեմատած 1984-2009 թվականների հետ, և ապահովել են եկամուտներ, որոնք համակարգված կերպով գերազանցել են վերլուծաբանների սպասումները[18]:

2005 թվականին ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրի ֆինանսական նախաձեռնությունը պատվիրեց Freshfields Bruckhaus Deringer միջազգային իրավաբանական ընկերությանը զեկույց կազմել օրենքի մեկնաբանության վերաբերյալ՝ ներդրողների և ESG հարցերի վերաբերյալ: Freshfields-ի զեկույցը եզրակացրեց, որ ներդրումային ընկերությունների համար ոչ միայն թույլատրելի է ESG հարցերը ներառել ներդրումային վերլուծության մեջ, այլև, հավանաբար, դա նրանց հավատարմագրային պարտականության մի մասն է կազմում[19][20]։ 2014 թվականին Իրավական հանձնաժողովը (Անգլիա և Ուելս) հաստատեց, որ կենսաթոշակային կառավարիչների և այլոց համար որևէ արգելք չկա ներդրումային որոշումներ կայացնելիս ESG գործոնները հաշվի առնելու համար[21]։

Մինչ Ֆրիդմանը ակադեմիական աջակցություն էր ցուցաբերել այն փաստարկին, որ ESG տիպի գործոնների ֆինանսական պրակտիկայում ինտեգրումը կնվազեցնի ֆինանսական կատարողականը, դարի սկզբին սկսեցին հայտնվել բազմաթիվ զեկույցներ, որոնք ներկայացնում էին հակառակ փաստարկները հաստատող հետազոտություններ[22]։ 2006 թվականին Օքսֆորդի համալսարանի Մայքլ Բարնեթը և Նյու Յորքի համալսարանի Ռոբերտ Սալոմոնը հրապարակեցին ազդեցիկ ուսումնասիրություն, որը եզրակացրեց, որ փաստարկի երկու կողմերը կարող են նույնիսկ լրացնող լինել. նրանք առաջ քաշեցին սոցիալական պատասխանատվության և ֆինանսական կատարողականի միջև կապը: Ընտրովի ներդրումային և ոչ ընտրովի մեթոդները կարող են մեծացնել ներդրումային պորտֆելի ֆինանսական կատարողականը, և կատարողականին վնասելու միակ հավանական ուղին ընտրովի ներդրումների միջին ճանապարհն է[23]։ Բացի ESG հարցերով հետաքրքրվող խոշոր ներդրումային ընկերություններից և բանկերից, ֆինանսական աշխարհում սկսեցին ի հայտ գալ մի շարք ներդրումային ընկերություններ, որոնք հատուկ զբաղվում են պատասխանատու ներդրումներով և ESG-ի վրա հիմնված պորտֆելներով:

Ներդրումային ոլորտից շատերը կարծում են, որ ESG գործոնների ներդրումային վերլուծության մեջ որպես նկատառումներ հաշվի առնելը անխուսափելի է[24]։ ESG հարցերի քննարկման և ֆինանսական կատարողականի միջև կապի վերաբերյալ ապացույցները գնալով ավելի են շատանում, և հավատարմագրային պարտականության և երկարաժամկետ ներդրումների կայունության անհրաժեշտության լայն ճանաչման համադրությունը նշանակում է, որ շրջակա միջավայրի, սոցիալական և կորպորատիվ կառավարման հարցերը այժմ ավելի ու ավելի կարևոր են դառնում ներդրումային շուկայում[25][26]։ Բացի այդ, վերջնական շահառուների (որոնց անունից կատարվում են խնայողություններ և կենսաթոշակներ) հարցումները սովորաբար ցույց են տալիս սոցիալական և շրջակա միջավայրի հարցերը երկարաժամկետ, ռիսկի հետ կապված եկամտաբերության հետ մեկտեղ դիտարկելու բարձր մակարդակի աջակցություն[27]։ ESG-ն դարձել է ոչ թե բարեգործության, այլ գործնականության հարց:

Անորոշություն և բանավեճեր են տեղի ունեցել այն բանի մասին, թե ինչպես անվանել ներդրումների կայունության և էթիկական արդյունավետության հետ կապված անշոշափելի գործոնների ներառումը: Անվանումները տարբերվում են՝ սկսած «կանաչ» և «էկո» բառերի վաղ շրջանի օգտագործումից մինչև ներդրումային վերլուծության տեսակների հնարավոր նկարագրությունների լայն շրջանակ՝ «պատասխանատու ներդրում», «սոցիալապես պատասխանատու ներդրում» (SRI), «էթիկական», «արտաֆինանսական», «երկար հորիզոնով ներդրում» (LHI), «բարելավված բիզնես», «կորպորատիվ առողջություն», «ոչ ավանդական» և այլն[28]: Սակայն ESG տերմինի գերակշռությունն այժմ բավականին լայնորեն ընդունված է դարձել: Axa Investment Managers-ի և AQ Research-ի կողմից 2008 թվականին անցկացված 350 համաշխարհային ներդրումային մասնագետների շրջանում անցկացված հարցումը եզրակացրել է, որ մասնագետների մեծամասնությունը նախընտրում է ESG տերմինը նման տվյալները նկարագրելու համար[29]։

2016 թվականի հունվարին PRI-ն, UNEP FI-ն և The Generation Foundation-ը մեկնարկեցին եռամյա նախագիծ՝ վերջ դնելու այն բանավեճին, թե արդյոք հավատարմագրային պարտականությունը օրինական խոչընդոտ է հանդիսանում ներդրումային պրակտիկայում և որոշումների կայացման գործընթացում շրջակա միջավայրի, սոցիալական և կառավարման հարցերի ինտեգրման համար[30]։

Սրան հաջորդում է 2015 թվականի սեպտեմբերին PRI-ի, UNEP FI-ի, UNEP Inquiry-ի և ՄԱԿ-ի Գլոբալ պայմանագրի կողմից «Հոգաբարձուական պարտականությունը 21-րդ դարում» զեկույցի հրապարակմանը[31]։ Զեկույցը եզրակացրել է, որ «Երկարաժամկետ ներդրումային արժեքի բոլոր շարժիչ ուժերը, այդ թվում՝ ESG հարցերը, չհաշվի առնելը հոգաբարձուական պարտականության ձախողում է»: Այն նաև ընդունել է, որ չնայած զգալի առաջընթացին, շատ ներդրողներ դեռևս լիովին չեն ինտեգրել ESG հարցերը իրենց ներդրումային որոշումների կայացման գործընթացներում: 2021 թվականին մի շարք կազմակերպություններ աշխատում էին ESG համապատասխանությունը ավելի լավ հասկանալի գործընթաց դարձնելու ուղղությամբ՝ վարկանիշային գործակալությունների, ոլորտների միջև և տարբեր իրավասությունների միջև ստանդարտներ սահմանելու համար: Սա ներառում էր Workiva-ի նման ընկերություններ, որոնք աշխատում էին տեխնոլոգիական գործիքների տեսանկյունից, Կլիմայի հետ կապված ֆինանսական բացահայտումների աշխատանքային խումբ (TCFD) նման գործակալություններ, որոնք մշակում էին ընդհանուր թեմաներ որոշակի ոլորտներում, և կառավարական կանոնակարգեր, ինչպիսին է ԵՄ 2019 թվականի Կայուն ֆինանսների բացահայտման կանոնակարգը (SFDR)[32][33][34][35]։

COVID-19 համավարակի ընթացքում, BlackRock-ը, Fidelity-ն և Amundi-ն, ինչպես նաև այլ ակտիվների կառավարման ընկերություններ, ճնշում գործադրեցին դեղագործական ընկերությունների վրա, որոնցում նրանք մեծ բաժնեմաս ունեին, որպեսզի նրանք համագործակցեն միմյանց հետ[36]։

2022 թվականի վերջին Լեոնարդ Լեոն և նրա հետ կապված ցանցերը սկսեցին ESG-ն վարկաբեկելուն ուղղված արշավ՝ հատուկ թիրախավորելով կլիմայական բարենպաստ ներդրումները: Սպառողների հետազոտությունների և հանրապետական գլխավոր դատախազները հետաքննություններ հայտարարեցին The Vanguard Group-ի նկատմամբ[37]։ Vanguard-ը 2023 թվականի սկզբին հայտարարեց, որ դուրս է գալիս Net Zero Asset Managers Alliance-ից և ընդհանրապես կհեռանա ESG ներդրումներից՝ որպես մի բան, ըստ գործադիր տնօրենի, որը համատեղելի չէ ներդրողների նկատմամբ իր հավատարմագրային պարտականությունների հետ: Գործադիր տնօրենը Financial Times-ին ասել է[38].

Մեր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ESG ներդրումները որևէ առավելություն չունեն լայնածավալ ներդրումների նկատմամբ։

Մինչդեռ ESG ֆոնդերի կառավարիչների մեծ մասը խոստանում է գերազանցել լայն ինդեքսները, նրանց ակտիվ բաժնետոմսերի կառավարիչներից 7-ից պակասը գերազանցել է լայն շուկայի ցուցանիշները ցանկացած հինգ տարվա ընթացքում, և նրանցից ոչ մեկը բացառապես ապավինել է զրոյական զրոյական ներդրումների մեթոդաբանությանը[38]։

2026 թվականին Vanguard-ը վճարեց 29.5 միլիոն դոլար՝ մի քանի գլխավոր դատախազների կողմից հարուցված դատական հայցը կարգավորելու համար, որոնք, ենթադրաբար, BlackRock-ի և State Street-ի հետ դավադրության մեջ էին մտնում՝ ESG նախաձեռնությունները ածխի շուկաները մանիպուլյացիայի ենթարկելու համար օգտագործելու համար[39][40][41]։

ESG չափանիշներով ներդրումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ESG-ի միջոցով պատասխանատու ներդրումները համաշխարհային մակարդակով խթանվել են COP21-ի կամ Փարիզի համաձայնագրի, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի 2030 թվականի կայուն զարգացման նպատակների շնորհիվ։

2021 թվականին ESG ակտիվների շուկայի արժեքը գերազանցել է 18.4 տրիլիոն դոլար արժողությամբ ներդրումները՝ մինչև 2026 թվականը կանխատեսվող 12.9% աճով։[43] ESG-ն 2023 թվականին առաջին անգամ արձանագրել է կապիտալի արտահոսք (outflows)[42][43]։

Մինչև 2023 թվականը ԵՄ-ն կազմում էր կայուն ֆոնդերի համաշխարհային շուկայի ակտիվների 84%-ը, իսկ ԱՄՆ-ն՝ 11%-ը[44]։

2023 թվականի 3-րդ եռամսյակի գլոբալ կայուն ֆոնդերի վիճակագրությունն ըստ տարածաշրջաններ
Տարածաշրջան Հոսքեր Ակտիվներ Ֆոնդեր
մլրդ ԱՄՆ դոլար մլրդ ԱՄՆ դոլար % ընդհանուրից Քանակ % ընդհանուրից
Եվրոպա 15.3 2,293 84 5,608 73
ԱՄՆ −2.7 299 11 661 9
Ասիա 2.0 67 2 539 7
Ավստրալիա/Նոր Զելանդիա 0.0 31 1 268 4
Ճապոնիա −0.9 23 1 236 3
Կանադա −0.1 31 1 336 4
Ընդհանուր 13.7 2,744 100 7,648 100

Կանաչ լվացման և ավելի խիստ կանոնակարգերի մեղադրանքների ֆոնին, նկատելիորեն նվազում է այն ֆոնդերի թիվը, որոնք իրենց անվանումներում ներառում են ESG-ին վերաբերող տերմիններ: Միացյալ Նահանգներում ավելի ու ավելի շատ ֆոնդեր են իրենց անվանումներից հեռացնում ESG-ին վերաբերող տերմինները, ինչը Եվրոպայում չի նկատվում[45]։

Կայուն գլոբալ ֆոնդերի եռամսյակային հոսքերը (մլրդ ԱՄՆ դոլար)

Չնայած ESG միջոցների ընդհանուր աճին, 2025 թվականի առաջին եռամսյակում կայուն միջոցներից դուրս են բերվել ռեկորդային քանակությամբ միջոցներ[46]։

Չափսեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ESG-ն ընդունվել է Միացյալ Նահանգների ֆինանսական ոլորտում՝ ընկերության կամ բիզնեսի կայունությունը և հասարակական ազդեցությունը նկարագրելու և չափելու համար[47]։ MSCI-ն ՝ համաշխարհային ESG վարկանիշային գործակալությունը, ESG ներդրումները սահմանում է որպես ներդրումային որոշումների կայացման գործընթացում ֆինանսական գործոնների հետ մեկտեղ շրջակա միջավայրի, սոցիալական և կառավարման գործոնների հաշվի առնելը[48]։ Նմանապես, S&P-ն ընդգծում է այն եղանակների հաշվի առնելը, որոնցով շրջակա միջավայրի, սոցիալական և կառավարման ռիսկերն ու հնարավորությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ընկերությունների գործունեության վրա:

  1. Բնապահպանական ասպեկտ. տվյալներ են ներկայացվում կլիմայի փոփոխության, ջերմոցային գազերի արտանետումների, կենսաբազմազանության կորստի, անտառահատման/անտառվերականգնման, աղտոտվածության մեղմացման, էներգաարդյունավետության և ջրային ռեսուրսների կառավարման վերաբերյալ։
  2. Սոցիալական ասպեկտ. Տվյալները տրամադրվում են աշխատակիցների անվտանգության և առողջության, աշխատանքային պայմանների, բազմազանության, հավասարության և ներառման, ինչպես նաև հակամարտությունների և մարդասիրական ճգնաժամերի վերաբերյալ և կարևոր են ռիսկերի և եկամտաբերության գնահատման համար՝ ուղղակիորեն հաճախորդների գոհունակության և աշխատակիցների ներգրավվածության բարձրացման (կամ ոչնչացման) արդյունքների միջոցով[49]։
  3. Կառավարման ասպեկտ. Տվյալները տրամադրվում են կորպորատիվ կառավարման վերաբերյալ, ինչպիսիք են կաշառակերության և կոռուպցիայի կանխարգելումը, տնօրենների խորհրդի բազմազանությունը, գործադիր տնօրենների փոխհատուցումը, կիբերանվտանգությունը և գաղտնիության պրակտիկան, ինչպես նաև կառավարման կառուցվածքը։
Morningstar / Sustainalytics ESG ռիսկի գնահատականների վրա ազդող գործոններatings[50]
Կատեգորիա Խնդիր Ներդրումը ESG ռիսկի գնահատականում
Շրջակա միջավայր
43.3%		 Ածխածին - սեփական գործունեություն 19.2%
Ռեսուրսների օգտագործում 10.3%
Արտանետումներ, թափոններ և արտահոսքեր 7.1%
Ապրանքների և ծառայությունների շրջակա միջավայրի ու սոցիալական ազդեցություն 6.7%
Սոցիալական ոլորտ
34.1%		 Մարդու իրավունքներ 22.8%
Աշխատանքային առողջություն և անվտանգություն 7.5%
Համայնքային հարաբերություններ 3.8%
Կառավարում
22.6%		 Կորպորատիվ կառավարում 11.9%
Բիզնես էթիկա 6.7%
Մարդկային կապիտալ 4.0%

Բնապահպանական չափում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիմայի փոփոխության սպառնալիքը և դրա հետ կապված մտահոգությունները մեծացել են, ուստի ներդրողները նախընտրում են կայունության հարցերը հաշվի առնել իրենց ներդրումային ընտրություններում՝ ռիսկի հետ ավելի լավ եկամտաբերություն ապահովելու համար[51]։ Խնդիրները հաճախ ներկայացնում են արտաքին ազդեցություններ, ինչպիսիք են ընկերության գործունեության և եկամուտների վրա ազդեցությունը, որը բացառապես չի ազդվում շուկայական մեխանիզմներով[52]։ Ինչպես ESG-ի բոլոր ոլորտներում, հնարավոր մտահոգությունների շրջանակը լայն է (օրինակ՝ ջերմոցային գազերի արտանետումներ, կենսաբազմազանություն, թափոնների կառավարում, ջրային ռեսուրսների կառավարում )[53]։

Կլիմայական ճգնաժամ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիմայի փոփոխության համաշխարհային միտումների վերաբերյալ տվյալներ տրամադրող հետազոտությունների ամբողջությունը որոշ ներդրողների՝ կենսաթոշակային ֆոնդերի, ապահովագրական պահուստների տերերի, դրդել է սկսել ներդրումները դիտարկել կլիմայի փոփոխության ընկալվող գործոնների վրա դրանց ազդեցության տեսանկյունից: Բրածո վառելիքից կախված արդյունաբերությունները պակաս գրավիչ չեն[54]։ Մեծ Բրիտանիայում ներդրումային քաղաքականության վրա հատկապես ազդել են 2006 թվականի Ստեռնի վերանայման եզրակացությունները, որը Մեծ Բրիտանիայի կառավարության կողմից պատվիրված զեկույց էր՝ կլիմայի փոփոխության հետ կապված խնդիրների տնտեսական վերլուծություն ապահովելու համար: Դրա եզրակացությունները մատնանշում էին կլիմայի փոփոխության և շրջակա միջավայրի հարցերի նկատառումները բոլոր ֆինանսական հաշվարկներում ներառելու անհրաժեշտությունը, և որ կլիմայի փոփոխության դեմ վաղ գործողությունների օգուտները կգերազանցեն դրա ծախսերը[55]։ Աշխարհում օգտագործվող հիմնական շրջանակը կլիմայի հետ կապված ֆինանսական բացահայտումների հարցերով աշխատանքային խումբն է(TCFD):

Բնապահպանական կայունություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռեսուրսների սպառումից մինչև նվազող հումքից կախված արդյունաբերությունների ապագան՝ բանավեճի բոլոր ոլորտներում, ընկերության արտադրանքի կամ ծառայության հնացման հարցը կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում այդ ընկերությանը վերագրվող արժեքի հարցում: Երկարաժամկետ տեսակետը գերակշռող է դառնում ներդրողների շրջանում[56]։

Սոցիալական չափում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ESG-ի սոցիալական չափումը կենտրոնանում է այն բանի վրա, թե ինչպես են ընկերությունները ազդում աշխատակիցների և համայնքների վրա, ներառյալ աշխատավայրի բարեկեցությունը, հավասարությունը և մարդու իրավունքները մատակարարման շղթայում: Սոցիալական նախաձեռնությունները կարող են բարելավել աշխատակիցների գոհունակությունը և նպաստել կազմակերպության երկարաժամկետ կայունությանը[57]։ Հետազոտողները նաև պարզել են, որ արդյունավետ ESG սոցիալական պրակտիկա ունեցող բիզնեսները հաճախ ավելի մեծ վստահություն են վայելում ներդրողների կողմից և բարելավում են ֆինանսական արդյունքները[58]։

Բազմազանություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարծիք կա, որ որքան լայն է գործատուի համար բաց տաղանդների շրջանակը, այնքան մեծ է աշխատանքի համար օպտիմալ մասնագետ գտնելու հնարավորությունը[59]։ Նորարարությունն ու ճարպկությունը համարվում են բազմազանության մեծ առավելություններ, և աճում է իրազեկվածությունը այն մասին, ինչը հայտնի է որպես տարբերության ուժ[60]։ Այնուամենայնիվ, պարզապես պարտադիր բազմազանության վերաբերյալ ուսուցում անցկացնելը բավարար չէ ընկերություններին թիրախային խմբերի համար հնարավորություններ բացելու համար: Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ որքան շատ է ընկերությունը միտումնավոր ինտեգրում աշխատանքային թիմերը, այնքան ավելի բաց է դառնում բազմազան աշխատուժի համար. ԱՄՆ զինված ուժերը տարբեր ռասաների և սեռերի համատեղ աշխատանքի վառ օրինակ են:[61]

Մարդու իրավունքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2006 թվականին ԱՄՆ վերաքննիչ դատարանը որոշում կայացրեց, որ կա պատասխանելու պատճառ՝ ընկերության սոցիալական պատասխանատվության ոլորտը ուղղակիորեն ֆինանսական ասպարեզ բերելով։ Այս մտահոգության ոլորտը ընդլայնվում է՝ ներառելով այնպիսի նկատառումներ, ինչպիսիք են տեղական համայնքների վրա ազդեցությունը, աշխատակիցների առողջությունն ու բարեկեցությունը, ինչպես նաև ընկերության մատակարարման շղթայի ավելի մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը[62]։ Օգտագործվող հիմնական շրջանակներից մեկը Միավորված Ազգերի Կազմակերպության բիզնեսի և մարդու իրավունքների վերաբերյալ ուղեցույց սկզբունքներն են։

Սպառողների պաշտպանություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև վերջերս առևտրի և առևտրի կառավարող սկզբունքը «զգուշացրու՛ գնորդին» սկզբունքն էր։ Սակայն վերջերս ավելի ու ավելի է տարածված այն ենթադրությունը, որ սպառողն ունի որոշակի աստիճանի պաշտպանության իրավունք, և վնասի փոխհատուցման հետ կապված դատական գործընթացների կտրուկ աճը նշանակում է, որ սպառողների պաշտպանությունը կենտրոնական նկատառում է նրանց համար, ովքեր ձգտում են սահմանափակել ընկերության ռիսկը և նրանց համար, ովքեր ուսումնասիրում են ընկերության լիազորությունները՝ ներդրումներ կատարելու նպատակով։ ԱՄՆ-ի ենթապրայմ հիփոթեքային շուկայի փլուզումը, որը սկիզբ դրեց գիշատիչ վարկավորման դեմ աճող շարժմանը, նույնպես դարձել է մտահոգության կարևոր ոլորտ[63]։

Կենդանիների անվտանգություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կենդանիների անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները ներառում են կենդանիների վրա արտադրանքի կամ բաղադրիչների փորձարկումը, փորձարկման համար բուծումը, կենդանիների ցուցադրումը կամ գործարանային ֆերմաները[64]։

Պահպանողականներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2021 թվականին As You Sow ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից գրանցված 435 ESG բաժնետերերի առաջարկներից 22-ը կազմակերպության կողմից դասակարգվել են որպես պահպանողական[65]։ Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոնը 7 ընկերություններից խնդրել է պատրաստել զեկույց կորպորացիայի նպատակի մասին BRT հայտարարության վերաբերյալ: Պահպանողական այլ առաջարկների թվում են բարեգործական նվիրատվությունների և խորհրդի անդամների գաղափարախոսական բազմազանության վերաբերյալ զեկույցները[66]։

Պաշտպանական արդյունաբերություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվրոպական ՀՕԱ-ն կայուն չէ համարում հակահետևակային ականների, կասետային զինամթերքի և քիմիական ու կենսաբանական զենքի հետ կապված պաշտպանական ընկերությունները: Ներառված են տանկերը, զինված անօդաչու թռչող սարքերը կամ հրանոթները: Այսպիսով, այնպիսի ընկերություններ, ինչպիսիք են իսրայելական Elbit Systems-ը, որը արտադրում է ականանետներ և անօդաչու թռչող սարքեր, որոնք օգտագործվել են Գազայի հատված Իսրայելի կողմից ներխուժման ժամանակ, կամ եվրոպական Airbus-ը, Rheinmetall-ը, Safran-ը, ներդրումներ են ստանում «ESG» պիտակով ֆոնդերից: Եվրոպայի ավիատիեզերական և պաշտպանական արդյունաբերության ասոցիացիան պնդում է, որ պաշտպանությունը անհրաժեշտ է խաղաղության համար, իսկ խաղաղությունը՝ խաղաղության և զարգացման համար: Արդյունաբերական լոբբինգը և 2022 թվականին Ուկրաինայի ռուսական ներխուժումը[67] համոզեցին Եվրոպական հանձնաժողովին չթողնել անկայուն պաշտպանական արդյունաբերության մնացած գործունեությունը[68]։

Կորպորատիվ կառավարման չափանիշ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կորպորատիվ կառավարումը վերաբերում է այն կառուցվածքներին և գործընթացներին, որոնք ուղղորդում և վերահսկում են ընկերությունները: Լավ կառավարումը համարվում է այն միջոցը, որը ապահովում է, որ ընկերությունները ավելի հաշվետու, դիմացկուն և թափանցիկ լինեն ներդրողների առջև և նրանց տալիս է գործիքներ՝ արձագանքելու շահագրգիռ կողմերի մտահոգություններին[69]:

ESG ոլորտում կորպորատիվ կառավարումը ներառում է տնօրենների խորհրդի տեսանկյունից հարցեր, իսկ գործադիր տնօրենի, գլխավոր տնօրենի և աշխատակիցների կորպորատիվ վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը ներառում է բիզնես էթիկայի, հակամրցակցային գործելակերպի, կոռուպցիայի, հարկերի չափումը և շահագրգիռ կողմերի համար հաշվապահական թափանցիկության ապահովումը։

2024 թվականին, ինստիտուցիոնալ ներդրողների և ակտիվների կառավարիչների հետ համագործակցությունից հետո, Արդար հարկային հիմնադրամը սահմանեց հարկային վարքագծի հինգ ոլորտ, որոնք ESG ներդրողները պետք է հաշվի առնեն իրենց ներդրումային գնահատման և ռիսկերի կառավարման շրջանակներում[70]։

MSCI-ն կառավարման կողմում ներառում է կորպորատիվ վարքագծի պրակտիկան և տնօրենների խորհրդի բազմազանության կառավարումը, գործադիր տնօրենների վարձատրությունը, սեփականության իրավունքը և վերահսկողությունը, ինչպես նաև հաշվապահությունը, որը տնօրենների խորհուրդը պետք է վերահսկի շահագրգիռ կողմերի անունից[71]։ Այլ մտահոգությունների թվում են հաշվետվությունը և թափանցիկությունը, գործարար էթիկան, տնօրենների խորհրդի վերահսկողությունը, գործադիր տնօրենի/տնօրենի բաժանումը, բաժնետերերի իրավունքը առաջադրել տնօրենների խորհրդի թեկնածուներ, բաժնետոմսերի հետգնումը և ընտրություններին ազդելու համար տրամադրվող մութ փողերը[72]։

Կառավարման կառուցվածք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերության կառավարման կառուցվածքը կազմող ներքին ընթացակարգերի և վերահսկողության համակարգը տվյալ ընկերության սեփական կապիտալի գնահատման մեջ է[73]։ Վերջին տարիներին ուշադրությունը կենտրոնացած է գործադիր տնօրենի և տնօրենների խորհրդի միջև ուժերի հավասարակշռության վրա, մասնավորապես՝ եվրոպական և ամերիկյան մոդելի միջև եղած տարբերությունների վրա. ԱՄՆ-ում ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ընկերությունների 80%-ն ունի գործադիր տնօրեն, որը նաև խորհրդի նախագահն է, Մեծ Բրիտանիայում և եվրոպական մոդելում պարզվել է, որ խոշորագույն ընկերությունների 90%-ը բաժանում է գործադիր տնօրենի և նախագահի դերերը[74]։

Աշխատակիցների հետ հարաբերություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միացյալ Նահանգներում Մոսկովիցի Fortune 100 լավագույն աշխատատեղերի ընկերությունների ցանկը դարձել է կարևոր հղում աշխատակիցների համար, և ընկերությունները ավելի ու ավելի են մրցում ներառման համար, քանի որ այն ոչ միայն աջակցում է հավաքագրման ջանքերին, այլև, կարծես, նկատելի ազդեցություն ունի ընկերության արժեքների վրա[75]։ Աշխատակիցների հետ հարաբերությունները ներառում են նաև գործընկերների ներկայացվածությունը կորպորատիվ որոշումների կայացման գործընթացում և արհմիությանը մասնակցելու հնարավորությունը: Վերջին հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ աշխատակիցների հետ հարաբերությունները ազդվում են ընկերությունների ESG պրակտիկայից, որտեղ ESG-ի ավելի բարձր կատարողականը և ժամանակի ընթացքում բարելավումները կապված են աշխատակիցների ավելի մեծ գոհունակության հետ՝ կազմակերպչական արդարության ընկալումների և ապագա պարգևատրումների սպասումների միջոցով[76][77]։

Գործադիր փոխհատուցում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկերություններից այժմ խնդրվում է թվարկել բոնուսների տոկոսային մակարդակները, իսկ ամենաբարձր վարձատրվող ղեկավարների վարձատրության մակարդակները մանրակրկիտ ուսումնասիրության են ենթարկվում ինչպես բաժնետերերի, այնպես էլ բաժնետոմսերի ներդրողների կողմից։

Աշխատակիցների փոխհատուցում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գործադիր փոխհատուցումից բացի, կազմակերպության կառավարման մեջ հաշվի է առնվում նաև մյուս աշխատակիցների արդարացի վարձատրությունը։ Սա ներառում է բոլոր սեռերի աշխատակիցների համար վարձատրության հավասարությունը։ Վարձատրության հավասարության աուդիտները և այդ աուդիտների արդյունքները կարող են պահանջվել տարբեր կանոնակարգերով և որոշ դեպքերում հասանելի լինել հանրությանը վերանայման համար։ Հերման Ջ. Ստեռնը տարբերակում է ESG կատարողականը աշխատակիցների վարձատրության մեջ ներառելու չորս մեթոդ՝

  1. ESG նպատակներ (ընկերության կողմից որպես նպատակ սահմանված գործունեության, նախագծերի և ESG արդյունքների նպատակներ)
  2. ESG հարաբերական կատարողականի չափում (համեմատած մրցակիցների հետ՝ ընկերության կողմից կարևոր համարվող հիմնական ցուցանիշների հիման վրա)
  3. ESG վարկանիշային գործակալություններ ( Refinitiv, S&P Trucost և RobecoSam, Sustainalytics, ISS ESG, MSCI ESG, Vigeo Eiris, EcoVadis, Minerva Analytics և այլն)[78]
  4. ESG կատարողականի գնահատումներ (ներքին կամ անկախ կատարողականի գնահատում՝ փորձագիտական կարծիքների միջոցով, հիմնված ներքին և արտաքին հասանելի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ փաստերի վրա)[79]:

Պատասխանատու ներդրում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շրջակա միջավայրի, սոցիալական հարցերի և կառավարման երեք ոլորտները սերտորեն կապված են պատասխանատու ներդրումների (ՊՆ) հայեցակարգի հետ։ Պատասխանատու ներդրումները սկսվել է որպես նիշային ներդրումային ոլորտ, որը սպասարկում էր նրանց կարիքները, ովքեր ցանկանում էին ներդրումներ կատարել, բայց ցանկանում էին դա անել էթիկապես սահմանված չափանիշների շրջանակներում։ Վերջին տարիներին այն դարձել է ներդրումային շուկայի շատ ավելի մեծ մասը։ 2020 թվականի հունիսի դրությամբ ԱՄՆ կայուն ֆոնդերի հոսքերը հասել են 20.9 միլիարդ դոլարի, գրեթե համընկնելով 2019 թվականի 21.4 միլիարդ դոլարի հոսքերի հետ[80]։ 2020 թվականի վերջին ԱՄՆ կայուն ֆոնդերի հոսքերը գերազանցել են 51 միլիարդ դոլարը։[81]։ Համաշխարհային մասշտաբով կայուն ֆոնդերը 2020 թվականի վերջին ունեցել են 1.65 տրիլիոն դոլարի ակտիվներ[82]։

ESG կորպորատիվ հաշվետվությունները կարող են օգտագործվել շահագրգիռ կողմերի կողմից՝ կազմակերպության համար էական կայունության հետ կապված ռիսկերն ու հնարավորությունները գնահատելու համար: Ներդրողները կարող են նաև օգտագործել ESG տվյալները՝ կազմակերպության համար էական ռիսկերը գնահատելուց զատ, ձեռնարկության արժեքի գնահատման ժամանակ, մասնավորապես՝ մշակելով մոդելներ, որոնք հիմնված են այն ենթադրությունների վրա, որ բոլոր կազմակերպչական շահագրգիռ կողմերի նկատմամբ կայունության հետ կապված ռիսկերի և հնարավորությունների բացահայտումը, գնահատումը և կառավարումը հանգեցնում է ավելի բարձր երկարաժամկետ ռիսկի ճշգրտված եկամտաբերության[83]։

Ներդրումային ռազմավարություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

RI-ն ձգտում է վերահսկել իր ներդրումների տեղաբաշխումը մի քանի մեթոդներով.

  • Դրական ընտրություն, երբ ներդրողը ակտիվորեն ընտրում է այն ընկերությունները, որոնցում ներդրում կատարել։ Սա կարող է իրականացվել կամ ESG չափանիշների սահմանված շարքին հետևելով, կամ լավագույնը իր դասում մեթոդով, որտեղ ներդրումային պորտֆելում ընդգրկվելու համար ընտրվում է բարձր արդյունավետությամբ ESG չափանիշներին համապատասխանող ընկերությունների ենթախումբ։
  • Ակտիվիզմ; բաժնետերերի կողմից ռազմավարական քվեարկություն՝ ի պաշտպանություն որևէ խնդրի կամ ընկերության կառավարման մեջ փոփոխություն մտցնելու համար։
  • Ներգրավվածություն. ներդրումային ֆոնդերը վերահսկում են բոլոր պորտֆելային ընկերությունների ESG կատարողականը և վարում են կառուցողական բաժնետերերի հետ երկխոսություններ յուրաքանչյուր ընկերության հետ՝ առաջընթացն ապահովելու համար[84]։
  • Խորհրդատվական դեր. ավելի խոշոր ինստիտուցիոնալ ներդրողներն ու բաժնետերերը հակված են ներգրավվել այսպես կոչված «հանգիստ դիվանագիտության» մեջ՝ կանոնավոր հանդիպումներ ունենալով բարձրագույն ղեկավարության հետ՝ տեղեկատվություն փոխանակելու և ռիսկերի, ռազմավարական կամ կառավարման հարցերի վաղ նախազգուշացման համակարգերի դեր կատարելու համար[85]։
  • Բացառում. որոշակի ոլորտների կամ ընկերությունների հեռացում ներդրումների դիտարկման ցանկից՝ հիմնվելով ESG-ին հատուկ չափանիշների վրա։
  • Ինտեգրում; ESG ռիսկերի և հնարավորությունների ներառումը բաժնետոմսերի արժեքի ավանդական ֆինանսական վերլուծության մեջ։

Սակայն, դա անելիս, լրացուցիչ ռիսկեր են առաջանում։

ESG-ի և կորպորատիվ գնահատման միջև կապը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնապահպանական, սոցիալական և կառավարման (ESG) գործելակերպերի և կորպորատիվ արժեքի միջև կապի վերաբերյալ փորձարարական հետազոտությունները խառը արդյունքներ են տվել: Որոշ ուսումնասիրություններ դրական կապ են արձանագրում որոշակի ESG ցուցանիշների և ընկերության գործունեության չափանիշների միջև, որոնք կապված են շուկայական գնահատման հետ[88][89]: Այնուամենայնիվ, մի շարք ուսումնասիրություններ կասկածի տակ են դրել այն ենթադրությունը, որ ESG չափանիշներում ներդրումների ավելացումը միշտ նպաստում է կորպորատիվ արժեքի բարձրացմանը: Որոշ հետազոտողներ ենթադրում են, որ ESG նախաձեռնությունների չափից դուրս ներդրումները կամ չափից շատ մոնիթորինգը կարող են ոչ միայն անարդյունավետ լինել, այլև ոչ արդյունավետ լինել ընկերության գնահատման համար[90]։ Որոշ դեպքերում, ընկերությունների կողմից ESG-ում չափազանց ներդրումները կամ ներդրողների կողմից չափազանց վերահսկողությունը կարող են սահմանափակել սպասվող օգուտները[91]։

Այս համատեքստում, հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ESG կատարողականի և կորպորատիվ գնահատման միջև կապը կարող է լինել ոչ գծային՝ ցուցաբերելով բազմանդամային բնութագրեր, ինչպիսիք են շրջված U-աձև նախշերը[92]։ Սա ենթադրում է ESG ներդրումների օպտիմալ մակարդակի գոյություն, որտեղ կորպորատիվ գնահատման օգուտները առավելագույնի են հասցվում, որից հետո կարող են առաջանալ նվազող եկամտաբերություն կամ նույնիսկ բացասական հետևանքներ[93]։

Ինստիտուցիոնալ ներդրողներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից ներդրումային շուկայի որոշիչ նշաններից մեկը ընկերության և դրա բաժնետիրական ներդրողների միջև հարաբերությունների տարաձայնությունն է: Ինստիտուցիոնալ ներդրողները դարձել են բաժնետոմսերի հիմնական սեփականատերերը՝ 1981 թվականի 35%-ից հասնելով 2002 թվականի 58%-ի ԱՄՆ-ում[94] և 1963 թվականի 42%-ից հասնելով 2004 թվականի 84.7%-ի Մեծ Բրիտանիայում, և հաստատությունները հակված են աշխատել երկարաժամկետ ներդրումային ռազմավարության վրա[95]: Ապահովագրական ընկերությունները, փոխադարձ ֆոնդերը և կենսաթոշակային ֆոնդերը, որոնք ունեն երկարաժամկետ վճարման պարտավորություններ, շատ ավելի հետաքրքրված են իրենց ներդրումների երկարաժամկետ կայունությամբ, քան կարճաժամկետ շահույթ փնտրող անհատ ներդրողը[96]։ Երբ կենսաթոշակային ֆոնդը ենթակա է ERISA-ի, կան իրավական սահմանափակումներ այն մասին, թե որքանով ներդրումային որոշումները կարող են հիմնված լինել ծրագրի մասնակիցների տնտեսական եկամտաբերության մեծացումից բացի այլ գործոնների վրա[97]։

Հիմնվելով այն համոզմունքի վրա, որ ESG հարցերի լուծումը կպաշտպանի և կբարձրացնի պորտֆելի եկամտաբերությունը, պատասխանատու ներդրումները արագորեն դառնում են ինստիտուցիոնալ ոլորտի հիմնական մտահոգությունը: 2016 թվականի վերջին Եվրոպայում և Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում գործող ինստիտուցիոնալ ներդրողների (որոնք սովորաբար անվանում են LP-ներ) մեկ երրորդից ավելին նշել է, որ ESG նկատառումները մեծ կամ առաջնային դեր են խաղացել մասնավոր կապիտալի ֆոնդին պարտավորություն ստանձնելուց հրաժարվելու հարցում, մինչդեռ նույնը վերաբերում է Հյուսիսային Ամերիկայի LP-ների մեկ հինգերորդին[98]։ ESG-ի նկատմամբ ներդրողների հետաքրքրությանը ի պատասխան, մասնավոր կապիտալի և այլ արդյունաբերական առևտրային ասոցիացիաները մշակել են ESG-ի մի շարք լավագույն փորձ, այդ թվում՝ մասնավոր ֆոնդերի կառավարիչների և այլ ակտիվների կառավարիչների համար նախատեսված պատշաճ ուսումնասիրության հարցաթերթիկ, որը կարող են օգտագործել պորտֆելային ընկերությունում ներդրում կատարելուց առաջ[99]։

2019 թվականի երկրորդ կիսամյակում ESG-հիմնավորված ներդրումների նկատմամբ ինստիտուցիոնալ անցման ակնհայտ արագացում նկատվեց: «ԿԶՆ-ների վրա հիմնված ներդրումների» հասկացությունն ավելի մեծ տարածում գտավ կենսաթոշակային ֆոնդերի, SWF-ների և ակտիվների կառավարիչների շրջանում 2019 թվականի երկրորդ կիսամյակում, մասնավորապես՝ 2019 թվականի օգոստոսի 26-ին Բիարիցում կայացած G7 կենսաթոշակների կլոր սեղանի ժամանակ և 2019 թվականի օգոստոսի 19-ին Վաշինգտոնում կայացած գործարար կլոր սեղանի ժամանակ[100][101]։

Կլիմայի փոփոխության զսպմանը նվիրված ինստիտուցիոնալ ներդրողների ցանցեր են ի հայտ եկել, որտեղ ինստիտուցիոնալ ներդրողները համաձայնվում են պատասխանատու լինել կլիմայի փոփոխության գործողությունների նպատակների համար[102]։ Այդպիսի օրինակներից է Կլիմայի փոփոխության հարցերով ինստիտուցիոնալ ներդրողների խումբը, որը ձգտում է զգալի առաջընթաց գրանցել զուտ զրոյական արտանետումների հասնելու համար մինչև 2030 թվականը:[103]։ Ավելին, ցանցերը համագործակցել են ներդրումային շրջանակների հետ՝ «գնահատելու» կորպորատիվ զրոյական արտանետումների առաջընթացը, որոնցից մեկը «Կլիմայի գործողություն 100+»-ն է, որը չափանիշների շարք է, որն օգտագործվում է ջերմոցային գազերի ամենամեծ քանակությունն արտանետող ընկերություններին գնահատելու համար[104]։

Պատասխանատու ներդրումների սկզբունքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատասխանատու ներդրումների սկզբունքների նախաձեռնությունը (ՊՆՆ) ստեղծվել է 2005 թվականին ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագրի ֆինանսական նախաձեռնության և ՄԱԿ-ի գլոբալ պայմանագրի կողմից՝ որպես ներդրումային գործընթացում ESG հարցերի վերլուծությունը բարելավելու և ընկերություններին պատասխանատու սեփականության պրակտիկայի իրականացման գործում օգնելու շրջանակում: 2019 թվականի ապրիլի դրությամբ ՊՆՆ-ն ստորագրել է ավելի քան 2350 կողմ[105]։

Հասարակածի սկզբունքները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հասարակածային սկզբունքները ֆինանսական հաստատությունների կողմից ընդունված ռիսկերի կառավարման շրջանակ են՝ նախագծերի ֆինանսավորման մեջ շրջակա միջավայրի և սոցիալական ռիսկերը որոշելու, գնահատելու և կառավարելու համար: Այն հիմնականում նախատեսված է պատասխանատվության ռիսկերի վերաբերյալ որոշումների կայացմանը նպաստելու համար պատշաճ ուսումնասիրության նվազագույն չափանիշ ապահովելու համար[106]։ 2019 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ, 37 երկրներում 97 ընդունող ֆինանսական հաստատություններ պաշտոնապես ընդունել էին Հասարակածային սկզբունքները, միջազգային նախագծերի ֆինանսավորման պարտքի մեծ մասը զարգացող և զարգացած շուկաներում է[107][108]։ Հասարակածային սկզբունքներ. ֆինանսական հաստատությունները (EPFI) պարտավորվում են վարկեր չտրամադրել այն նախագծերին, որոնց դեպքում վարկառուն չի կարողանա կամ չի կարողանա պահպանել իրենց համապատասխան սոցիալական և շրջակա միջավայրի քաղաքականությունն ու ընթացակարգերը:

Հասարակածային սկզբունքները, որոնք պաշտոնապես մեկնարկեցին Վաշինգտոնում 2003 թվականի հունիսի 4-ին, հիմնված էին Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի կողմից սահմանված շրջակա միջավայրի և սոցիալական քաղաքականության առկա շրջանակների վրա: Այս ստանդարտները հետագայում պարբերաբար թարմացվել են՝ վերածվելով այսպես կոչված Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի սոցիալական և շրջակա միջավայրի կայունության կատարողականի ստանդարտների և Համաշխարհային բանկի խմբի շրջակա միջավայրի, առողջության և անվտանգության ուղեցույցների[109]։

Վիճակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միացյալ Թագավորություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Finder UK-ի ազգային ներկայացուցչական հարցման համաձայն, Մեծ Բրիտանիայի ներդրողների կեսից ավելին (57%) ESG ներդրում ունի[110]։ Z սերունդը ESG-ի միջոցով ներդրումներ կատարելու ամենահավանական սերունդն է, հարցվածների 66%-ը հայտարարել է ESG ներդրումներ կատարելու հետաքրքրության մասին[110]։ Պարզվել է, որ բեյբի բումերները ամենաքիչն են դիտարկում էթիկական ներդրում կատարելու հնարավորությունը, քանի որ այս սերնդի միայն 11%-ն է պլանավորում ներդրում կատարել էթիկական ներդրում կատարել[110]։

ESG վարկանիշային գործակալություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ESG վարկանիշային գործակալությունները ESG ներդրումների հիմնական տեղեկատու միջնորդներն են: Sustainalytics-ը գնահատել է, որ էկոհամակարգում ESG վարկանիշ ունեցող ընկերությունների թիվը 2018 թվականին գերազանցել է 600-ը[111]։

ESG վարկանիշային գործակալների շուկան կենտրոնացման աճող միտում ունի։ Օրինակ՝ տվյալների ագրեգատոր Morningstar-ը մինչև 2017 թվականը ձեռք բերեց Sustainalytics-ի բաժնետոմսերի 40%-ը։ Դրանից հետո Moody's վարկանիշային գործակալությունը 2019 թվականին ձեռք բերեց Vigeo Eiris-ը, որը նախկինում եվրոպական ESG վարկանիշային գործակալությունների առաջատարն էր։ Institutional Shareholder Services (ISS)-ը ձեռք բերեց գերմանական Oekom-ը, մինչդեռ S&P Global-ը ձեռք բերեց RobecoSAM- ի ESG վարկանիշային բիզնեսը։ Շուկայի կառուցվածքը բաժանված է մի կողմից մի քանի շատ խոշոր ոչ ԵՄ մատակարարների, մյուս կողմից՝ բազմաթիվ փոքր ԵՄ մատակարարների միջև[112]։

Այս բարձր կենտրոնացված էկոհամակարգում խոշոր ինդեքսների մատակարարների փոքր խմբերը, ինչպիսին է MSCI-ն, կարևոր դեր են խաղում կայուն ֆինանսավորման ընդհանուր ընդունված չափանիշներ սահմանելու գործում։

Ինչ վերաբերում է ESG վարկանիշային գործակալություններին ըստ նպատակի դասակարգելուն, կարևոր է տարբերակել երկու մասնավոր ESG վարկանիշային կլաստերներ։ Նախ, ESG ռիսկի վարկանիշային գործակալությունները (օրինակ՝ MSCI, Sustainalytics, S&P, FTSE Russell), դրանք նախատեսված են չափելու, թե որքանով է ընկերությունը ենթարկված ESG ռիսկերին, այսինքն՝ բացասական արտաքին ազդեցությունները ազդում են ընկերության վրա՝ ավելի շատ, քան երեք գործոնների վերաբերյալ կոնկրետ գործողություններ: Երկրորդ, ESG արդյունավետության գնահատման գործակալությունները (օրինակ՝ Refinitiv, Moody's, ECPI, Sensefolio, Inrate) որը չափում է ESG գործոնները, նվիրվածությունը, ինտեգրացիան և արդյունքները, և, հետևաբար, արտաքին ազդեցությունը հասարակության վրա:[113]։

Այս դասակարգումը օգտակար է ESG վարկանիշների անարդյունավետության շուրջ առկա շփոթությունը հասկանալու համար՝ երեք գործոնների հիման վրա առջևում առկա մեծ մարտահրավերներին դիմակայելու հարցում: Իրոք, ավելի բարձր միավոր ունեցող ընկերությունը պարտադիր չէ, որ նշանակի, որ այն ուժեղ բնապահպանական, սոցիալական և կառավարչական ազդեցություն ունի աշխարհի վրա, այլ ավելի շուտ ցածր է ESG ռիսկերի նկատմամբ ենթարկվում[114]։

Ակտիվների կառավարիչները և այլ ֆինանսական հաստատությունները ավելի ու ավելի են ապավինում ESG վարկանիշային գործակալություններին` ընկերությունների ESG կատարողականը գնահատելու, չափելու և համեմատելու համար[115]։ Վերջերս, Newsweek-ի նման հրատարակությունները օգտագործել են Statista-ի նման շուկայական հետազոտությունների ընկերությունների կողմից տրամադրված ESG տվյալները` երկրի ամենապատասխանատու կազմակերպությունները գնահատելու համար:[116][117]։

ESG Analytics-ի նման տվյալների մատակարարները կիրառել են արհեստական բանականություն ՝ ընկերությունները և նրանց ESG-ի նկատմամբ նվիրվածությունը գնահատելու համար: Յուրաքանչյուր վարկանիշային գործակալություն օգտագործում է իր սեփական չափանիշների ամբողջությունը՝ ESG համապատասխանության մակարդակը չափելու համար, և ներկայումս չկա ընդհանուր ստանդարտների ամբողջ ոլորտը:

Լատինական Ամերիկայում Լատինական Ամերիկայի որակի ինստիտուտը (LAQI), որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Պանամա Սիթիում և գործում է 19 երկրներում, առաջատարն է ESG հավաստագրման շարժման մեջ՝ տրամադրելով ավելի քան 10,000 հավաստագրում: 2024 թվականին LAQI-ն գործարկեց LAQI Q-ESG CERTIFICATION-ը, որը կառուցվածքային ինստիտուցիոնալ վավերացման շրջանակ է, որը գնահատում է կազմակերպչական հասունությունը չորս չափանիշով՝ որակ (Q), շրջակա միջավայր (E), սոցիալական ոլորտ (S) և կառավարում (G), որոնք կիրառելի են 22 ոլորտների ՓՄՁ-ների համար: Յուրաքանչյուր հավաստագիր գրանցված է LAQIChain-ում՝ Polygon ցանցի բլոկչեյն գրանցամատյանում: Ամբողջական շրջանակը հանրությանը հասանելի է[118][119][120][121]։

Բացահայտում և կարգավորում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

21-րդ դարի առաջին տասնամյակում ESG սահմանմամբ ներդրումային շուկան աճ է գրանցել: Աշխարհի խոշոր բանկերի մեծ մասը ոչ միայն ունի բաժիններ և ստորաբաժանումներ, որոնք բացառապես զբաղվում են պատասխանատու ներդրումներով, այլև աճում են նաև բնապահպանական, սոցիալական և կառավարման հետ կապված ներդրումների վերաբերյալ խորհրդատվություն և խորհրդատվություն տրամադրող բուտիկ ընկերությունները: Ապահովագրական շուկայի ESG կողմի հիմնական ասպեկտներից մեկը, որը հանգեցնում է այս տարածման միտմանը, տեղեկատվության էապես սուբյեկտիվ բնույթն է, որի հիման վրա կարելի է կատարել ներդրումային ընտրություն: Ըստ սահմանման, ESG տվյալները որակական են. դրանք ոչ ֆինանսական են և հեշտությամբ քանակականացվելի չեն դրամական առումով: Ներդրումային շուկան վաղուց գործ ունի այս ոչ նյութական ակտիվների հետ. այնպիսի փոփոխականներ, ինչպիսին է բարի համբավը, լայնորեն ընդունվել են որպես ընկերության արժեքին նպաստող գործոններ: Սակայն ESG ոչ նյութական ակտիվները ոչ միայն խիստ սուբյեկտիվ են, այլև հատկապես դժվար է քանակականացնել և, ավելի կարևորը, ստուգել: Հստակ ստանդարտների և թափանցիկ մոնիթորինգի բացակայությունը հանգեցրել է մտավախությունների, որ ESG խոստովանությունները հիմնականում ծառայում են կանաչ լվացման և ընկերության հասարակայնության հետ կապերի այլ նպատակների, միաժամանակ շեղելով ուշադրությունը շրջակա միջավայրի և հասարակության բարելավման ավելի էական նախաձեռնություններից[122][123]։

ESG ոլորտի հիմնական խնդիրներից մեկը բացահայտումն է: Գործարար գործունեության հետևանքով առաջացած շրջակա միջավայրի ռիսկերը իրական կամ պոտենցիալ բացասական ազդեցություն ունեն օդի, հողի, ջրի, էկոհամակարգերի և մարդու առողջության վրա: Տեղեկատվությունը, որի հիման վրա ներդրողը ֆինանսական մակարդակով որոշումներ է կայացնում, բավականին պարզ է հավաքվում: Ընկերության հաշիվները կարող են ուսումնասիրվել, և չնայած կորպորատիվ բիզնեսի հաշվապահական գործելակերպը վերջին ֆինանսական սկանդալների ալիքից հետո ավելի ու ավելի է վատանում, թվերը մեծ մասամբ արտաքինից ստուգելի են: ESG նկատառումներից ելնելով՝ ուսումնասիրվող ընկերության համար պրակտիկան եղել է տրամադրել իր սեփական թվերն ու բացահայտումները[124]։ Դրանք հազվադեպ են արտաքինից ստուգվել, և շրջակա միջավայրի և սոցիալական պրակտիկայի ոլորտներում համընդհանուր ստանդարտների և կարգավորման բացակայությունը նշանակում է, որ նման վիճակագրության չափումը, մեղմ ասած, սուբյեկտիվ է:

ESG տվյալների բնորոշ սուբյեկտիվության համար առաջարկվող լուծումներից մեկը ESG գործոնների չափման համար համընդհանուր ընդունված ստանդարտների ապահովումն է: Այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսին է ISO-ն (Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպություն), ապահովում են բարձր հետազոտված և լայնորեն ընդունված ստանդարտներ ներկայացված բազմաթիվ ոլորտների համար[125]։ Որոշ ներդրումային խորհրդատվական ընկերություններ, ինչպիսին է Probus-Sigma-ն, ստեղծել են ESG-ի վրա հիմնված վարկանիշային ինդեքսի վարկանիշները հաշվարկելու մեթոդաբանություններ, որոնք հիմնված են և՛ ISO ստանդարտների վրա, և՛ արտաքին ստուգմամբ, սակայն նման ստանդարտների ընդունման պաշտոնականացումը որպես ESG բացահայտումների հաշվարկման և ստուգման հիմք ոչ մի կերպ համընդհանուր չէ:

Հարցի կորպորատիվ կառավարման կողմը բավականին ավելի շատ կարգավորման և ստանդարտացման առումով է արժանացել, քանի որ այս ոլորտում կարգավորման ավելի երկար պատմություն կա։ 1992 թվականին Լոնդոնի ֆոնդային բորսան և Ֆինանսական հաշվետվությունների հանձնաժողովը ստեղծեցին Cadbury հանձնաժողովը ՝ Լոնդոն քաղաքը պատուհասած կառավարման ձախողումների շարքը հետաքննելու համար, ինչպիսիք են BCCI-ի, Փոլի Պեկի և Ռոբերտ Մաքսվելի Mirror Group-ի սնանկացումները։ Հանձնաժողովի եզրակացությունները 2003 թվականին ամփոփվեցին Կորպորատիվ կառավարման համակցված կանոնագրքում, որը լայնորեն ընդունվել է (թեև մասամբ կիրառվել է) ֆինանսական աշխարհի կողմից որպես լավ կառավարման պրակտիկայի չափանիշ[126]։

Yahoo! Finance-ին տված հարցազրույցում Ֆրենսիս Մենասան (JAR Capital) ասում է, որ «ԵՄ 2014 թվականի ոչ ֆինանսական հաշվետվությունների վերաբերյալ դիրեկտիվը կկիրառվի յուրաքանչյուր երկրի համար ազգային մակարդակով և պահանջում է, որ խոշոր ընկերությունները բացահայտեն ոչ ֆինանսական և բազմազանության վերաբերյալ տեղեկատվություն: Սա նաև ներառում է տեղեկատվության տրամադրում այն մասին, թե ինչպես են նրանք գործում և կառավարում սոցիալական և բնապահպանական մարտահրավերները: Նպատակն է օգնել ներդրողներին, սպառողներին, քաղաքականության մշակողներին և այլ շահագրգիռ կողմերին գնահատել խոշոր ընկերությունների ոչ ֆինանսական կատարողականը: Վերջնական արդյունքում, դիրեկտիվը խրախուսում է եվրոպական ընկերություններին մշակել բիզնեսի նկատմամբ պատասխանատու մոտեցում»[127]։

ESG բացահայտումների հուսալիության վերաբերյալ քննարկման հիմնական մտահոգիչ ոլորտներից մեկը ընկերությունների համար ESG կատարողականի վերաբերյալ հավաստի վարկանիշների սահմանումն է: Աշխարհի ֆինանսական շուկաները բոլորը արագորեն առաջ են շարժվել՝ տրամադրելով ESG-ին համապատասխան վարկանիշային ինդեքսներ, Dow Jones Sustainability Index-ը, FTSE4Good Index-ը (որը համասեփականատեր են Լոնդոնի ֆոնդային բորսան և Financial Times-ը), Bloomberg-ի ESG տվյալները, MSCI ESG ինդեքսները և GRESB չափանիշները[128][129][130]։

Եվրոպական կարգավորող մարմինները ներկայացրել են կոնկրետ կանոններ՝ «կանաչ լվացման» խնդիրը լուծելու համար[131]։ Դրանք ներառում են Եվրոպական հանձնաժողովի կայուն ֆինանսների գործողությունների ծրագրից բխող օրենսդրական միջոցառումների փաթեթ[132]։

2021 թվականի մարտին ԱՄՆ Արժեթղթերի և Բորսաների Հանձնաժողովը (SEC) հայտարարեց, որ ESG բացահայտումների հետ կապված կարգավորիչ համապատասխանության ուսումնասիրությունը կլինի գործակալության ուշադրության կենտրոնում 2021 թվականին[133][134][135][136]։ Նույն ամսին ԱՄՆ Աշխատանքի նախարարության Աշխատակիցների նպաստների անվտանգության վարչությունը (EBSA) հայտարարեց, որ կվերանայի և չի կիրառի Թրամփի վարչակազմի վերջնական կանոնակարգը, որը վերաբերում է 1974 թվականի Աշխատակիցների կենսաթոշակային եկամտի անվտանգության մասին օրենքի (ERISA) համաձայն վստահորդների կողմից լիազորված քվեարկությանը, որպեսզի 401(k)-ների ներդրումներում հաշվի առնվեն միայն դրամական շահերը, այլ ոչ թե ESG գործոնները՝ համաձայն 13990 գործադիր հրամանագրի[137][138][139]։ 2021 թվականի սեպտեմբերին Եվրոպական խորհրդարանի տնտեսական և դրամավարկային հարցերի հանձնաժողովին տեսակոնֆերանսի միջոցով արված իր ելույթում SEC նախագահ Գարի Գենսլերը նշեց, որ գործակալությունը պատրաստում է առաջարկություններ ESG ներդրումային ֆոնդերի համար նոր բացահայտման պահանջների վերաբերյալ[145]։ 2021 թվականի հոկտեմբերին EBSA-ն առաջարկեց չեղարկել Թրամփի վարչակազմի ERISA-ի վերջնական կանոնը 401(k)-ների համար ESG ներդրումների վերաբերյալ լիազորված քվեարկության ժամանակ վստահորդների համար[146][147]։

2021 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) չեղյալ հայտարարեց Թրամփի վարչակազմի 2017 թվականին հրապարակված կանոնը, որը թույլ էր տալիս ընկերության կառավարիչներին տարեկան լիազորված անձանց հաշվետվություններում բացառել բաժնետերերի ESG առաջարկները[148][149][150]։ 2022 թվականի մայիսին ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) առաջարկեց ESG ներդրումային ֆոնդերի որակավորման երկու կանոնների փոփոխություն՝ կանխելու «կանաչ լվացման» մարքեթինգային գործելակերպը և մեծացնելու բացահայտման պահանջները՝ ESG ազդեցություններին հասնելու համար[157]։ 2022 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) հայտարարեց, որ կվերաբացի ESG բացահայտման կանոնների առաջարկի հանրային մեկնաբանությունների պատուհանը՝ SEC հանրային մեկնաբանությունների ինտերնետային ներկայացման ձևաթղթի հետ կապված տեխնիկական սխալի պատճառով[158][159]։ 2022 թվականի նոյեմբերին EBSA-ն հայտարարեց վերջնական կանոնի մասին, որով վերացվում էր Թրամփի վարչակազմի կողմից ERISA-ի համաձայն լիազորված անձանց կողմից քվեարկության համար նախատեսված միայն դրամական շահերի պահանջը՝ 401(k)-ների համար ESG ներդրումները դիտարկելիս[160][161][162]։ 2023 թվականի մարտին, իր վարչակազմի առաջին վետոյով, ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը մերժեց Միացյալ Նահանգների 118-րդ Կոնգրեսի կողմից կուսակցական քվեարկությամբ ընդունված օրինագիծը, որը վերաբերում էր ESG ներդրումների համար EBSA ERISA 401(k) վստահության լիազորված քվեարկության կանոնի չեղարկմանը, որը վերջնականապես հաստատվել էր նախորդ տարվա նոյեմբերին[163][164][165][166]։

Հաշվետվություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ESG հաշվետվությունների համաձայն՝ կազմակերպությունները պարտավոր են ներկայացնել ֆինանսական և ոչ ֆինանսական աղբյուրներից ստացված տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս, որ նրանք համապատասխանում են այնպիսի գործակալությունների չափանիշներին, ինչպիսիք են Կայունության հաշվապահական ստանդարտների խորհուրդը, Գլոբալ հաշվետվությունների նախաձեռնությունը և Կլիմայի հետ կապված ֆինանսական բացահայտումների աշխատանքային խումբը: Տվյալները պետք է նաև հասանելի լինեն վարկանիշային գործակալություններին և բաժնետերերին:

ESG հաշվետվությունը, որը նշանակում է «Շրջակա միջավայրի, սոցիալական և կառավարման հաշվետվություն», այն է, երբ ընկերությունը կիսվում է շրջակա միջավայրի, հասարակության և կառավարման վրա իր ազդեցության մասին տեղեկատվությամբ: Այս տեսակի հաշվետվությունը սովորաբար կատարվում է կամավոր հիմունքներով, ինչը նշանակում է, որ ընկերությունները նախընտրում են դա անել՝ բաց լինելու և կարևոր տեղեկատվությամբ իրենց շահագրգիռ կողմերի, այդ թվում՝ ներդրողների հետ կիսվելու համար:

Այնուամենայնիվ, որոշ վայրերում, ինչպիսիք են Հնդկաստանը և որոշակի տարածաշրջաններ, կան կանոններ, որոնք ESG հաշվետվությունը դարձնում են պահանջ որոշակի տեսակի ընկերությունների համար: Օրինակ՝ Հնդկաստանում կա կարգավորող պահանջ, որը կոչվում է BRSR (Գործարար պատասխանատվության և կայունության հաշվետվություն), որը ESG հաշվետվությունը պարտադիր է դարձնում 1000 լավագույն ընկերությունների համար՝ հիմնվելով ֆոնդային բորսայում նրանց շուկայական արժեքի վրա[167][168]: Նրանք պետք է տրամադրեն այս հաշվետվությունը՝ իրենց կայունության և պատասխանատվության գործելակերպի վերաբերյալ թափանցիկությունն ու բացահայտումն ապահովելու համար:

Դատավարություն և վերահսկողություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կենտուկիի բանկիրների ասոցիացիան, որը գործունեություն է ծավալում Կենտուկիում, դատի է տվել Կենտուկիի գլխավոր դատախազ Դանիել Քեմերոնին ՝ բանկերի ESG գործելակերպը, ինչպիսիք են կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի պարտավորությունները, հետաքննելու համար[169][170]։ 2022 թվականի նոյեմբերին Կենտուկիի բանկիրների ասոցիացիան դատի է տվել Քեմերոնին Ֆրանկլինի շրջանային դատարանում. Քեմերոնը գործը տեղափոխել է Կենտուկիի Արևելյան շրջանի ԱՄՆ շրջանային դատարան ՝ դատավոր Գրեգորի Վան Տատենհովի մոտ, որի փաստաբանն էր նախկինում Քեմերոնը[171][172][173][174]։ Ասոցիացիան հայտարարել է, որ Քեմերոնը ցուցաբերել է «զարմանալի և անհանգստացնող լայնածավալ չարաշահումներ»՝ գերազանցելով իր իրավական լիազորությունները, և լիազորություն չի ունեցել բանկերից պահանջելու մանրամասն տեղեկատվություն՝ որպես նրանց շրջակա միջավայրի վարկավորման գործելակերպի հետաքննության մաս, որը, ըստ ասոցիացիայի, կառավարության մեծ միջամտություն էր մասնավոր բիզնեսների վրա, որը կարող էր ստեղծել «պետական շարունակական հսկողության համակարգ»[172][173][174]։

2021 թվականի մարտին ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) նաև հայտարարեց աշխատանքային խմբի ստեղծման մասին՝ ներդրումային ֆոնդերի կառավարիչների և հանրային ընկերությունների դեմ իրավապահ մարմինների կողմից ESG ներդրումային ֆոնդերի խաբուսիկ մարքեթինգի համար գործեր հարուցելու համար[175]։ 2021 թվականի օգոստոսին SEC-ը և Արևելյան Նյու Յորքի ԱՄՆ դատախազության գրասենյակը, ըստ տեղեկությունների, հետաքննում էին DWS Group-ը ( Deutsche Bank- ի ակտիվների կառավարման բաժինը), այն բանից հետո, երբ դրա նախկին գլխավոր կայուն զարգացման տնօրենը The Wall Street Journal-ին արտահոսեց ներքին էլեկտրոնային նամակներ և ընկերության ներկայացումներ, որոնք ցույց էին տալիս, որ ընկերությունը գերագնահատել էր իր ESG ներդրումային ջանքերը[176][177][178]։ 2021 թվականի դեկտեմբերին ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը տեղեկացրեց Deutsche Bank-ին, որ հնարավոր է, որ այն խախտել է նախորդ տարվա հունվարին կնքված հետաձգված քրեական հետապնդման մասին համաձայնագիրը՝ դատախազներին չտեղեկացնելու համար իրենց նախկին գլխավոր կայուն զարգացման տնօրենի ներքին բողոքի մասին DWS Group-ի կողմից իր ESG ներդրումային ջանքերի գերագնահատման վերաբերյալ[179][180]։

2022 թվականի մարտին Deutsche Bank-ը համաձայնեց երկարաձգել արտաքին համապատասխանության մոնիթորինգի ժամկետը մինչև 2023 թվականի փետրվարը՝ 2015 թվականին Արդարադատության նախարարության հետ կնքված համաձայնագրից մինչև 2023 թվականի փետրվարը՝ նախորդ օգոստոսին իր նախկին կայուն զարգացման գլխավոր տնօրենի կողմից ներկայացված ներքին ESG բողոքը չբացահայտելու համար[181]։ 2023 թվականի հունիսին ԵՄ հանձնաժողովը առաջարկեց ESG վարկանիշների կարգավորման վերաբերյալ՝ ապահովելու դրանց ամբողջականությունն ու թափանցիկությունը[182]։

2022 թվականի հունիսին ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) ըստ տեղեկությունների հետաքննում էր Goldman Sachs- ի ESG ներդրումային ֆոնդերը՝ հնարավոր «կանաչ լվացման» համար[183]։ 2022 թվականի նոյեմբերին Goldman Sachs-ը համաձայնեց վճարել 4 միլիոն դոլար՝ SEC-ի կողմից ընկերության ESG ֆոնդերի «կանաչ լվացման» հետաքննությունը կարգավորելու համար՝ առանց SEC-ի մեղադրանքների մեղքը ընդունելու կամ հերքելու[184]։ 2023 թվականի փետրվարին SEC-ի քննությունների բաժինը հայտարարեց, որ ESG ներդրումային ֆոնդերի վերահսկողությունը կլինի գործակալության վեց գերակա խնդիրներից մեկը 2023 թվականին[185]։

Հետազոտության արդյունքները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն Նյու Յորքի համալսարանի Ստեռնի կայուն բիզնեսի կենտրոնի կողմից 2021 թվականին անցկացված ուսումնասիրության, որը դիտարկել է ավելի քան 1000 ուսումնասիրություն, «ուսումնասիրություններում տարբեր ընկերությունների համար օգտագործվում են տարբեր գնահատականներ՝ տարբեր տվյալների մատակարարների կողմից[186]։

Gallup-ը պարզել է, որ ԱՄՆ աշխատակիցների 28%-ը լիովին համաձայն է հետևյալ պնդման հետ. «Իմ կազմակերպությունը դրական ազդեցություն է ունենում մարդկանց և մոլորակի վրա»[187]։

Եվրոպական արժեթղթերի և շուկաների վարչության կողմից հրապարակված ուսումնասիրությունը նաև պարզել է, որ «ESG-ն, որպես կանոն, ժամանակի ընթացքում բարելավում է եկամտաբերությունը և կրճատում հաճախորդների ծախսերը»[188]։ Հինգ տարվա ընթացքում կատարված վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ESG գնահատականներին կշռված ֆոնդերը, որպես կանոն, ավելի բարձր ցուցանիշներ են գրանցել. տարեկան միջին եկամտաբերության աճը կազմել է 1.59% եվրոպական շուկաներում, 1.02%՝ Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի շուկաներում և 0.13-0.17%՝ Հյուսիսային Ամերիկայի և համաշխարհային շուկաներում[189]։

2023 թվականի հունվարին ԱՄՆ-ում Rasmussen-ի կողմից անցկացված հասարակական կարծիքի հարցման արդյունքում պարզվել է, որ ամերիկացիների այն մասը, ովքեր «բազմազանության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության նման խնդիրների» խթանումը համարում են ընկերությունների համար ամենակարևոր նպատակ, կազմել է 9%: 69%-ը նշել է, որ ուշադրության կենտրոնում պետք է լինի «որակյալ ապրանքների և ծառայությունների մատուցումը», իսկ 13%-ը՝ «շահույթի ավելացումը»[190]։ PricewaterhouseCoopers- ի կողմից անցկացված հարցման արդյունքում պարզվել է, որ «սպառողների 83%-ը կարծում է, որ ընկերությունները պետք է ակտիվորեն ձևավորեն ESG լավագույն փորձը», ընդ որում՝ սպառողների 76%-ը նշել է, որ «կդադարեցնի հարաբերությունները այն ընկերությունների հետ, որոնք վատ են վերաբերվում աշխատակիցներին, համայնքներին և շրջակա միջավայրին»[191]։

Իրական կիրառելիության մեջ անհրաժեշտ փոխզիջումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևմտյան Եվրոպայի զենք արտադրողների շրջանում ESG ուղեցույցները քննադատության են ենթարկվել՝ էկոլոգիապես մաքուր արտադրական պրակտիկայի պատճառով գործնական մարտադաշտի դիմացկունությունը վտանգելու համար: Ռուս-ուկրաինական պատերազմի ժամանակ Արևմտյան Եվրոպայի երկրների կողմից Ուկրաինայի զինված ուժերին մատակարարվող ռազմական զենքերն ու սարքավորումները, որոնք պարունակում էին էլեկտրոնային բաղադրիչներ՝ սինթետիկ մեկուսիչների փոխարեն պատրաստված եգիպտացորենի մանրաթելից պատրաստված մալուխային մեկուսացմամբ, խափանվել են կրծողների պատճառած վնասի պատճառով[192][193]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Gelles, David (2023-02-28). «How Environmentally Conscious Investing Became a Target of Conservatives». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2023-03-02-ին. «... investing principle known as E.S.G. — shorthand for prioritizing environmental, social and governance factors»
  2. ↑ Bansal, Pratima; Song, Hee-Chan (2017 թ․ հունվար). «Similar But Not the Same: Differentiating Corporate Sustainability from Corporate Responsibility». Academy of Management Annals. 11 (1): 105–149. doi:10.5465/annals.2015.0095. ISSN 1941-6520.
  3. ↑ «Who Cares Wins – The Global Compact Connecting Financial Markets to a Changing World» (PDF) (ամերիկյան անգլերեն). UN Environment Programme – Finance Initiative. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2022-05-21-ին.
  4. ↑ «Global Sustainable Investment Review 2022» (PDF). Global Sustainable Investment Alliance (GSIA). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2024 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2024-05-23-ին.
  5. ↑ Hardyment, R. (2024). Measuring Good Business: Making Sense of ESG Data. Abingdon, Oxon: Routledge. ISBN 978-1-032-60119-9.
  6. ↑ «Meet BlackRock's Larry Fink, the anti-woke movement's favorite villain - The Washington Post». The Washington Post. 2023-05-06. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 6. Վերցված է 2024-12-02-ին.{{cite news}}: CS1 սպաս․ bot: original URL status unknown (link)
  7. ↑ Prakash, Nives Dolsak and Aseem. «The Rise And Fall Of ESG». Forbes (անգլերեն). Վերցված է 2024-12-02-ին.
  8. ↑ «DeSantis announces new legislation to ban ESG, 'woke' banking in Florida». WFLA (ամերիկյան անգլերեն). 2023-02-13. Վերցված է 2024-12-02-ին.(չաշխատող հղում)
  9. ↑ Coleman, James S. (1988). "Social Capital in the Creation of Human Capital", American Journal of Sociology, Vol. 94.[Հղում աղբյուրներին]
  10. ↑ «ESG Investing Comes of Age». Morningstar. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022-01-19-ին.
  11. ↑ «ESG Investing Comes of Age». Morningstar. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022-01-19-ին.
  12. ↑ «The Leon H. Sullivan Foundation». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունիսի 19-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 11-ին.
  13. ↑ Friedman, Milton; Friedman, Rose D. (1990). Free to Choose: A Personal Statement (First Harvest/HBJ ed.). San Diego, California: Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 9780156334600.[Հղում աղբյուրներին]
  14. ↑ Coleman, James S. (1988). "Social Capital in the Creation of Human Capital", American Journal of Sociology, Vol. 94.[Հղում աղբյուրներին]
  15. ↑ Elkington, John (2018 թ․ սեպտեմբերի 13). «25 Years Ago I Coined the Phrase "Triple Bottom Line". Here's Why It's Time to Rethink It». Harvard Business Review. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 31-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 26-ին.
  16. ↑ Elkington, J. (1999). Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business. A Capstone paperback. Capstone. ISBN 978-1-84112-084-3. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 26-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 25-ին.
  17. ↑ Ballou, Brian; Godwin, Norman H.; Shortridge, Rebecca Toppe (2003). «Firm Value and Employee Attitudes on Workplace Quality». Accounting Horizons. 17.
  18. ↑ Edmans, Alex, "the Stock Market Fully Value Intangibles? Employee Satisfaction and Equity Prices Արխիվացված 23 Սեպտեմբեր 2023 Wayback Machine", Journal of Financial Economics Vol. 101, 2011.
  19. ↑ «United Nations Environment – Finance Initiative – Partnership between United Nations Environment and the global financial sector to promote sustainable finance». Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 21-ին.
  20. ↑ Freshfields Bruckhaus Deringer, A Legal Framework for the Integration of Environmental, Social and Governance Issues into Institutional Investment: A Report Produced for the Asset Management Working Group of the UNEP FI, 2005 (PDF) Արխիվացված 11 Դեկտեմբեր 2020 Wayback Machine
  21. ↑ «Law Commission». Justice. UK. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 24-ին.
  22. ↑ Cogan, Douglas G. (2006 թ․ մարտ). Corporate Governance and Climate Change: Making the Connection (PDF). Ceres. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 17-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 17-ին.[Հղում աղբյուրներին]
  23. ↑ Barnett, Michael L.; Salomon, Robert M. (2006 թ․ նոյեմբեր). «Beyond dichotomy: the curvilinear relationship between social responsibility and financial performance» (PDF). Strategic Management Journal. 27 (11): 1101–1122. Bibcode:2006SManJ..27.1101B. doi:10.1002/smj.557. S2CID 158736961.
  24. ↑ IPE European Institutional Asset Management Survey (Report). Investment & Pensions Europe (IPE).
  25. ↑ Aguilera, Ruth V.; Williams, Cynthia A.; Conley, John M.; Rupp, Deborah E. (2006 թ․ մայիս). «Corporate Governance and Social Responsibility: a comparative analysis of the UK and the US». Corporate Governance: An International Review. 14 (3): 147–158. doi:10.1111/j.1467-8683.2006.00495.x. S2CID 154823361.
  26. ↑ Robert Eccles, Ioannis Ioannou and George Serafeim, "Is sustainability now the key to corporate success? Companies that adopted environmental, social, and governance policies in the 1990s have outperformed those that didn't" Արխիվացված 1 Մարտ 2021 Wayback Machine, The_Guardian, 6 January 2012 (page visited on 28 January 2018).
  27. ↑ Hardyment, R. (2024). Measuring Good Business: Making Sense of ESG Data. Abingdon, Oxon: Routledge. ISBN 978-1-032-60119-9.
  28. ↑ «The best socially responsible ETFs (SRI)». www.justetf.com (անգլերեն). Վերցված է 2025-02-11-ին.
  29. ↑ «Investment Professionals vote 'ESG' and 'Sustainability' as top descriptions» (PDF) (Press release). AQ Research. 2008 թ․ հուլիսի 28. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 18-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 18-ին.
  30. ↑ «Fiduciary Duty in the 21st Century». UNEP FI. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 18-ին. Վերցված է 2023-02-18-ին.
  31. ↑ Sullivan, Rory (2016-02-01). «Fiduciary Duty in the 21st Century». Social Science Research Network. SSRN 2724866. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 18-ին. Վերցված է 2023-02-18-ին.
  32. ↑ «Sustainable Finance». European Securities and Markets Authority. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2022-05-18-ին.
  33. ↑ «Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR)». Autoriteit Financiële Markten. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2022-05-18-ին.
  34. ↑ «Sustainability-related disclosure in the financial services sector». European Commission. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2022-05-18-ին.
  35. ↑ «Joint ESAS Final Report on RTS Under SFDR». European Securities and Markets Authority. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2022-05-18-ին.
  36. ↑ Mancini, Donato Paolo; Mooney, Attracta (2020 թ․ ապրիլի 24). «Drugmakers urged to collaborate on coronavirus vaccine». Financial Times. Վերցված է 2023 թ․ հոկտեմբերի 15-ին.
  37. ↑ Johnson, Jake (2023 թ․ հուլիսի 12). «Analysis Spotlights Leonard Leo's Role in Republican 'Crusade' Against ESG». Common Dreams (անգլերեն). Վերցված է 2024-01-17-ին.
  38. 1 2 Keeley, Terrence. «Vanguard's CEO Bucks the ESG Orthodoxy». WSJ. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2023-03-08-ին.
  39. ↑ Segal, Mark (2026-02-27). «Vanguard Pays $29.5 Million to Settle Multi-State Anti-ESG Lawsuit». ESG Today (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2026-03-27-ին.
  40. ↑ «Climate Litigation Updates – March 23, 2026». Sabin Center for Climate Change Law. Columbia Law School.
  41. ↑ «Vanguard Settles Texas Lawsuit Alleging Investors Conspired to Drive Up Coal Prices». The Wall Street Journal.(subscription required)
  42. ↑ Pricewaterhousecoopers. «ESG-focused institutional investment seen soaring 84% to US$33.9 trillion in 2026, making up 21.5% of assets under management: PWC report». PwC.
  43. ↑ Mirchandani, Bhakti. «As Some Investors Walk Away from ESG, What Comes Next?». Forbes.
  44. ↑ Jovène, Jocelyn. «Les fonds durables mondiaux tirés par l'Europe». Morningstar FR (ֆրանսերեն). Վերցված է 2023-12-25-ին.
  45. ↑ Jovène, Jocelyn. «Les fonds durables mondiaux tirés par l'Europe». Morningstar FR (ֆրանսերեն). Վերցված է 2023-12-25-ին.
  46. ↑ Johnson, Steve (2025-04-25). «ESG fund outflows hit record as sustainable investing backlash grows». Financial Times. Վերցված է 2025-04-28-ին.
  47. ↑ Georg_Kell (United_Nations_Global_Compact), "Five trends that show corporate responsibility is here to stay" Արխիվացված 28 Հունվար 2018 Wayback Machine, The_Guardian, 13 August 2014 (page visited on 28 January 2018).
  48. ↑ «ESG 101: What is Environmental, Social and Governance?» (ամերիկյան անգլերեն). MSCI. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 21-ին. Վերցված է 2022-01-21-ին.
  49. ↑ «ESG (Environmental, Social, and Governance)» (ամերիկյան անգլերեն). Corporate Finance Institute. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 26-ին. Վերցված է 2022-01-22-ին.
  50. ↑ Morningstar, Inc. (2023) "Sustainalytics ESG Risk Rating Summary Report" Արխիվացված 26 Նոյեմբեր 2023 Wayback Machine for Holcim Ltd., page 3.
  51. ↑ Tan, Jenn-Hui (2023 թ․ փետրվարի 15). «Getting real about ESG». Australian Financial Review. Fidelity International. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 17-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 17-ին.
  52. ↑ «European Institutional Asset Management Survey 2009». AFG. 2009 թ․ հուլիսի 10. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 17-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 17-ին.Կաղապար:Unreliable source?
  53. ↑ Roberts, Peter, ed. (2022). Oil and Gas Contracts: Principles and Practice (բրիտանական անգլերեն) (3rd ed.). London: Sweet & Maxwell. ISBN 9780414099951.
  54. ↑ Panitchpakdi, Supachai (2009). «UNCTAD Secretary-General's Statement» (PDF). UNCTAD.
  55. ↑ Nordhaus, Williams (2007 թ․ հուլիսի 13). «Critical Assumptions in the Stern Review on Climate Change». Science. 317 (5835): 201–202. doi:10.1126/science.1137316. PMID 17626869. S2CID 37720510. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 18-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 18-ին.
  56. ↑ IPE European Institutional Asset Management Survey (Report). Investment & Pensions Europe (IPE).
  57. ↑ Ghosh, A. (2024). "Social Sustainability and Workforce Well-being in Corporations." Journal of Sustainable Business, 18(2), 45-60.
  58. ↑ Khamisu, M., & Li, S. (2024). "ESG Social Initiatives and Corporate Financial Outcomes: A Global Perspective." Sustainability, 16(4), 2102.
  59. ↑ Jayne, Michele E. A. and Dipboye, Robert L., "Leveraging Diversity to Improve Business Performance", Human Resource Management, Wiley, Vol. 43, 2004.[Հղում աղբյուրներին]
  60. ↑ Merck, Promoting Diversity and Inclusion, 2006 [ISBN-ը բացակայում է][Հղում աղբյուրներին]
  61. ↑ Dobbin, Frank (July–August 2016). «Why Diversity Programs Fail, And what works better». Harvard Business Review. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ փետրվարի 28-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 28-ին.
  62. ↑ «Business & Human Rights Resource Centre». Business & Human Rights Resource Centre. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  63. ↑ Morgan, Donald P., Defining and Predicting Predatory Lending, Federal Reserve Bank of New York, Staff Report 273, 2007.
  64. ↑ «Animal welfare». ESG pro. Fidelity. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022-01-19-ին.
  65. ↑ «Right-wing activists pose challenge to ESG crusade». Reuters (անգլերեն). 2021-03-25. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 22-ին. Վերցված է 2022-01-22-ին.
  66. ↑ «Conservatives». Proxy Preview 2021 (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ մարտի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 22-ին. Վերցված է 2022-01-22-ին.
  67. ↑ Grasso, Daniele; Michalopoulos, Giorgio (2025 թ․ դեկտեմբերի 17). «22 millones de euros de fondos "verdes" en empresas de armas israelíes: la guerra como inversión sostenible» [22 milion euros fo "green" funds in Israeli arms companies: war as a sustainable investment]. El País (եվրոպական իսպաներեն). Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  68. ↑ «COMMISSION NOTICE on the interpretation and implementation of certain legal provisions of the EU Taxonomy Climate Delegated Act establishing technical screening criteria for economic activities that contribute substantially to climate change mitigation or climate change adaptation and do no significant harm to other environmental objective (C/2023/267)» (PDF). Official Journal of the European Union (անգլերեն): 11–12. 2023 թ․ հոկտեմբերի 20. Վերցված է 2025 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. «This regulatory standard covers exposure to four categories of controversial weapons (anti-personnel mines, cluster munitions, chemical weapons, and biological weapons). For the remaining part of the RTS under the SFDR, the requirements (including on social aspects) are the same as for any other sector.»
  69. ↑ «Overview». IFC. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022-01-19-ին.
  70. ↑ Turner, Natasha (2024-02-22). «Investors urged to look for red flags of poor tax conduct to derisk their portfolios». Fair Tax Foundation (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025-05-19-ին.
  71. ↑ «ESG 101: What is Environmental, Social and Governance?». MSCI. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 17-ին. Վերցված է 2021 թ․ մարտի 25-ին.
  72. ↑ Behar, Andrew (2016). The Shareholder Action Guide: How Your Investments and 401(k) Can Change the World. էջ 27.
  73. ↑ Aguilera, Ruth V.; Williams, Cynthia A.; Conley, John M.; Rupp, Deborah E. (2006 թ․ մայիս). «Corporate Governance and Social Responsibility: a comparative analysis of the UK and the US». Corporate Governance: An International Review. 14 (3): 147–158. doi:10.1111/j.1467-8683.2006.00495.x. S2CID 154823361.
  74. ↑ Higgs, D, Review of the Role and Effectiveness of Non-Executive Directors (Higgs Report, 2005)[ISBN-ը բացակայում է]
  75. ↑ Moskowitz, Milton (1977). «Choosing socially responsible stocks». Business and Society Review.
  76. ↑ Susen, Malte; Etter, Michael A. (2024). «Beyond Financial Outcomes: Assessing the Influence of ESG Tilt and Momentum on Employee Satisfaction in S&P 500 Corporations». Academy of Management Proceedings. 2024 (1). doi:10.5465/AMPROC.2024.15068abstract.
  77. ↑ Edmans, Alex (2011). «Does the stock market fully value intangibles? Employee satisfaction and equity prices» (PDF). Journal of Financial Economics. 101 (3): 621–640. doi:10.1016/j.jfineco.2011.03.021.
  78. ↑ Nason, Deborah (2020-12-31). «How to navigate the world of sustainable investing ratings». CNBC. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 28-ին. Վերցված է 2021-01-28-ին.
  79. ↑ Stern, Hermann J. (2020). «Better Bonus Plans for ESG». SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.3611652.
  80. ↑ Hale, Jon (2020 թ․ հուլիսի 30). «Sustainable Funds Continue to Rake in Assets During the Second Quarter». Morning star. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ օգոստոսի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ օգոստոսի 18-ին.
  81. ↑ Hale, Jon (2021 թ․ հունվարի 28). «A Broken Record: Flows for U.S. Sustainable Funds Again Reach New Heights». Morning star. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2021-01-29-ին.
  82. ↑ Howcroft, Simon; Jessop, Elizabeth (2021-01-28). «Sustainable fund assets hit record $1.7 trln in 2020». Morningstar. Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2021-01-28-ին.
  83. ↑ «Standards Overview». Sustainability Accounting Standards Board (SASB). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 25-ին.
  84. ↑ French research centre Novethic Արխիվացված 22 Սեպտեմբեր 2020 Wayback Machine issues a SRI engagement label, which was extended to Fondation_Guilé e.g.
  85. ↑ Holland, John (1998 թ․ հոկտեմբեր). «Influence and Intervention by Financial Institutions in their Investee Companies». Corporate Governance. 6 (4): 249–264. doi:10.1111/1467-8683.00113.
  86. ↑ FTSE4Good All-World Index datasheet, 20 May 2024
  87. ↑ DJSI World Index datasheet, 20 May 2024
  88. ↑ Adhikari, Padmanav; Momaya, Kirankumar S. (2026-02-09). «Be Green, Scale Up: When Does Improving Environmental Performance Help Firms Grow?». Strategic Change (անգլերեն). doi:10.1002/jsc.70054. ISSN 1086-1718.
  89. ↑ Chen, Simin; Song, Yu; Gao, Peng (2023 թ․ նոյեմբեր). «Environmental, social, and governance (ESG) performance and financial outcomes: Analyzing the impact of ESG on financial performance». Journal of Environmental Management (անգլերեն). 345. doi:10.1016/j.jenvman.2023.118829.
  90. ↑ Edmans, Alex (2023). «The End of ESG». Financial Management. 52 (1): 3–17. doi:10.2139/ssrn.4221990.
  91. ↑ Masulis, Ronald W.; Reza, Sadok W. (2015). «Agency problems of corporate philanthropy». The Review of Financial Studies. 28 (2): 592–636. doi:10.1093/rfs/hhu082.
  92. ↑ Susen, Malte. ESG as a Strategic Capability: An Exploration of Corporate Valuation, Employee Satisfaction, and Mergers & Acquisitions (Thesis). King's College London. doi:10.18742/q69b-g885.
  93. ↑ Amato, Louis H.; Amato, Christina H. (2012). «Environmental policy, rankings and stock valuation». Business Strategy and the Environment. 21 (5): 317–325. doi:10.1002/bse.738.
  94. ↑ Binay, M., Performance Attribution of UA Institutional Investors (Financial Management, Summer, 2005)
  95. ↑ Office for National Statistics, Share Ownership, 2005
  96. ↑ IPE European Institutional Asset Management Survey (Report). Investment & Pensions Europe (IPE).
  97. ↑ Lemke and Lins, ERISA for Money Managers §§2:125–2:127 (Thomson West, 2014–2015 ed.).
  98. ↑ «Global PE Barometer – Winter 2016–17». Coller capital. 2016 թ․ դեկտեմբերի 5. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Վերցված է 2017-10-30-ին.
  99. ↑ «Finding Your ESG Mindset with Invest Europe». Navatar (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Վերցված է 2017-10-30-ին.
  100. ↑ Firzli, M. Nicolas J. (2020 թ․ փետրվարի 10). «COMPTE RENDU DE LA RÉUNION DU G7 DES FONDS DE PENSIONS D'AOÛT 2019 Les objectifs de Développement Durable («ODD») sont désormais incontournables pour le secteur financier» [Report on the G7 Pensions Meetings, August 2019: Sustainable Development Goals ('SDGs') Are Now Essential for the Financial Sector]. Cahiers du Centre des Professions Financières (ֆրանսերեն). SSRN 3545217.
  101. ↑ McGregor, Jena (2019 թ․ օգոստոսի 20). «Group of top CEOs says maximizing shareholder profits no longer can be the primary goal of corporations». Washington Post. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 17-ին.
  102. ↑ «ESG in scrutiny: how investors can be more vigilant – Fund23» (ամերիկյան անգլերեն). 2023-04-06. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 27-ին. Վերցված է 2023-05-27-ին.
  103. ↑ «About Us». IIGCC. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  104. ↑ «Climate Action 100+ Framework». Parq HQ. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  105. ↑ «Signatories». Principles for Responsible Investment. UN. 2015 թ․ փետրվարի 5. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 5-ին.
  106. ↑ «The Equator Principles – Environmental and social risk management for projects». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2019-04-27-ին.
  107. ↑ «EP Association Members & Reporting». Equator principles. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2019-10-07-ին.
  108. ↑ Wright, Christopher; Rwabizambuga, Alexis (2006 թ․ մարտ). «Institutional Pressures, Corporate Reputation, and Voluntary Codes of Conduct: An Examination of the Equator Principles». Business and Society Review. 111 (1): 89–117. doi:10.1111/j.1467-8594.2006.00263.x. S2CID 44383361.
  109. ↑ «Equator Principles History and Context FAQ» (PDF). Equator principles. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2015 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2015 թ․ նոյեմբերի 30-ին.
  110. 1 2 3 Butler, Danny (2022-02-28). «ESG investing statistics». Finder UK (բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մարտի 25-ին. Վերցված է 2023-04-24-ին.
  111. ↑ Cited by ESMA(2023) https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/2023-10/ESMA50-524821-2931_ESG_names_and_claims_in_the_EU_fund_industry.pdf
  112. ↑ «Outcome of ESMA Call for Evidence on Market Characteristics of ESG Rating and Data Providers in the EU» (PDF). European Securities and Markets Authority. 2022-06-22.
  113. ↑ Fleck, Adam (2023 թ․ փետրվարի 20). «Understanding the Important Difference Between ESG Risk and ESG Impact». Sustainable Brands (անգլերեն). Վերցված է 2023-12-30-ին.
  114. ↑ «Corporate Environmental Impact: Measurement, Data and Information» (PDF). Harvard Business School. 2021-02-12.
  115. ↑ Huber, Betty (2017 թ․ հուլիսի 27). «ESG Reports and Ratings: What they are, why they matter». Harvard Law School. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ սեպտեմբերի 5-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 13-ին.
  116. ↑ Cooper, Nancy (2021 թ․ դեկտեմբերի 9). «America's Most Responsible Companies 2022». Newsweek. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 7-ին.
  117. ↑ Hersil, Angela (2021 թ․ դեկտեմբերի 9). «Zurn Water Solutions Named to Newsweek's 2022 List of America's Most Responsible Companies». Zurn Water Solutions. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ փետրվարի 7-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 7-ին.
  118. ↑ «Framework institucional - LAQI Q-ESG CERTIFICATION - Framework Metodológico e de Governança - Modelo institucional de validação de maturidade organizacional nas dimensões de Qualidade (Q), Ambiental (E), Social (S) e Governança (G), aplicável a PMEs e organizações multissetoriais da América Latina e Caribe».
  119. ↑ «Pequenas e médias empresas podem se beneficiar do ESG, entrevista Daniel Maximilian Da Costa». Agência O Globo. Brazil. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 8-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 8-ին.
  120. ↑ «Empresas da América Latina se comprometem a atingir objetivos globais através de modelo de excelência». Terra. Brazil. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 5-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 8-ին.
  121. ↑ da Costa, Daniel Maximilian. «ESG». Estadão. Brazil. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մայիսի 5-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 8-ին.
  122. ↑ O'Leary, Michael; Valdmanis, Warren (2021-03-04). «An ESG reckoning is coming». Harvard Business Review. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 15-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 15-ին.
  123. ↑ Fancy, Tariq (2021-03-16). «Financial world greenwashing the public with deadly distraction in sustainable investing practices». USA Today. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ մարտի 16-ին. Վերցված է 2021-04-15-ին.
  124. ↑ Association of British Insurers, Disclosure Guidelines on Socially Responsible Investment, 2001
  125. ↑ «ISO – International Organization for Standardization». Արխիվացված օրիգինալից 2008 թ․ օգոստոսի 7-ին. Վերցված է 2016-04-27-ին.
  126. ↑ Cadbury Committee on The_Financial_Aspects_of_Corporate_Governance, Report with Code of Best Practice, (London, Gee Publishing, 1992)
  127. ↑ Francis Menassa (2019 թ․ հունիսի 20). «Why ESG is a New Trend». FX Empire. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 12-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունիսի 20-ին.
  128. ↑ Baker & McKenzie LLP (2013). «ESG Reporting on the London Stock Exchange» (PDF). Advocates for International Development. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013 թ․ դեկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 15-ին.
  129. ↑ «MSCI ESG Indexes». MSCI. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ հունվարի 18-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
  130. ↑ «Assessments». GRESB. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Վերցված է 2018 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
  131. ↑ Katanga, Jerber (2021 թ․ հուլիսի 7). «U.S. SEC to consider new 'sustainable' fund criteria, data disclosure rules». Nasdaq. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 29-ին.
  132. ↑ «Sustainable finance | European Commission». European Commission. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 30-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 30-ին.
  133. ↑ Michaels, Dave (2021 թ․ մարտի 3). «Climate Change Emerges as a Compliance Focus for SEC». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  134. ↑ Tokar, Dylan (2021 թ․ մայիսի 4). «Compliance Officers Play Growing Role in Corporate Sustainability Efforts». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 28-ին.
  135. ↑ Zhang, Natalie (2020 թ․ հունիսի 25). «The rise of ESG investing». CNBC. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 2-ին.
  136. ↑ Patterson, Scott; Ramkumar, Amrith (2021 թ․ մայիսի 22). «Green Finance Goes Mainstream, Lining Up Trillions Behind Global Energy Transition». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 28-ին.
  137. ↑ Iacurci, Greg (2021 թ․ մարտի 10). «Biden administration won't enforce Trump-era ESG rule for 401(k) plans». CNBC. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  138. ↑ Holger, Dieter; Lim, Dawn (2021 թ․ մարտի 10). «Labor Department Holds Off Enforcement of ESG Rule for 401(k)s». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  139. ↑ Holger, Dieter (2020 թ․ հոկտեմբերի 30). «Labor Department Curbs Sustainable Investing in 401(k)s». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  140. ↑ Kiernan, Paul (2021 թ․ սեպտեմբերի 1). «SEC Considers Asking Funds for Criteria Used to Tout Sustainability». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 24-ին.
  141. ↑ Gensler, Gary (September 1, 2021). Remarks before the European Parliament Committee on Economic and Monetary Affairs (Speech). Washington, D.C. Վերցված է April 24, 2023-ին.
  142. ↑ Shifflett, Shane (2021 թ․ հունիսի 11). «How ESG Stocks Perform Depends on Who Ranks Them». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 27-ին.
  143. ↑ Shifflett, Shane (2021 թ․ օգոստոսի 10). «How the WSJ Compared ESG Ratings». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 27-ին.
  144. ↑ Shifflett, Shane (2021 թ․ սեպտեմբերի 9). «Funds Go Green, but Sometimes in Name Only». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 27-ին.
  145. ↑ [140][141][142][143][144]
  146. ↑ Tergesen, Anne (2021 թ․ հոկտեմբերի 13). «ESG Funds Easier for 401(k)s to Buy Under Labor Department Plan». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  147. ↑ Dore, Kate (2021 թ․ հոկտեմբերի 15). «Labor Department proposes reversing Trump-era rules on socially conscious investing». CNBC. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  148. ↑ Kiernan, Paul (2021 թ․ նոյեմբերի 3). «SEC Rescinds Trump-era Policy, Eases Path for Shareholder Proposals on Environmental, Social Issues». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  149. ↑ Holger, Dieter (2021 թ․ մարտի 9). «More ESG Shareholder Proposals Could Reach Ballots Under New SEC Leadership». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 28-ին.
  150. ↑ Vanderford, Richard (2022 թ․ փետրվարի 11). «Shareholder Voices Poised to Grow Louder With SEC's Help». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 28-ին.
  151. ↑ Newburger, Emma (2022 թ․ մայիսի 25). «SEC unveils rules to prevent misleading claims and enhance disclosures by ESG funds». CNBC. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 8-ին.
  152. ↑ Kiernan, Paul (2022 թ․ մայիսի 25). «SEC Proposes More Disclosure Requirements for ESG Funds». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 24-ին.
  153. ↑ «SECURITIES AND EXCHANGE COMMISSION (17 CFR Parts 200, 230, 232, 239, 249, 274, and 279 [Release No. 33–11068; 34–94985; IA–6034; IC–34594; File No. S7–17–22] RIN 3235–AM96) – Enhanced Disclosures by Certain Investment Advisers and Investment Companies About Environmental, Social, and Governance Investment Practices» (PDF). Federal Register. U.S. Government Publishing Office. 87 (117): 36654–36761. 2022 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 9-ին.
  154. ↑ Eaglesham, Jean (2022 թ․ հունվարի 29). «Wall Street's Green Push Exposes New Conflicts of Interest». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 28-ին.
  155. ↑ Iacurci, Greg (2022 թ․ հունիսի 5). «That socially responsible fund may not be as 'green' as you think. Here's how to pick one». CNBC. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 1-ին.
  156. ↑ Shifflett, Shane (2022 թ․ հոկտեմբերի 4). «Fund Managers, Regulators Wrestle Over Plans to Tighten ESG Rules». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 28-ին.
  157. ↑ [151][152][153][154][155][156]
  158. ↑ Holger, Dieter (2022 թ․ հոկտեմբերի 13). «SEC Could Ease Up on Scope 3 Greenhouse-Gas Emission Reporting, WSJ Panelists Say». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  159. ↑ «SEC Reopens Comment Periods for Several Rulemaking Releases Due to Technological Error in Receiving Certain Comments» (Press release). U.S. Securities and Exchange Commission. 2022 թ․ հոկտեմբերի 7. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 27-ին.
  160. ↑ Iacurci, Greg (2022 թ․ նոյեմբերի 22). «Biden administration loosens Trump-era investing rules around environment, social and governance funds for 401(k) plans». CNBC. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  161. ↑ Tergesen, Anne (2022 թ․ նոյեմբերի 22). «Labor Department Clears Path for 401(k) Plans to Offer ESG Funds». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  162. ↑ «DEPARTMENT OF LABOR Employee Benefits Security Administration (29 CFR Part 2550 RIN 1210–AC03) – Prudence and Loyalty in Selecting Plan Investments and Exercising Shareholder Rights» (PDF). Federal Register. U.S. Government Publishing Office. 87 (230): 73822–73886. 2022 թ․ դեկտեմբերի 1. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 9-ին.
  163. ↑ Thomas, Ken (2023 թ․ մարտի 20). «Joe Biden Issues First Veto, Rejecting Attempt to Block ESG Effort». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 22-ին.
  164. ↑ Iacurci, Greg (2023 թ․ մարտի 21). «Biden used first veto to save a 401(k) investment rule. Here's what it does». CNBC. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 22-ին.
  165. ↑ Bazail-Eimil, Eric (2023 թ․ փետրվարի 28). «House Passes Bill Taking Aim at ESG Investments». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 23-ին.
  166. ↑ Wilkie, Christina (2023 թ․ մարտի 1). «Senate overturns federal rule on ESG investments, Biden vows to veto». CNBC. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 22-ին.
  167. ↑ «GUIDANCE NOTE FOR BUSINESS RESPONSIBILITY & SUSTAINABILITY REPORTING FORMAT» (PDF). Securities and Exchange board of India.
  168. ↑ «BUSINESS RESPONSIBILITY & SUSTAINABILITY REPORTING FORMAT» (PDF). Securities & Exchange board of India.
  169. ↑ Wolman, Jordan; Prang, Allison (2022 թ․ նոյեմբերի 18). «'Til next time, COP». POLITICO. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ սեպտեմբերի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  170. ↑ Otts, Chris (2022 թ․ նոյեմբերի 15). «Banking group sues Kentucky AG Daniel Cameron over 'ESG' investigation». WDRB. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  171. ↑ «Hope of Kentucky, LLC et al v. Cameron». Justia Dockets & Filings. US District Court for the Eastern District of Kentucky. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  172. 1 2 Joe Sonka (2022 թ․ նոյեմբերի 15). «Kentucky bankers: Daniel Cameron trying to create 'state surveillance system'». Yahoo. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  173. 1 2 «Kentucky banking group sues state's GOP attorney general over ESG probe». American Banker. 2022 թ․ նոյեմբերի 16. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  174. 1 2 Otts, Chris (2022 թ․ նոյեմբերի 15). «Banking group sues Kentucky AG Daniel Cameron over 'ESG' investigation». WDRB. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  175. ↑ Michaels, Dave (2021 թ․ մարտի 4). «SEC to Hunt for Climate-Friendly Marketing That Misleads Investors». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  176. ↑ Kowsmann, Patricia; Ramey, Corinne; Michaels, Dave (2021 թ․ օգոստոսի 25). «U.S. Authorities Probing Deutsche Bank's DWS Over Sustainability Claims». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 24-ին.
  177. ↑ Kowsmann, Patricia; Brown, Ken (2021 թ․ օգոստոսի 1). «Fired Executive Says Deutsche Bank's DWS Overstated Sustainable-Investing Efforts». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 24-ին.
  178. ↑ Brown, Ken; Kowsmann, Patricia (2021 թ․ սեպտեմբերի 25). «At Deutsche Bank's DWS, Issues With Data Were at Heart of Sustainable-Investing Problems». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  179. ↑ Michaels, Dave; Kowsmann, Patricia (2021 թ․ դեկտեմբերի 8). «Justice Department Told Deutsche Bank Lender May Have Violated Criminal Settlement». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  180. ↑ Ramey, Corinne; Patrick, Margot (2021 թ․ հունվարի 8). «Deutsche Bank to Pay $130 Million to Settle Federal Criminal and Civil Investigations». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 25-ին.
  181. ↑ Kowsmann, Patricia; Michaels, Dave (2022 թ․ մարտի 11). «Deutsche Bank Violates DOJ Settlement, Agrees to Extend Outside Monitor». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 27-ին.
  182. ↑ «EU agrees 'historic' ESG regulatory deal». 2024 թ․ փետրվարի 7.
  183. ↑ Michaels, Dave (2022 թ․ հունիսի 10). «SEC Is Investigating Goldman Sachs Over ESG Funds, Sources Say». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 10-ին.
  184. ↑ Michaels, Dave (2022 թ․ նոյեմբերի 22). «Goldman Sachs to Pay $4 Million to Settle Investigation Over ESG Funds». The Wall Street Journal. News Corp. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
  185. ↑ Cox, Chelsey (2023 թ․ փետրվարի 8). «SEC to increase scrutiny of crypto-trading firms and ESG funds in 2023». CNBC. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 22-ին.
  186. ↑ Whelan, Tensie (2021 թ․ փետրվարի 10). «ESG and Financial Performance» (PDF). NYU Stern. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 10-ին.
  187. ↑ Gallup's Indicator's: ESG Արխիվացված 30 Մարտ 2023 Wayback Machine
  188. ↑ Schwartzkopff, Frances (2022-08-25). «GOP Fury Over ESG Triggers Backlash With US Pensions at Risk». Bloomberg News. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ ապրիլի 10-ին. Վերցված է 2022-08-25-ին.
  189. ↑ Horton, Cole; Jessop, Simon (2022-07-28). «Positive ESG performance improves returns globally, research shows». Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2022-08-25-ին.
  190. ↑ «'Get Woke, Go Broke'? Promoting Causes Doesn't Help Business». Rasmussen Reports. 2023 թ․ հունվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 25-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 25-ին.
  191. ↑ Herman, Casey. «How much does the public care about ESG?». PwC. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 27-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 26-ին.
  192. ↑ «Rodents incapacitate millions in eco‑friendly military equipment in Ukraine: the unforeseen problem». essanews.com. 2024 թ․ փետրվարի 24. «Weaponry systems in Ukraine, many of which were supplied by European countries, have been rendered unworkable... because of damage caused by mice and other rodents. Seemingly, these creatures have developed a preference for cable insulation made of corn fiber over synthetic materials... the dilemma of ensuring electrical insulation durability has become a sticking point for newer equipment. This issue affects a multitude of nations where ESG (Environmental, Social, and Corporate Governance) guidelines are making their way into the arms industry.»
  193. ↑ Nicolas Barotte (2024 թ․ փետրվարի 22). «Guerre en Ukraine: pourquoi les livraisons d'armes n'ont pas changé la donne». Le Figaro (ֆրանսերեն). «Il fallait aussi compter avec les rongeurs. «Certaines gaines de protection de fils électriques sont en fibre de maïs…»... Le phénomène est marginal, mais il raconte la confrontation au réel des équipements militaires occidentaux. L'écoresponsabilité résiste mal à la guerre.»
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Շրջակա_միջավայր,_սոցիալական_հարցեր_և_կառավարում&oldid=10925655» էջից