Շպայխերշտադտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շպայխերշտադտը գիշերով

Շպայխերշտադտ (գերմ.՝ Speicherstadt, բառացի` պահեստների քաղաք), աշխարհի ամենամեծ պահեստային թաղամասը, որ վեր է խոյանում փայտե հիմքի, տվյալ դեպքում` կաղնեփայտե գերանների վրա: Գտնվում է Համբուրգի ծովախորշում: Ընդհանուր երկարությունը 1.5 կմ է: Նրա շինարարությունը սկսվել է 1883 թվականին և ավարտվել 1927 թվականին: Թաղամասը հիմնադրվել է որպես ապրանքի անմաքս առևտրի նավահանգիստ: 2015 թվականի հուլիսի 5-ին` վերանորոգման լուրջ աշխատանքներից հետո, Շպայխերշտադտը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգության ցանկում[1]:

1815 թվականից ազատ քաղաք Համբուրգը համարվել է Գերմանական միության (ազատ քաղաքների և գերմանական անկախ պետականությունների միավորում) անդամ: 1871 թվականին Գերմանական կայսրության հռչակումից հետո այն կորցրել է անմաքս առևտուր իրականացնելու իր կարգավիճակը` մտնելով կայսրության կազմի մեջ: Սակայն 1888 թվականին կնքված պայմանագրի համաձայն` քաղաքը կրկին վերստացել է անմաքս առևտրի իր իրավունքը` դառնալով ազատ նավահանգիստ[2]:

1883 թվականին սկսվում են Կերվիդեր թաղամասի քանդման աշխատանքները, ինչի արդյունքում 20.000 մարդ վերաբնակեցնելու անհրաժեշտություն է առաջացանում: 1885-1888 թվականներին կառուցվում է Շպայխերշտադտի շենքերի առաջին համալիրը: 1991 թվականին թաղամասը ստացել է Համբուրգի ժառանգության պահպանվող տարածքի, իսկ 2008 թվականին` Հաֆենսիտի թաղամասի կադաստրային մասի կարգավիճակ[3]: Փորձելով ակտիվացնել ներքաղաքային կյանքը` Համբուրգի կառավարությունը նախագծում է Հաֆենսիտի շրջանի զարգացումը[4]: Այս օրինագծի իրագործման մաս է հանդիսացել Էլբֆիլհարմոնիայի կառուցումը[5]:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ դաշնակիցների ավիացիայի կողմից քաղաքը ռմբակոծելու հետևանքով ոչնչացել է Շպայխերշտադտի շինությունների 50 %-ը; Որոշ շինություններ վերացել են անբողջովին` հետագայում այլևս չվերականգնվելով: Ներկայումս դրանց տեղում առևտրական կենտրոն է[6]:

Շպայխերշտադտի տարածքում կան մի քանի թանգարաններ, այդ թվում` Հրաշքների աշխարհի մանրակերտը, «համբուրգյան դոնժոնը» և Աֆղանական թանգարանը (մինչև 2011 թվականը): Բացի դրանից` այս թաղամասի շենքերը նախկինի պես գործածվում են որպես պահեստային տարածքներ[3]:

Շպայխերշտադտի հատույթ 1883 թվականի դրությամբ
Շպայխերշտադտի համայնապատկեր

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Шпайхерштадт // unesco.org
  2. Prange Carsten (2005)։ «Zollanschluß»։ in Franklin Koplitzsch and Daniel Tilgner։ Hamburg Lexikon (German) (3 ed.)։ Ellert&Richter։ էջ 538։ ISBN 3-8319-0179-1 
  3. 3,0 3,1 Prange Carsten (2005)։ «Speicherstadt»։ in Franklin Koplitzsch and Daniel Tilgner։ Hamburg Lexikon (German) (3 ed.)։ Ellert&Richter։ էջեր 444—445։ ISBN 3-8319-0179-1 
  4. «Gesetz über die räumliche Gliederung der Freien und Hansestadt Hamburg (RäumGiG) [Act of the areal organisation]» (German)։ 2006-07-06։ Վերցված է 2009-10-30 
  5. Jörn Weinhold (2008)։ Martina Heßler and Clemens Zimmermann, ed.։ Port Culture: Maritime Entertainment and Urban Revitalisation, 1950–2000։ Frankfurt am Main: Campus Verlag։ էջեր 179—201։ ISBN 978-3-593-38547-1 
  6. «Speicherstadt Hamburg Entwicklungskonzept (German)»։ Hamburg Behörde für Stadtentwicklung und Umwelt։ April 2012։ Վերցված է 5 July 2015 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Batz M. (2002)։ «Urbane Light Germany Speicherstadt, Hamburg, the largest historical warehouse complex in the world, has become a softly-glowing night-time panorama»։ International Lighting Review (12,): 14—19։ OCLC 193350885 
  • Lawrenz Dierk, von Borstel Christiane (2008)։ Die Hamburger Speicherstadt (German)։ Freiburg, Br: EK-Verlag։ ISBN 978-3-88255-893-7 
  • Meyn Boris (2003)։ Die rote Stadt: ein historischer Kriminalroman (German)։ Reinbek: Rowohlt։ ISBN 978-3-499-23407-1  A historical detective story.
  • Lange Ralf, Hampel Thomas (2004)։ Speicherstadt und HafenCity: zwischen Tradition und Vision (German)։ Hamburg: Elbe-und-Flut-Ed., Hampel und Hettchen։ ISBN 978-3-7672-1440-8