Շուր (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շուր
Iran relief location map.jpg
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայում30.949/59.7231
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
ԵրկիրԻրան Իրան
ԵրկրամասՀարավային Խորասան/Կերման (օստան)

Շուր (պարս․՝ شور [šur]), միակ գետն Իրանում, որը հոսում է անապատի խորքով: Գետի հոսքը մշտապես փոխվում է Լութ անապատում և հարթվում է միայն նրա կենտրոնական մասում:

Տարածականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գետը սկիզբ է առնում Հարավային Խորասան նահանգի Խուսաֆ լեռներից, որը գտնվում է Բիջենդ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք և 200 կմ հոսելով՝ թեքվում է ներքև՝ Շահդադ անապատ, առաջացնում է աղուտային լեռ՝ հյուսիսից ներհոսելով Կերման նահանգ[1]: Շուր գետի հիմնական աղբյուրը գտնվում է ծովի մակարդակից 2777 մետր բարձրության վրա: Իր ճանապարհի վերջում այն հասնում է մինչև հյուսիս-արևելքում գտնվող յարդանգին: Այն աղուտով, որտեղ գտնվում է գետը, ինչ-որ ժամանակ Հաբիս քաղաքից (ներկայիս Շահդադ) քարավանային ուղի է անցել դեպի Նեհբանդան և Ջիրոֆտ: Եվ մեր օրերում էլ Շահդադ- Նեհբանդան ցամաքային ուղին անցնում է այդ նույն աղուտով: Դրա նշանակալի մասը ծածկված է Շուր գետի առաջացրած ճահճուտներով[2]:

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս գետի հետ մի քանի հետաքրքիր փաստեր են կապված. Գետը չորային տարիներին չի ցամաքում և մինչ օրս հոսում է անապատի կենտրոնով: Սակայն նա բավականին ուժեղ նեղանում է անապատի կենտրոնին մոտենալով: Հորդառատ տեղումների ժամանակ Շուր գետը առաջացնում է աղի լճակ, իսկ երաշտի ժամանակ գետի հունում կարելի է տեսնել սպիտակ աղի՝ անապատի ավազի վրա առաջացրած գեղեցիկ պատկերները: Քանի որ գետը հոսում է անմիջապես յարդանգիի մոտակայքով, այն փափկեցնում է յարդանգիի եզրերը, դրականորեն ազդեցություն է թողնում այս բնական կառույցների ամրության և էրոզիայի վրա և նպաստում է դրանց պահպանմանը: Ջրի խտությունը այնքան մեծ է , որ ափերին ոչ մի բույս չի աճում: Գոլորշիացման պատճառով գետի խորությունը նվազում է, այնուհետև աղի ջուրը դառնում աղեղատիպ, և ի վերջո, անապատի կենտրոնում արդեն ջուրը վերածվում է գեղեցիկ աղի բյուրեղների: Այս գետի ջուրը համարվում է աշխարհի ամենաաղի ջուրը: Գետը պարունակում է հանքային աղի մեծ պաշարներ[3]:

Էլեկտրակայան Շուր գետի վրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շուր գետի էլեկտրակայանը գտնվում է Թեհրան-Սավե մայրուղու 44-րդ կիլոմետրի վրա, Զարանդիա քաղաքային օկրուգում: Կառուցվել է 2007 թվականին, արտադրում է 2,162 ՄՎտ էլեկտրաէներգիա:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]