Շիրվանի և Ամրիսի խաչքար (Աստվածածին, Վաղարշապատ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox khachqar.png
Շիրվանի և Ամրիսի խաչքար
Holy Mother of God Cathedral, Vagharshapat 017.jpg
Շիրվանի և Ամրիսի խաչքար
ԵրկիրՀայաստանի Հանրապետություն
ՏարածաշրջանԱրմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնական մասում գտնվող Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցում:
Սկզբնական տեղադրությունԱրմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնական մասում գտնվող Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցում:
Ներկա վիճակկանգուն
Ժառանգության կարգավիճակՊատմաճարտարապետական հուշարձան
ՆվիրվածՇիրվանին և Ամրիսին:
ԽաչագործՈւլուբեկ կազմող:
ՊատվիրողԱնհայտ է:
Ճարտարապետական ոճՀայկական ճարտարապետություն
Ստեղծման տարեթիվ1553 թվական կամ 1583 թվական
Զարդաքանդակի նկարագրությունԽաչքարը քանդակներ չունի։
Նյութբազալտ
ԱրձանագրությունԽաչքարը ունի արձանագրություններ:
Holy Mother of God Cathedral, Vagharshapat Վիքիպահեստում

Շիրվանի և Ամրիսի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնական մասում գտնվող Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցում: Հաշվառված է ՀՀ պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/15.6)[1]։

Տեղադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ագուցված է Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու արևմտյան մուտքի աջ կողմում[2]։

Վիմական արձանագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաչքարի քիվին և ստորին մասում առկա 1-ական տող վիմական արձանագրություն[2].

  1. ՍԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐԷԽԱՒՍ [Է] Շ[Ի]ՐՎԱՆԻՆ, ԱՄՐԻՍՆԻՆ ԹՎ…
  2. [ՈՒ]ԼՈՒԲԷԿՈՒ, ՌԲ. (1553) կամ ՌԼԲ. (1583)

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Շիրվանին և Ամրիսին: «Ամրիս» անձնան վան առաջին տառի վերին հորիզոնական ստեղնը գրեթե եղծված է, ուստի չի բացառվում «Արիս» անվան հիշատակումը: Դժվար է ընթերցվում նաև խաչի ստորին մասում փորագրված քարգործ վարպետի անունն ու թվագիրը: Առավել մանրազնին ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վկայել, որ խաչգարոծ վարպետի անձնանունն «ՈՒԼՈՒԲԷԿ» է, պարզապես անվան սկզբնատառերը եղծված են: Խաչքարի կերտման տարեթիվը ՌԲ. (1553) կամ ՌԼԲ. (1583) թվականն է[2]:

Այլ տեղեկատվություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀՀ պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում խաչքարը անվանված է Շիրվանի, Մարինեի և Ուլուբեկի խաչքար, իսկ տարեթիվը 1581 թվական, սակայն վիմական արձանագրության մեջ ոչ մի խոսք չկա, որևէ Մարինե մասին: Տարեթիվ եղծված է, սակայն վերջին թիվը հստակ 3-ն է[1]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐՄԱՎԻՐԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
  2. 2,0 2,1 2,2 Արսեն Հարությունյան, Վաղարշապատ. վանքերը և վիմական արձանագրությունները, Մայր Աթոռ սուրբ Էջմիածնի հրատարակչություն, 2016 թվական, էջ 101