Շեր Ամի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շեր Ամի
Cher Ami cropped.jpg
Թռչնի խրտվիլակը
Տեսակhoming pigeon? և ինդիվիդուալ կենդանի
Սեռիգական
Ծնվել էմայիս 1910
ԾննդավայրՄիացյալ Թագավորություն
Մահացել էհունիսի 13, 1919(1919-06-13) (9 տարեկանում)
Մահվան վայրFort Monmouth, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ
ՄրցանակներՄարտական խաչ 1914-1918
Cher Ami Վիքիպահեստում

Շեր Ամի (ֆր.՝ Cher Ami, թարգմանաբար՝ թանկագին ընկեր), ռազմական փոստային աղավնի, ԱՄՆ-ից Ֆրանսիա է տեղափոխվել ամերիկյան ազդանշանային կորպուսի հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերջին տարում, Արևմտյան ռազմաճակատում, աղավնին կատարել է բազմաթիվ «թռիչքներ»՝ հասցնելով բազմաթիվ կարևորագույն նամակներ[1][2]։

Հայտնի է դարձել Մյոզ-Արգոնյան հարձակման ժամանակ 194 զինվորների փրկությամբ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրադարձություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կորած գումարտակին նվիրված հուշարձան, Ֆրանսիայի Արգոնի անտառում

1918 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մայոր Չարլզ Ուայթլիսը և ավելի քան 500 մարդ փոքրիկ առաջխաղացում են ունենում, սակայն հայտնվում են շրջափակման մեջ՝ մնալով առանց սննդի։ Հոկտեմբերի 4-ին նրանք աղավնու միջոցով ճշգրիտ կոորդինատներն են ուղարկում։ Գումարտակը դաշնակիցների կրակի տակ է հայտնվում։ Բազմաթիվ ամերիկացիներ վիրավորվում և սպանվում են հենց առաջին օրը։ Ամերիկյան բանակ է ուղարկվում երկու փոստային աղավնի, սակայն երկուսն էլ սպանվում են։ Մնում էր վերջին աղավնին՝ Շեր Ամին։ Նրա ձախ ոտքին հետևյալ գրությունն է ամրացվում[3]

Aquote1.png Մենք գտնվում ենք ճանապարհի երկարությամբ, բարձրությունը՝ 276,4։ Մեր հրետանին հարվածներ է հասցնում հենց մեզ։ Աստծու սիրուն, դադարեցրեք կրակը։ Aquote2.png


Երբ Շեր Ամին օդ է բարձրանում, գերմանացիները սկսում են կրակել նրա ուղղությամբ, սակայն աղավնուն հաջողվում է ներխուժել ամերիկացիների կողմից զբաղեցրած տարածքները։ Աղավնին 25 րոպեի ընթացքում անցնում է 25 մղոն և հասցնում է ուղերձը, չնայած այն հանգամանքին, որ կրծքավանդակից վիրավորվել էր, զրկվել էր աչքերից և ոտքերից[4][5]։

Բժիշկները պայքարել են Շեր Ամիի կյանքի համար, և նա կենդանի է մնացել։ Դաշնակիցներին հաջողվել է ետ մղել գերմանացիներին և միավորվել գումարտակի հետ։ Արդյունքում աղավնու շնորհիվ փրկվել է 194 զինվոր։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղավնին Վերդենի ճակատամարտի ժամանակ 12 նամակ հասցնելու համար պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» ֆրանսիական մեդալով, ինչպես նաև փոստային աղավնու ամերիկյան ընկերության Ոսկե մեդալով։ Թռչունը սատկել է 1919 թվականի հունիսի 13-ին Ֆորտ Մոնմուտում (Նյու Ջերսի)։ Նրա մարմնից խրտվիկալ են պատրաստել, որը պահվում է Սմիթսոնի ինստիտուտում։

2011 թվականին TIME ամսագիրը Շեր Ամին ընդգրկվել է ամենահերոսական կենդանիների տասնյակում[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Cher Ami—World War I Carrier Pigeon» (անգլերեն)։ Encyclopedia Smithsonian Seriosly Amazing։ Վերցված է 2015-03-03 
  2. 2,0 2,1 Webley Kayla (21 марта 2011)։ «Top 10 Heroic Animals. 4. Cher Ami the Pigeon» (անգլերեն)։ TIME։ Վերցված է 2015-03-03 
  3. «For heavens sake stop it» (անգլերեն)։ Letters of Note։ Վերցված է 2015-03-01 
  4. «Cher Ami — The Carrier Pigeon who saved 200 men» (անգլերեն)։ Home of Heroes։ Վերցված է 2015-03-01 
  5. Webley Kayla (19 июля 2010)։ «Top 10 Militant Animals. Pigeons» (անգլերեն)։ TIME։ Վերցված է 2015-03-03 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Շեր Ամին Սմիթսոնի ինստիտուտումի պաշտոնական կայքում։