Շարանտ (գետ)
| Շարանտ | |
|---|---|
 | |
| Բնութագիր | |
| Երկարություն | 381,4 կմ |
| Ավազանի մակերես | 10 549 կմ² |
| Ջրի ծախս | 40 ± 0,001 մ³/վ |
| Ջրահոսք | |
| Ակունքի տեղակայում | Օտ-Վյեն |
| Գետաբերանի տեղակայում | Pertuis d'Antioche? |
| Կոորդինատներ | |
| Հոսող հոսքեր | Antenne?, Argentor?, Arnoult?, Aume?, Bonnieure?, Boutonne?, Boëme?, Touvre?, Soloire?, Seugne?, Devise?, Son-Sonnette?, Moulde?, Né River?, Anguienne?, Argence?, Bramerit?, Bruant?, Charreau?, Coran?, Eaux Claires?, Q3079722?, Nouère?, Péruse?, Transon? և Q18745293? |
| Երկրամաս | Օտ-Վյեն, Շարանտ, Վյեն և Ծովափնյա Շարանտ |
| Ջրահավաք | Charente basin? |
Շարանտ (ֆրանսերեն՝ Charente), Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող գետ: Ակունքը գտնվում է Կենտրոնական հատվածի արևմտյան մասում և հոսում է Գարոնի դաշտավայրի հյուսիսային եզրով՝ Վերին Վիեն, Վիեն, Շարանտ և Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտներով։ Ատլանտյան օվկիանոսի Բիսկայան ծոց թափվելիս (Ռոշֆոր ծովային նավահանգստի մոտ) ձևավորում է մոտ 15 կմ երկարությամբ էստուար գետաբերան[1]: Խոշորագույն վտակներն են՝ Օմ (ֆրանսերեն՝ Aume), Սոն-Սոնետ (ֆրանսերեն՝ Son-Sonnette), Տանդուր (ֆրանսերեն՝ Tardoire), Տուվր (ֆրանսերեն՝ Touvre), Նե (ֆրանսերեն՝ Né), Սեն (ֆրանսերեն՝ Seugne), Անտան (ֆրանսերեն՝ Antenne), Բուտոնն (ֆրանսերեն՝ Boutonne), Արնու (ֆրանսերեն՝ Arnoult)։
Ջրային ռեսուրսների կառուցվածք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Գետի երկարությունը 381 կմ է, իսկ ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 9855 կմ²[2]: Այն իր առավելագույն հոսքն ունենում է ձմռանը և գարնանը[1]:
Ջրի հոսքը տատանվում է մի քանի խորանարդ մետր վայրկյանում՝ ամռանը, մինչև ավելի քան 800 մ³/վ դեկտեմբեր-փետրվար ամիսներին (Սեն-Սավինիեն տարածքում). 21-րդ դարի առաջին տասնամյակի կեսերին գետաբերանում ջրի միջին հոսքը կազմել է 65 մ³/վ[3]:
Ակունքը գտնվում է ծովի մակարդակից 260 մետր բարձրության վրա, իսկ հոսանքի մեծ մասը 200 մետրից պակաս է։ Սկսած Ռուֆեկից՝ Շարանտը հարթավայրային գետ է։ Անգուլեմի հյուսիսում՝ Ամբերակի և Վենդելի միջև, գրեթե տեղանքի չնչին թեքության փոփոխությունների պատճառով գետը լայնորեն տարածվում է՝ ձևավորելով բազմաթիվ ճյուղեր, առվակներ և տարբեր չափերի հարյուրավոր կղզիներ։ Անգուլեմից հետո, երբ Շարանտը շարժվում է դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ դեպի Սենտ, նրա հունը դառնում է լայն և կայուն՝ բացելով նավարկության հնարավորություններ։ Ստորին հոսանքներում՝ Նեյի հետ միախառնման մոտ, Շարանտը հոսում է ողողահարթ մարգագետիններով՝ սկսելով ձևավորել գետաբերան Կարիլոն համայնքի մոտ[3]:
Ժողովրդագրություն և տնտեսական դեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Շարանտի ավազանը ժողովրդագրական առումով խիստ գյուղական է: Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 61 մարդ/կմ² (1999 թվականի դրությամբ), բնակչության կեսը ապրում է ոչ ավելի, քան 2000 բնակչություն ունեցող համայնքներում, իսկ միջին չափի միակ քաղաքը Անգուլեմն է[4]:
Շարանտի մյուս քաղաքներն են՝
Շարանտը, նրա վտակները և Սոդրը, որը թափվում է մոտակա ծովը, ոռոգում են տարածաշրջանի մինչև 170 միլիոն հեկտար տարածքը, կամ Շարանտի ավազանի գյուղատնտեսական հողերի 11-12 %-ը և Սոդրի ավազանի մինչև 30 %-ը[5]։ Շարանտի ավազանում գրանցված է ավելի քան 50 ձկնորսական ասոցիացիա և 45,000 ձկնորս։ Տարածաշրջանը նաև գրավիչ է ձկնորսական զբոսաշրջության համար։ Ամենատարածված ձկնատեսակներն են՝ կարմրախայտը, գայլաձուկը, սուդակը, պերկեսը և ծածանը[6]։
Շարանտը կարևոր տրանսպորտային ճանապարհ է եղել գալլո-հռոմեական ժամանակներից ի վեր, երբ դրա երկայնքով սկսել են հայտնվել առաջին նավահանգիստները: Մինչև 19-րդ դարը գետը մնացել է Ատլանտյան օվկիանոսի ափի և երկրի կենտրոնական շրջանների միջև ապրանքների տեղափոխման հիմնական երթուղին, գոնե մինչև նրա գետաբերանը՝ Տուվրը: Այս դերը կորել է երկաթուղային ցանցի զարգացման հետ մեկտեղ, և Շարանտով բեռնափոխադրումները դադարեցվել են 1926 թվականին՝ Կոնյակի վերևում, իսկ 1957 թվականից՝ ամբողջ երկարությամբ: Այնուամենայնիվ, 1970-ական թվականներից ի վեր աշխատանքներ են տարվում նավարկությունը վերականգնելու համար, և 21-րդ դարի սկզբին այն վերաբացվել էր գետաբերանից մինչև Անգուլեմից 170 կմ հեռավորության վրա. գետի այս հատվածում գործում է 21 փական: Շարանտի և նրա վտակների ընդհանուր 535 կմ-ը բաց է կանոեով զբոսնելու համար[7]:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 Шаранта // Чаган — Экс-ле-Бен. — М. : Советская энциклопедия, 1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 29).
- ↑ «Шаранта». services.sandre.eaufrance.fr (ֆրանսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2016-03-03-ին. Վերցված է 2016-03-03-ին. в базе данных Sandre
- 1 2 Christian Bry, Paul Hoflack. Le bassin versant de la Charente: une illustration des problèmes posés par la gestion quantitative de l'eau(ֆր.) // Courrier de l’environnement de l’INRA. — 2004. — № 52. — P. 83.
- ↑ Bry & Hoflack, 2004, էջ 84
- ↑ Bry & Hoflack, 2004, էջ 85
- ↑ Bry & Hoflack, 2004, էջ 88
- ↑ Bry & Hoflack, 2004, էջ 89
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «Шаранта». Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ). Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.
{{cite book}}: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)