Շատ քաղցած թրթուրը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շատ քաղցած թրթուրը
The Very Hungry Caterpillar
Շատ քաղցած թրթուրը.jpg
Տեսակգրավոր աշխատություն
Ժանրմանկական գրականություն և նկարազարդ գիրք
ՀեղինակEric Carle?
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Բնագիր լեզուանգլերեն
Հրատարակություն1969

«Շատ քաղցած թրթուրը» (անգլ.՝ «The Very Hungry Caterpillar»), ամերիկացի գրող Էրիկ Կարլի մանկական նկարազարդ գիրքը: Հրատարակվել է 1969 թվականին, հետագայում բազմիցս վերահրատարակվել է: Գիրքը պատմում է թրթուրի մասին՝ մինչև նրա թիթեռ դառնալը: Այն լույս է տեսել ստվարաթղթե էջերով, աչքի ընկնող առանձնահատկությունն ստվարաթղթում արված անցքերն են (որոնք «կերել էր» թրթուրը):

Գրքի ընդհանուր տպաքանակը կազմել է ավելի քան 30 միլիոն օրինակ, այն դարձել է պատմության մեջ ամենավաճառվող գրքերից մեկը: Գիրքը մեծ ճանաչում է գտել անգլախոս երկրներում, արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և թարգմանվել ավելի քան 50 լեզուներով[1]: Այն անընդհատ հայտնվում է մանկական և անգլերեն լավագույն գրքերի ցանկում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հեղինակի խոստովանությամբ՝ գրքի գաղափարը ծագել է այն ժամանակ, երբ դակիչով թղթի վրա անցքեր է անելիս եղել. նրա մոտ գրքի որդի մասին պատմություն ստեղծելու միտք է հղացել: Գրքի առաջին տարբերակը Վիլլի գրքի որդի մասին էր (Willy The Worm), սակայն խմբագիրն այնքան էլ հիացած չէր տվյալ կերպարով և առաջարկել է նրան փոխարինել թրթուրով, իսկ Էրիկ Կարլը որոշել է, որ այդ դեպքում գրքում պետք է լինի նաև թիթեռ[2]:

Առաջին անգամ գիրքը լույս է տեսել 1969 թվականին World Publishing Company հրատարակչության կողմից, հետագայում այն սկսել է տպագրվել Penguin Putnam հրատարակչության կողմից:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սկզբում լուսնի լույսի ներքո տերևի վրա մի ձու է դրված:
  • Երկուշաբթի օրն արևը ծագում է, ձվից դուրս է գալիս փոքրիկ թրթուրը, որը գնում է կերակուր փնտրելու:
  • Առաջին օրը թրթուրը խնձոր է կրծոտում: Անցնում է շաբաթը, և թրթուրն ամեն օր ավելի շատ ուտելիք է կրծոտում՝ երկու տանձ, երեք սալոր, չորս ելակ, հինգ նարինջ:
  • Շաբաթ օրը թրթուրը կրծոտում է ռեկորդային քանակությամբ տարբեր ուտելիքներ, այդ թվում՝ պաղպաղակ, վարունգ, սալյամի, բալի կարկանդակ և այլն: Դրանից նրա փորը ցավում է:
  • Կիրակի օրը թրթուրը կրծոտում է ծառի տերևը, և դրանից նրա վիճակը մի փոքր լավանում է:
  • Թրթուրը գիրանում է, նա իր շուրջը բոժոժ է պատրաստում, իսկ հետո դրանից դուրս է գալիս մի գեղեցիկ թիթեռ ու թռչում:

Արձագանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականին տված հարցազրույցի ժամանակ Էրիկ Կարլն այն հարցին, թե նրա կարծիքով ինչն է գիրքը դարձրել բեսթսելլեր, այսպես է պատասխանել.

Ինձ թվում է, որ սա հույսի գիրք է: Չնայած որ դու աննշան, տգեղ, փոքրիկ թրթուր ես, կարող ես աճել և վաղ թե ուշ հայտնաբերել քո տաղանդն ու թռչել մեծ աշխարհ: Ի վերջո, որպես երեխա, դու քեզ զգում ես փոքրիկ ու անօգնական և մտածում ես այն մասին, թե արդյոք երբևէ կմեծանաս: Այնպես, որ դա կարող է մասամբ որոշել հաջողությունը: Բայց բոլոր նման մտքերն առաջանում են այն բանից հետո, երբ հիմնավորման փորձերը պոստֆակտում են: Ի սկզբանե ես իմ առջև խնդիր չեմ դրել. «Ուզում եմ ստեղծել գիրք՝ լի խորը մտքերով»:

Մրցանակներ և ձեռքբերումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1969 – ներառվել է «Նյու Յորք Թայմս» ամսագրի տարվա լավագույն նկարազարդ գրքերի տասնյակում
  • 1970 – Գրաֆիկական արվեստի ամերիկյան ինստիտուտի մրցանակ
  • 1972 – Selection du Grand Prix des Treize մրցանակ (Ֆրանսիա)
  • 1975 – Nakamori Reader’s Prize (Ճապոնիա)[3]

2003 թվականին «BBC տարբերակով 200 լավագույն գրքեր» հարցումներով գիրքն զբաղեցրել է 199-րդ տեղը:

2009 թվականի լավագույն գրքերի ցանկում, որը կազմել են Ա. Պ. Գայդարի անվան կենտրոնական մանկական գրադարանի ընթերցողները, «Շատ քաղցած թրթուրը» գիրքն զբաղեցրել է 5-րդ տեղը[4]:

Ադապտացիա և արտացոլումը մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1993 թվականին «Էրիկ Կարլի աշխարհը» հատընտիրի համար ստեղծվել է թրթուրի մասին պատմության անիմացիոն հեռուստատարբերակը (DVD-ով թողարկված հատընտիրում ներառվել են նաև The Very Quiet Cricket, The Mixed Up Chameleon, Papa, Please Get The Moon For Me և I See A Song պատմվածքները)[5]:
  • Կան գրքի թղթային հրատարակության բազմաթիվ տարբերակներ, ներառյալ լրացուցիչ բաղադրիչներով, հիմնականում երեխաների համար նախատեսված խաղերով[6]:
  • Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում թողարկվել են գրքի թրթուրի նկարազարդումներով նամականիշներ[7][8]:
  • 2009 թվականի մարտին Գուգլ որոնողական համակարգը նշել է թրթուրի մասին գրքի 40-ամյակը՝ իր «Google» լոգոյում տեղադրելով մրգեր կրծոտող թրթուրի տեսքով տառեր, որոնք պատկերազարդած էին Կարլի նկարների ոճով[9][10]:
  • 2009 թվականին «Վարդագույն ընձուղտ» հրատարակչությունը գրքի հոբելյանը նշել է փառատոնով, որն անցկացվել է Մոսկվայի տարբեր հրապարակներում[11]: Նույն թվականին Մոսկվայում երեխաներին ընթերցանությանը հաղորդակից դարձնելու ակցիայի շրջանակներում «Додо Спейс» գրախանութում գիրքը երեխաների համար կարդացել է Լինոր Գորալիկը[12]:
  • 2010 թվականին CYBIRD Co. Ltd. ընկերությունը WiiWare համար գրքի հիման վրա թողարկել է անվանումով The Very Hungry Caterpillar’s ABCs ուսուցողական վիդեոխաղ[13]:
  • 2011 թվականին Մանկաբուժության ամերիկյան ակադեմիան առողջապահության աշխատողներին ուղարկել է գրքի 17 հազար օրինակ կրթական նյութերի առդիրներով՝ առողջ սննդի քարոզչության նպատակով[14]:

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հեղինակը գիրքը նվիրել է փոքր քրոջը՝ Քրիստիին, որը նրանից փոքր է 21 տարով:
  • «Շատ քաղցած թրթուրը» ստեղծագործությունն ԱՄՆ-ի նախկին նախագահ Ջորջ Ու. Բուշի սիրելի մանկական գիրքն էր, որը նա սիրում էր կարդալ նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ դպրոցներ այցելելիս[15]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The 20 greatest children’s books ever. By Lucinda Everett, 03 Apr 2010
  2. «Hungry Caterpillar author on zoo maths»։ Metro.co.uk։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-29-ին։ Վերցված է 2009-03-20 
  3. «Eric Carle collection»։ University Libraries – Information courtesy of the Gale Group։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-29-ին։ Վերցված է 2008-09-08 
  4. Очень голодная гусеница
  5. The Very Hungry Caterpillar and other stories։ Walt Disney Productions։ December 31, 1995 
  6. Издания книги на сайте Penguin Putnam
  7. Очень голодная гусеница. Серия: Сказки о животных. Великобритания, 2006.
  8. Очень голодная гусеница. Серия: Сказки о животных. США, 2006.
  9. Логотип с гусеницей։ Google։ 20 March 2009 
  10. Khan Urmee (20 March 2009)։ «Google celebrates Eric Carle's Very Hungry Caterpillar»։ The Daily Telegraph (London) 
  11. Розовый жираф — Акции — Сообщения с тегом «фестиваль»
  12. Анастасия Дунаевская. Очень голодная гусеница приучает детей к чтению!
  13. «The Nintendo Download: Countdown To Excitement»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-09-23-ին։ Վերցված է 2011-09-21 
  14. «Groups Hope "Hungry Caterpillar" Helps Fight Fat»։ ABC News website։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-29-ին։ Վերցված է 30 March 2011 
  15. Kate Taylor. Eat your heart out: The Very Hungry Caterpillar, one of the greatest childhood classics of all time, celebrates its 35th anniversary this year (22 October 2004)

Ссылки[խմբագրել | խմբագրել կոդը]