Շառլ Տետեյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շառլ Տետեյան
ֆր.՝ Charles Dédéyan
Ծնվել էապրիլի 4, 1910(1910-04-04)[1]
Իզմիր, Զմյուռնիայի սանջակ, Այդինի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել էհունիսի 21, 2003(2003-06-21)[1] (93 տարեկանում)
Փարիզ
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունվիպասան, համալսարանի պրոֆեսոր և գրականագետ
Հաստատություն(ներ)Փարիզի համալսարան և Փարիզի համալսարան
Ալմա մատերՓարիզի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինհայերեն և ֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավարJean-Marie Carré?[2]
Եղել է գիտական ղեկավարFrançois Pitti-Ferrandi?[3] և Pierre Brunel?
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ և Prix Gustave Le Métais-Larivière?
Երեխա(ներ)Ժերար Տետեյան

Շառլ Տետեյան (ֆր.՝ Charles Dédéyan, ապրիլի 4, 1910(1910-04-04)[1], Իզմիր, Զմյուռնիայի սանջակ, Այդինի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 21, 2003(2003-06-21)[1], Փարիզ), հայազգի ֆրանսիական գրականագետ։ Ք․ Տետեյանի եղբայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1922 թվականից ապրել է Փարիզում։ Սովորել է Նոյի Ս․ Խաչ քոլեջում, ապա ավարտել Սորբոնի համալսարանի գրականության ֆակուլտետը։ 1949 թվականից՝ նույն համալսարանի համեմատական գրականության ամբիոնի վարիչ, 1979 թվականից՝ պատվավոր պրոֆեսոր։ Ֆրանսիական ակադեմիայի լեզվական և գրական հարցերի միջազգային ընկերության պատասխանատու քարտուղար։ Շառլ Տետեյանի ուսումնասիրություններն ընդգրկում են լայն ժամանակաշրջան՝ անտիկ գրականությունից մինչև ժամանակակից գրականություն․։ Տետեյանը առանձին ուսումնասիրություններ է նվիրել Ժ․ Ռասինի, Ստենդալի, Վ․ Հյուգոյի, Ֆ․ Ռ․ Շատոբրիանի, Մադամ դը Լաֆայեթի, Ա․ Լամարթինի և այլոց ստեղծագործություններին։ «Պատերազմ մարդկանց ցավի մեջ» (1971 թ) աշխատությունում Տետեյանը անդրադարձել է Ֆ․ Վերֆելի «Մուսա լեռան քառասուն օրը» վեպին և հայկական ցեղասպանությանը։ Շառլ Տետեյանը ֆրանսիական «Կլարտե» («Clarte») հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիրն է։ Արժանացել է Ֆրանսիական ակադեմիայի Մեծ մրցանակին, ինչպես նաև «Ֆրանսիական միտք» և «Ֆրանսիական ճառագայթ» մրցանակներին։ 1964 թվականին այցելել է Սովետական Հայաստան, դասախոսություններ կարդացել Երևանի համալսարանում։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • (direction d'ouvrage) Jean Mairet, La Sophonisbe, Paris 1945, 1969
  • (direction d'ouvrage) Montaigne, Journal de voyage en Italie par la Suisse et l'Allemagne en 1580 et 1581, Paris 1946
  • Le Thème de Faust dans la littérature européenne, 6 Bde., Paris 1954-1967
  • Madame de Lafayette, Paris 1955, 1965
  • Stendhal et les "Chroniques italiennes", Paris 1956
  • Gérard de Nerval et l'Allemagne, 3 tomes, Paris 1957-1959
  • Dante en Angleterre, 2 tomes, Paris 1961-1966
  • Rilke et la France, 2 tomes, Paris 1961-1963
  • Stendhal chroniqueur, Paris 1962
  • L'Italie dans l'œuvre romanesque de Stendhal, 2 tomes, Paris 1963
  • Victor Hugo et l'Allemagne, 2 tomes, Paris 1964-1965
  • Le cosmopolitisme littéraire de Charles du Bos, 6 tomes, Paris 1965-1971
  • Racine et sa "Phèdre", Paris 1965, 1978
  • Lesage et "Gil Blas", Paris 1965, 2002
  • Jean-Jacques Rousseau et la sensibilité littéraire à la fin du XVIIIe siècle, Paris 1966
  • Le nouveau mal du siècle de Baudelaire à nos jours, 2 tomes, Paris 1968-1972
  • Une guerre dans le mal des hommes, Paris 1971
  • Chateaubriand et Rousseau, Paris 1973
  • Le cosmopolitisme européen sous la Révolution et l'Empire, 2 tomes, Paris 1976
  • Lamartine et la Toscane, Genève 1981
  • Le Drame romantique en Europe. France, Angleterre, Allemagne, Italie, Espagne, Russie, Paris 1982
  • Dante dans le romantisme anglais, Paris 1983
  • Le Roman comique de Scarron, Paris 1983
  • Le Critique en voyage ou Esquisse d'une histoire littéraire comparée, Paris 1985, 1998 (italien : Il critico in viaggio. Linee di storia letteraria comparata, Cesena 2000)
  • Diderot et la pensée anglaise, Florence 1987
  • Montesquieu ou l'alibi persan, Paris 1988
  • Le Retour de Salente ou Voltaire et l'Angleterre, Paris 1988
  • "La nouvelle Héloïse" de Jean-Jacques Rousseau. Étude d'ensemble, Paris 1990
  • Montesquieu ou Les lumières d'Albion, Paris 1990
  • "Télémaque" ou La liberté de l'esprit, Paris 1991
  • "Polyeucte" ou Le cœur et la grâce, Paris 1992
  • Lorelei ou L'enchanteur enchanté. Chateaubriand et le monde germanique, Paris 1993
  • Stendhal captivé et captif ou Le mythe de la prison, Paris 1998
  • Le chevalier berger ou De l'"Amadis" à l'"Astrée". Fortune, critique et création, Paris 2002
  • J.-J. Rousseau: "La Nouvelle Héloïse" ou l'éternel retour, Saint Genouph 2002

Մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • De Shakespeare à Michel Butor. Mélanges offerts à Monsieur Charles Dédéyan, Paris 1985
  • International perspectives in comparative literature. Essays in honor of Charles Dédéyan, sous la direction de Virginia M. Shaddy, Lewiston 1991
  • Hommage à Charles Dédéyan, in: Revue de littérature comparée 336, 2010
  • Qui est qui. XXe siècle, Levallois-Perret 2005 s.v.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 658 CC-BY-SA-icon-80x15.png