Շանդոր Ռոժնյոյի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շանդոր Ռոժնյոյի
Անձնական տեղեկություն
Սեռ`արական
Բնօրինակ անուն`Sándor Rozsnyói
Մասնագիտացում`թեթևատլետ
Երկիր`Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Ծննդյան ամսաթիվ`նոյեմբերի 24, 1930(1930-11-24)
Ծննդավայր`Զալաեգերսեգ
Մահվան ամսաթիվ`սեպտեմբերի 2, 2014(2014-09-02)[1] (83 տարեկանում)
Մահվան վայր`Սիդնեյ, Ավստրալիա[2]
Հասակ`185 սմ
Քաշ`71 կգ

Շանդոր Ռոժնյոյի (հունգ.՝ Sándor Rozsnyói, 24 նոյեմբերի, 1930, Զալաեգերսեգ, Հունգարիա - 2 սեպտեմբերի, 2014, Սիդնեյ, Նոր Հարավային Ուելս, Ավստրալիա), հունգարացի թեթև ատլետ, 1956 թվականին Մելբուրնում անկացված Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր 3000 մետր արգելավազքում[3], Եվրոպայի չեմպիոն (1954):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1954 թվականին առաջին անգամ գրանցվել է համաշխարհային ռեկորդ 3000 մետր արգելավազքում (դրանից առաջ այդ մարզաձևում գոյություն չեն ունեցոլ խիստ կանոններ և արգելքների պարամետրեր), և դա եղել է Շանդոր Ռոժնյոյի ցույց տված ժամանակը՝ 8.49,6 րոպե. ռեկորդը նա սահմանել էր Բեռնում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում՝ արժանանալով ոսկե մեդալի (1954): Երկու անգամ ճանաչվել է Հունգարիայի չեմպիոն (1954 և 1955):

Հետագա տարիներին աշխարհի ռեկորդը մի քանի անգամ թարմացվել է, և Շանդոր Ռոժնյոյին 1956 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Բուդապեշտում անցկացված մրցությունների ժամանակ սահմանել է համաշխարհային նոր ռեկորդ՝ 8.35,6 րոպե: 1956 թվականի Մելբուրում անցկացված Ամառային Օլիմպիական խաղերին նա մասնակցել է ոչ լավ մարզավիճակում և անգլիացի Քրիս Բրեշերի (անգլ.՝ Chris Brasher) ու գերմանացի Հայնց Լաուֆերի (գերմ.՝ Heinz Laufer) հետ մրցամարտում զբաղեցրել է երրորդ տեղը: Սակայն առաջին երկու մասնակիցները որակազրկվել են մրցակիցներին խանգարելու պատճառով: Բողոքարկումից հետո հարցը վերանայվել է, և Բրեշերը ճանաչվել է չեմպիոն, իսկ արծաթե մեդալը հանձնվել է Շանդոր Ռոժնյոյին:

Օլիմպիական խաղերի ավարտից հետո Շանդոր Ռոժնյոյին չի վերադարձել Հունգարիա սկսված հեղափոխության ու Խորհրդային զորքերի՝ երկիր ներխուժման պատճառով: Նա տեղափոխվել է Ավստրիա, 1958 թվականին դարձել է երկրի չեմպիոն 5000 մետր մրցատարածությունում: Երբ Հունգարիայի ֆեդերացիան չի թույլատրել 1958 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը մասնակցել Ավստրիայի դրոշի ներքո, Շանդոր Ռոժնյոյին որոշել է ավարտել մարզական կարիերան: Նրա սահմանած Ավստրիայի ազգային ռեկորդը (14.16,8 րոպե) 5000 մետր վազքատարածությունում հաղթահարվել է միայն 1971 թվականին:

1960 թվականից եղել է Ավստրիայի օլիմպիական հավաքականի մարզիչ: 1962-1963 թվականներին Վիեննայի համալսարանում սովորել է աշխարհագրություն: 1964 թվականին տեղափոխվել է Ավստրալիա, որտեղ աշխատել է որպես ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ և թենիսի մարզիչ:

Շանդոր Ռոժնյոյին մահացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Սիդնեյում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Sportlexikon II. (L–Z). Főszerk. Nádori László. Budapest: Sport. 1986. ISBN 963-253-441-7 (հունգարերեն)
  • Rózsaligeti László: Magyar olimpiai lexikon. Budapest: Datus. 2000. ISBN 963-00-5577-5 (հունգարերեն)
  • Révai új lexikona XVI. (Rac–Sy). Főszerk. Kollega Tarsoly István. Szekszárd: Babits. 2005. ISBN 963-9556-26-2 (հունգարերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]