Շահպրակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շահպրակ
Matthiola incana (Habitus).jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Տիպ Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Խաչածաղկավորներ
Ընտանիք Կաղամբազգիների
Ցեղ Շահպրակ
Լատիներեն անվանում
Matthiola
Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Շահպրակ (լատ.՝ Matthiola), կաղամբազգիների (խաչածաղկավորների) ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի, կիսաթփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 50 տեսակ։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցողունն ուղիղ է, բարձրություն՝ 15-80 սմ։ Տերևները պարզ են, հերթադիր, նշտարաձև։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղիկները՝ բազմերանգ և բուրավետ, պարզ կամ լիաթերթ, տարբեր գունավորմամբ, ողկույզներով։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։ Պտուղը պատիճ է։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ շահպրակ հոտավետ (M.odoratissima)։ Հանդիպում է Կոտայքի, Վայոց ձորի մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է կավոտ և քարքարոտ լանջերին։ Մշակության մեջ տարածված է շահպրակ ալեհերը (M. incana

Հայտնի է շահպրակի 50 տեսակ՝ տարածված Միջերկրածովյան երկրներում, Առաջավոր և Միջին Ասիայում, Ավստրալիայում, 15-ը՝ նախկին ԽՍՀՄ-ում, տարածված է Հայաստանի բնական բուսահանդակներում։ Գեղազարդիչ է։

Ծաղիկները մեղուների կողմից օգտագործվում են որպես նեկտարի հավաքման աղբյուր[1]։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դասը ընդգրկում է 22 տեսակ[2]՝

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Абрикосов Х. Н. и др. Левкой // Словарь-справочник пчеловода / Сост. Федосов Н. Ф.. — М.: Сельхозгиз, 1955. — С. 166.
  2. The Plant List: Matthiola

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Черняковская Е. Г. Род 614. Левкой — Matthiola // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Н. А. Буш. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1939. — Т. VIII. — С. 285—298. — 696 + XXX с. — 5200 экз.
  • Левкой — статья из Большой советской энциклопедии (Проверено 8 октября 2009)
  • Левкой // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. (Проверено 16 июня 2009)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Левкой в Биологическом энциклопедическом словаре
  • Левкой в Энциклопедии декоративных садовых растений
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 428 CC-BY-SA-icon-80x15.png
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png