Շահեն Պետրոսյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շահեն Պետրոսյան
հայ․՝ Շահեն Պետրոսյան
Papikinkar.jpg
Ծնվել էփետրվարի 17, 1912(1912-02-17)
ԾննդավայրԴդմաշեն, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան
Մահացել էմարտի 14, 1999(1999-03-14) (87 տարեկանում)
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանիրավաբանական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտությունփաստաբան
ԱշխատավայրԵյլի համալսարան
Քաղաքական կուսակցությունԽՄԿԿ

Շահեն Նիկոլայի Պետրոսյան (փետրվարի 17, 1912(1912-02-17), Դդմաշեն, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան - մարտի 14, 1999(1999-03-14)), իրավաբանական գիտությունների դոկտոր պրոֆեսոր, Հայաստանի Հանրապետության գերագույն դատարանի նախագահ։ Եղել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի դեկան, երկար տարիներ ղեկավարել է պետության և իրավունքի տեսության ու պատմության ամբիոնը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շահեն Պետրոսյանը ծնվել է փետրվարի 17-ին՝ Սևանի շրջանի Դդմաշեն գյուղում։ Դդմաշենը պատմական Հայաստանի հնագույն և խոշոր գյուղերից է եղել։ Դրա ապացույցն է դեռևս VII դարում կառուցված քառանիստ վեհակետ Սուրբ Թադևոս եկեղեցին։ Միջնակարգ մասնագիտական կրթություն ստանալուց հետո տեղափոխվել է Երևան, անցել աշխատանքի, ապա 1933 թ.-ին ընդունվել ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1937 թ։ Ուսմանը զուգահեռ 1934 – 1936 թվականներին աշխատել է Երևանի Թելմանի անվան թիվ 13 գիշերօթիկ դպրոցի տնօրեն։

Իր գործունեությունը նա սկսեց պրակտիկ իրավաբանական աշխատանքից՝ հանրապետության դատախազության բաժնի դատախազ, քաղաքացիական բաժնի պետի տեղակալ, 1940-1943 թթ.-ին՝ Երևանի Մոլոտովյան շրջանի դատախազ։ Նա ընդամենը 38 տարեկան էր, երբ հանրապետության իշխանության բարձրագույն մարմինը՝ Գերագույն սովետը նրան ընտրում է հանրապետության արդարադատության բարձրագույն մարմին՝ Գերագույն դատարանի նախագահ։

1949 թ. Մոսկվայում հաջողությամբ պաշտպանելով թեկնածուական դիսերտացիա, ստանալով իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, աշխատաքի է անցնում համալսարանում, վարելով մի շարք պաշտոններ՝ դասախոսի, դոցենտի, ֆակուլտետի դեկանի, ամբիոնի վարիչի և այլն։

1974-1978 թթ. Շահեն Պետրոսյանը եղել է իրավաբանական ֆակուլտետի դեկան, երկար տարիներ (1977-1985 թթ.) ղեկավարել է պետության և իրավունքի տեսության և պատմության ամբիոնը։ Պրոֆեսոր Շահեն Պետրոսյանը ֆակուլտետում դասավանդել է «Արտասահմանյան երկիրների պետության և իրավունքի պատմություն», «Արտասահմանյան սոցիալիստական երկրների պետական իրավունք» դասընթացները։

1972 թ-ին նա իրավաբանական գիտությունների դոկտոր էր, ապա պրոֆեսոր՝ 1974 թ.։ Մասնակցել է հայկական ԽՍՀՄ օրենսդրական ակտերի նախագծերի մշակմանը և 25 տարի անընդմեջ գլխավորել է հայկական ԽՍՀՄ «Գիտելիք» ընկերության վարչության առընթեր՝ պետության և իրավունքի գիտամեթոդական խորհրդի աշխատանքները։

Հանդիսացել է իրավաբանական ֆակուլտետի գիտական աստիճան շնորհող մասնագիտական խորհրդի նախագահ, ՀՍՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության մինիստրության գիտամեթոդական խորհրդի նախագահ։

1982 թ-ին նրան շնորհվել է հայական ԽՍՀՄ վաստակավոր իրավաբանի կոչում և ԽՍՀ Գերագույն սովետի պատվոգիր-մեդալ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 14-ին տեղի ունեցավ ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմի գիտաժողով՝ նվիրված Շահեն Պետրոսյանի 100-ամյակին։ 2013 թվականին հրատարակվեց համանուն գիրքը (ԵՊՀ հրատարակչություն)։

Գրական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սովետական պետականության սահմանադրական զարգացումը Հայաստանում, 1958:
  • Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Սովետը: Երևան, «Հայպետհրատ», 1963[1]:
  • Սովետական ժողովուրդների մեծ ընտանիքը, Երևան, 1972[2]:
  • ՀԽՍՀ Գերագույն Սովետը: Երևան, «Հայաստան», 1974[3]:
  • Հայկական ՍՍՀ սահմանադրությունը և նրա պատմական զարգացումը, 1982:
  • Զարգացած սոցիալիզմի պետական իշխանության մարմինները, 1982:
  • Արտասահմանյան երկրների պատմության և իրավունքի պատմություն, 1986:
  • Հուշագրություն, 1994:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Պետրոսյան Հ ( 91/115 )»։ nlr.ru։ Վերցված է 2019-03-06 
  2. «Պետրոսյան Հ ( 100/115 )»։ nlr.ru։ Վերցված է 2019-03-06 
  3. «Պետրոսյան Հ ( 110/115 )»։ nlr.ru։ Վերցված է 2019-03-06 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 263 CC-BY-SA-icon-80x15.png