Շաբ-Է-Յալդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շաբ Է Յալդա
شب یلدا‎

Տեսակ Ազգային
Ամսաթիվ Դեկտեմբերի 20, 21 կամ 22
Տոնվում է Իրան Իրան
Ադրբեջան Ադրբեջան
Աֆղանստան Աֆղանստան
Քուրդիստան Քուրդիստան
Տաջիկստան Տաջիկստան
Թուրքիա Թուրքիա (քրդերի և ազերիների կողմից)
Կրոն Իսլամ

Շաբ Է Յալդա (պարս․՝ یلدا), Շաբ-Է Չելլե (պարս․՝ شب چله), հնագույն իրանական տոն, սկզբնապես նշվել է տարվա ամենաերկար գիշերվա օրը, այսինքն՝ ձմեռային արևադարձի նախօրեին:

1925 թվականին իրանական օրացույցի բարեփոխումից հետո, որը սեզոնային միջոցառումները կապակցեց օրացույցի օրերին, Յալդան նշվում է տասներորդ ամսվա (Դեյ) առաջին օրվա գիշերը: Հաշվի առնելով տոների ամենամյա տեղաշարժերը՝ տոնը կարող է ձմեռային արևադարձից մեկ օրով շուտ կամ ուշ տոնվել:

Սեղանի ավանդական զարդարումը Շաբ է Յալդայի օրը

Սասանյան կայսրության անկումից և իսլամի տարածումից հետո այս տոնի նշանակությունը անկում ապրեց, Յալդան դարձավ ընտանեկան զրադաշտական տոն: Ձմռան կեսին թարմ մրգերի օգտագործումը հիշեցնում է աշնանացանի պաշտպանության համար աստվածներին խնդրելու հնագույն սովորույթները:

13-րդ դարի վերջերին իրանական բանաստեղծ Սաադին իր Բուստանում գրել է՝ «Այս առավոտը չի բացվի, քանի դեռ չի վերջացել Յալդայի գիշերը»:

2008 թվականին հատուկ արարողության ժամանակ Յալդայի գիշերը պաշտոնապես ընդգրկվեց Իրանի ազգային գանձերի ցանկում:


Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]