Jump to content

Նուսանտարա (քաղաք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նուսանտարա
Տեսակplanned national capital?, Խելացի քաղաք և վարչատարածքային միավոր
Երկիր Ինդոնեզիա[1]
ՎարչատարածքԻնդոնեզիա
ԲԾՄ687 մետր
Մակերես256 142 հեկտար[1]
Աշխարհագրական տեղադրությունԲորնեո
Ձևավորում2022
Առաջին հիշատակում2019
Անվանված էNusantara?
0°58′23″S 116°42′32″E / 0.97297222222222°S 116.70883333333°E / -0.97297222222222; 116.70883333333
Քարտեզ
Քարտեզ

Նուսանտարա, պաշտոնապես Նուսանտարա մայրաքաղաք[2] (ինդոն.՝ Ibu Kota Nusantara, կրճատ՝ IKN), Ջակարտայից հետո Ինդոնեզիայի երկրորդ քաղաքը[3]։ Գտնվելով Բորնեո կղզու արևելյան ափին՝ քաղաքը հիմնադրվել է Արևելյան Կալիմանտանի նահանգների՝ Կուտայ Կարտանեգարայի և Պենաջամ Նորթ Պասերի մասնակի տարածքներում[4][5][6]։ Գերբնակեցումից և տրանսգրեսիայից երկիրը փրկելու համար նախատեսվում է ունենալ նահանգային մակարդակով հատուկ մայրաքաղաքային շրջան, որը կարող է փոխարինել Ջակարտային[7]։ Նուսանտարան հարակից է Բալիկպապան նավահանգստային քաղաքին, որը ծառայում է որպես նոր մայրաքաղաքի գլխավոր դարպաս։

COVID-19 համավարակի պատճառով քաղաքի կառուցումը հետաձգվել է, հետո այն վերսկսվել է 2022 թվականին՝ մեկնարկելով հողի մաքրումից և մուտքի ճանապարհների ստեղծումից։ Նախագիծը գնահատվել է 523 տրիլիոն ռուփի (35 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) և ամբողջությամբ կավարտվի հինգ փուլով մինչև 2045 թվականը, որը համընկնում է Ինդոնեզիայի 100-ամյակի հետ[8][9]։ Առաջին փուլը, որը հայտնի է որպես «Հիմնական կառավարական տարածք» գոտի, սկսվել է 2022 թվականի օգոստոսին[10][11]։ Այս նախագծին մասնակցել են Ինդոնեզիայի տարբեր ծայրերից մոտ 150,000-200,000 աշխատողներ, ինչպես նաև տեղացի աշխատողների մասնակցությունն ապահովելու համար Նուսանտարա շրջանից լրացուցիչ աշխատուժ[12][13][14]։

Ջոկո Վիդոդոյի նախագահության ավարտին կառուցվել են բազմաթիվ շենքեր, ինչպիսիք են Պետական պալատը, նախարարությունների գրասենյակները, բնակելի շենքերը, հուշարձաններն ու այգիները։ Դրանց թվում են նաև կառավարական բյուջեից դուրս գտնվող նախագծերը, ինչպիսիք են հյուրանոցները, հիվանդանոցները և Իդոնեզիայի Ֆուտբոլի Ասոցացիայի ուսումնական կենտրոնը։ 2024 թվականի օգոստոսի 17-ին Ինդոնեզիան Նուսանտարայում առաջին անգամ պաշտոնապես նշել է իր Անկախության օրը[15]։ Նուսանտարան գրավել է զբոսաշրջության ոլորտը՝ օրական այցելուների թիվը տատանելով 3000-5000-ի սահմաններում[16]։ Նախագիծը շարունակվել է Պրաբովո Սուբիանտոյի նախագահության օրոք, որը 2-րդ փուլի համար հատկացրել է 48.8 տրիլիոն ռուփի (2.98 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) և որոշել է Նուսանտարան ներառել Ինդոնեզիայի 2025–2029 թվականների ազգային ռազմավարական նախագծերի շարքում[17][18]։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 2,561 կիլոմետր քառակուսի (989 մղոն քառակուսի), իսկ բնակչությունը կազմել է մոտ 490,000 մարդ։

Ստուգաբանություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նուսանտարա բառը ծագում է հին ճավայական լեզվով նուսա («կղզի») և անտարա («արտաքին») բառերից, որը մոտավորապես կարելի է թարգմանել որպես «արտաքին կղզիներ» (Ճավա կղզու տեսանկյունից)։ Այս տերմինը վերցված է Գաջա Մադայի երդումից և կարող է մեկնաբանվել որպես Դվիպանտարայի թարգմանություն, որը Կերտանեգարայի կողմից մշակված ավելի հին սանսկրիտական տերմին է և կրում է մոտավորապես նույն իմաստը[19][20]։

Նուսանտարան ընտրվել է որպես Ինդոնեզիայի նոր մայրաքաղաքի պաշտոնական անուն՝ մարմնավորելով (ինդոն.՝ Wawasan Nusantara) հայտնի ազգային աշխարհաքաղաքական տեսլականը (կամ «Ինդոնեզիայի կղզեխմբի տեսլական»)։ Այն նաև արտացոլում է երկրի կարգավիճակը որպես կղզեխմբային պետություն[5]։ Համաձայն տեղական Քութայի բանավոր ավանդույթի, որը գրանցված է պատմական Սալասիլահ Քութայ ձեռագրում, տարածքը մինչև 13-րդ դարում Քութայ անվանվելը հիշատակվել է որպես Նուսենտարա[21][22]։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այն ժամանակվա նախագահ Ջոկո Վիդոդոն Արևելյան Կալիմանտանի այն ժամանակվա նահանգապետ Իսրան Նուրի հետ միասին այցելել է Նուսանտարայի վայրը:

Ինդոնեզիայի մայրաքաղաքը Ջակարտայից տեղափոխելու առաջարկը հնչել է դեռևս առաջին նախագահ Սուկառնոյի օրոք, իսկ 1957 թվականին նրա երդմնակալության ժամանակ Պալանգկա Ռայան նախատեսվել է որպես ապագա մայրաքաղաք։ Մայրաքաղաքը տեղափոխելու առաջարկը քննարկվել է տասնամյակներ շարունակ, մինչև Սուսիլո Բամբանգ Յուդոյոնոն ստանձնել է նախագահի պաշտոնը, որը Ջակարտայի էկոլոգիական խնդիրների և գերբնակեցման պատճառով պաշտպանել է Ինդոնեզիայի նոր քաղաքական և վարչական կենտրոն ստեղծելու գաղափարը[23][24]։

2017 թվականի ապրիլին 7-րդ նախագահ Ջոկո Վիդոդոն Ինդոնեզիայի ազգային զարգացման պլանավորման նախարարությանը (Բապենաս) հրամայել է գնահատել Ջավա կղզուց դուրս նոր մայրաքաղաքի համար այլընտրանքային հավանական վայրերը[25]։ Այս ծրագիրը մշակվել է Ճավայի և Ինդոնեզիայի կղզեխմբի մյուս կղզիների միջև զարգացման անհավասարությունը նվազեցնելու և ռազմավարության շրջանակներում Ինդոնեզիայի հիմնական կենտրոն Ջակարտայի բեռը նվազեցնելու համար[26][27][28]։

2019 թվականի ապրիլին հայտարարվել է բոլոր պետական մարմինները նոր մայրաքաղաք տեղափոխելու 10-ամյա ծրագրի մասին[29]։ 2019 թվականի օգոստոսին Վիդոդոն այցելել է երկու այլընտրանքային վայրեր Կալիմանտանում, Բուկիտ Սոեհարտոն Արևելյան Կալիմանտանում և Եռանկյունի տարածք Պալանգկա Ռայայի մոտ[30]: Ազգային զարգացման պլանավորման նախարարությունը Վիդոդոյին խորհուրդ է տվել այցելել Հարավային, Կենտրոնական և Արևելյան Կալիմանտանի երեք նահանգները, հաշվի առնելով, որ յուրաքանչյուրը համապատասխանում է նոր մայրաքաղաքի պահանջներին, այդ թվում՝ երկրաշարժերից, ցունամիներից և հրաբուխներից համեմատաբար զերծ լինելուն[31] և ծովային նավահանգիստ ունենալու թույլտվությանը։

Պլանավորում և դիզայն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Բումի Հապարանի (id) գյուղական գրասենյակ, Նուսանտարայի հիմնական շրջանում գոյություն ունեցող գյուղ։

2019 թվականի օգոստոսի 23-ին Վիդոդոն պաշտոնապես վավերացրել է ծրագիրը[32]։ Նախագահը յոթ օր առաջ խորհրդարանում ունեցած իր պետական ելույթի ժամանակ հայտարարել է մայրաքաղաքը Կալիմանտան տեղափոխելու մասին[33]։ 2021 թվականի սեպտեմբերի սկզբին մայրաքաղաքի տեղափոխման օրինագիծն ավարտվել է[34]։ 2021 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Վիդոդոյի վարչակազմը Ներկայացուցիչների պալատ (Ինդոնեզիայի օրենսդիր մարմնի ստորին պալատ) է ներկայացրել մայրաքաղաքի տեղափոխման վերաբերյալ համալիր օրինագիծ[35]։ Օրինագծում նախատեսված բազմաթիվ կետերի շարքում այն պարունակում էր մայրաքաղաքային իշխանության (ինդոն.՝ Otorita Ibu Kota Negara ձևավորման ծրագիրը) նոր մայրաքաղաքի համար պատասխանատու և նախագահին հաշվետու հատուկ գործակալություն[36]։ Այն պետք է կարգավորի, թե ինչպես է Մայրաքաղաքային վարչությունը կառավարելու իր ֆինանսավորումը, հարկումը, հատուցումները և ակտիվները[37]։

Ազգային զարգացման պլանավորման նախարարությունը տեղափոխման արժեքը գնահատել է 466 տրիլիոն ռուփի (32․7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) և որ կառավարությունը մտադիր է եղել ծածկել ծախսերի 19%-ը, մնացածը հիմնականում պետք է կազմի պետական-մասնավոր գործընկերությունը և պետական ձեռնարկությունների ու մասնավոր հատվածի ուղղակի ներդրումները[38]։ Միևնույն ժամանակ, 40 միլիարդ ԱՄՆ դոլար պետք է հատկացվի Ջակարտան հաջորդ տասնամյակում խորտակումից փրկելու համար[39][40][41], որը նաև լայնորեն նշվում է որպես մայրաքաղաքի տեղափոխման հիմնական պատճառ[29][42][43][44]։ Ենթադրվել է, որ Նուսանտարայի զարգացումը նմանատիպ տեղափոխությունից դասեր պետք է քաղի՝ հիմնվելով 1960 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյից Բրազիլիայի մայրաքաղաքը Բրազիլիա տեղափոխելու վրա[45][46]։

Ծառեր են տնկվում, քանի որ քաղաքը նախագծված է կայուն լինելու համար։

Հանրային աշխատանքների և բնակարանաշինության նախարարությունը 2019 թվականի վերջին կազմակերպել է մայրաքաղաքի դիզայնի մրցույթ։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 23-ին «Urban+»-ի կողմից պաշտոնապես հայտարարվել է հաղթողը՝ Նագարա Ռիմբա Նուսան («Անտառային արշիպելագային երկիր»)[47]։ Կառավարությունը մինչև 2020 թվականը վերջնական նախագծման գործընթացը կատարելագործելու համար[48] պարտավորվել է համագործակցել հաղթող թիմի, նախագծման հարցում երկրորդ և երրորդ տեղերը գրաված թիմերի, ինչպես նաև միջազգային դիզայներների հետ։ Առնվազն երեք երկրների՝ Չինաստանի, Ճապոնիայի և Միացյալ Նահանգների դիզայներներ առաջարկել են մասնակցել նախագծմանը[49]։ Անունը, որը առաջարկվել էր 2019 թվակկանի սեպտեմբերին, համապատասխանում է հաղթողի հիմնական գաղափարին[50]։

Քաղաքը նախագծված է կայունության և շրջակա Կալիմանտանի անտառների պաշտպանության համար՝ նպատակ ունենալով ապահովել շարժունակության 80%-ը հասարակական տրանսպորտով, հեծանվավարությամբ կամ քայլելով, ինչպես նաև ամբողջ էներգիան ստանալով վերականգնվող աղբյուրներից և իր տարածքի 10%-ը հատկացնելով սննդի արտադրությանը[51]: Չնայած դրան, քննադատները բազմաթիվ մտահոգություններ են հայտնել Նուսանտարայի վայրի բնության վրա ազդեցության վերաբերյալ[52]։ 2022 թվականի հունվարի 17-ին, հատուկ կոմիտեի նիստի ժամանակ, Ազգային զարգացման պլանավորման նախարար Սուհարսո Մոնոարֆան հայտարարել է, որ նոր երկրի մայրաքաղաքը կոչվելու է Նուսանտարա[53]։ 2022 թվականի մարտին նախարարությունը կրկին կազմակերպել է չորս կառույցների նախագծային մրցույթ՝ փոխնախագահի պալատի, օրենսդիր մարմնի գրասենյակային համալիրի, դատական իշխանության գրասենյակային համալիրի և Պանկասիլա լճի մոտ հանրային պաշտամունքի համար նախատեսված համալիրի համար[54][55]։

Ջոկո Վիդոդոյի ղեկավարությամբ շինարարության առաջին փուլ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Գարուդա պալատի շինարարության ընթացքը 2024 թվականի հունիսին։

Բամբանգ Սուսանտոնոյի Վարչության ղեկավարի պաշտոնը ստանձնելուց հետո, երկրի բոլոր 34 նահանգները իրենց համապատասխան նահանգների պատմական կամ մշակութային նշանակության վայրերից խորհրդանշական քանակությամբ հող և ջուր են ուղարկել նոր մայրաքաղաքի մաս ստեղծելու համար[56]։ Արևելյան Կալիմանտանը ջուր և հող է բերել Քութայ Լամայից, որտեղ հայտնաբերվել է պատմական Քութայ Կարտանեգարա թագավորությունը[57]: Հյուսիսային Մալուկուն հողի և ջրի համադրություն է բերել Մալուկուի չորս հիմնական պատմական սուլթանություններից, որոնք հայտնի են նաև որպես Մալուկու Կիե Ռահա, դրանք են՝ Ջայլոլոն, Տերնատեն, Թիդորեն և Բականը[58]։ Բենգկուլուն հող է բերել այն վայրից, որտեղ աքսորվել էր Սուկառոն, մինչդեռ Արևելյան Ճավան նույնպես հող է բերել նախկին Մաջապահիտ կայսրության վայրերից[59][60]։

Սկզբնապես, 2022 թվականի հուլիսին, Նուսանտարայի տարածքում տեղակայվել են Ինդոնեզիայի տարբեր ծայրերից 100,000 աշխատողներ[61]։ Սակայն այս որոշումը քննադատության է արժանացել տեղական կազմակերպությունների կողմից՝ տեղի աշխատողներին ոչ բավարար չափով ներգրավելու համար[62]։ Այս մտահոգություններին ի պատասխան՝ նախագահ Ջոկո Վիդոդոն հանձնարարել է Նուսանտարայի մայրաքաղաքային իշխանությանը աշխատուժը հասցնել 150,000-ից 200,000-ի՝ Նուսանտարայի զարգացման համար տեղացի աշխատողների մասնակցությունն ապահովելու համար[12][14][63]։

Շինարարությունը հետաձգվել է մինչև 2022 թվականի մարտին կայացած COVID-19-ի դեմ պատվաստումների արշավի ավարտը[64]։

2023 թվականի հունիսին Սինգապուրում կայացած համաժողովում Վիդոդոն փորձել է վստահեցնել ներդրողներին, որ նախագիծը կշարունակվի անկախ նրանից, թե ով կհաղթի Ինդոնեզիայի 2024 թվականի նախագահական ընտրություններում և որ Նուսանտարան «ոսկե հնարավորություն» է ներդրումների համար[65]։ 2023 թվականի օգոստոսի դրությամբ կառավարությունը հատկացրել է անհրաժեշտ ընդհանուր միջոցների միայն 20%-ը և ներդրողները դժկամությամբ են լրացրել պակասորդը՝ քաղաքական անորոշության և Ինդոնեզիայի ենթակառուցվածքներում ներդրումների թերակատարման պատճառով[66]։

2023 թվականի նոյեմբերին Վիդոդոն խոստովանել է, որ ոչ մի օտարերկրյա ներդրող գումար չի ներդրել Նուսանտարայում։ IKN մարմնի ֆինանսավորման և ներդրումների գծով տեղակալ Ագունգ Վիկակսոնոն ասել է, որ կան մի շարք օտարերկրյա ներդրողներ, որոնք գործընկերներ են տեղական ներդրողների հետ։ Դրանց թվում էին Swissotel-ը, որը պատկանում է Accor Group-ին, համագործակցում է Hotel Nusantara-ի հետ և Sembcorp-ը համագործակցում է պետական PLN էլեկտրաէներգիայի ընկերության հետ։ Նա նաև պնդել է, որ եղել է 300 մտադրության նամակ[67]։ 2024 թվականի օգոստոսի դրությամբ Նուսանտարա արդեն իսկ ներդրվել էր 56.2 տրիլիոն իտալական ռուփի[68]։ Մինչև իր նախագահության ավարտը, Վիդոդոն ընդհանուր առմամբ մեկնարկել էր ութ նորարարական արարողություն, որոնց ներդրումային արժեքը ինչպես տեղական, այնպես էլ արտասահմանյան ներդրողների կողմից՝ կազմել է 58,41 տրիլիոն ռուփի[69]։

Անցում և շարունակություն Պրաբովո Սուբիանտոյի օրոք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2024 թվականի հուլիսի 29-ին Ինդոնեզիայի հեռացող նախագահ Ջոկո Վիդոդոն Նուսանտարայի նոր նախագահական պալատից սկսել է աշխատանքը, որտեղ նա նախատեսել է անցկացնել իր նախագահության վերջին ամիսները[70]։ 2024 թվականի օգոստոսի 12-ին Նուսանտարայում տեղի է ունեցել կառավարության առաջին նիստը, որը նշանավորել է քաղաքական իշխանության Ջակարտայից Նուսանտարա անցման սկիզբը[71]։

2024 թվականի հունիսի 3-ին հայտարարվել է, որ Նուսանտարայի մայրաքաղաքային իշխանության ղեկավար Բամբանգ Սուսանտոնոն և նրա տեղակալ Դհոնի Ռահաջոեն հրաժարական են տվել[72]։ Ժողովրդագրական և աղքատության ուսումնասիրությունների ինստիտուտի (Ideas) տնօրեն Յուսուֆ Վիբիսոնոն ենթադրել է, որ սա կարող էր պայմանավորված լինել նրանով, որ ընտրված նախագահ Պրաբովոն Վիդոդոյի համեմատ նախագծով պակաս ոգևորված է եղել։ Նա պնդել է, որ Պրաբովոյի այդ ժամանակվա հայտարարություններն այն էին, որ նախագիծը կշարունակվի, բայց այլևս առաջնահերթություն չի լինի[73]։ 2024 թվականի օգոստոսի 12-ին Պրաբովոն ասել է, որ կշարունակի նախագիծը և եթե հնարավոր լինի կավարտի այն։ Նա կարծում է, որ դա երկար և դժվար կլինի, բայց 3-5 տարի հետո քաղաքը որպես մայրաքաղաք կարող է լավ կատարել իր գործառույթը[74]։

Նուսանտարան որպես մայրաքաղաք պետք է բացվեր 2024 թվականի օգոստոսի 17-ին, որը համընկել է Ինդոնեզիայի անկախության օրվա հետ[51]։ Սակայն, տեղափոխությունը տեղի չի ունեցել։ Այդ օրը Վիդոդոն որպես նախագահ քաղաքում անցկացրել է իր առաջին անկախության օրվա տոնակատարությունը։ Սկզբում նա ասել է, որ արարողությանը հրավիրված է 8000 մարդ, սակայն հետագայում այդ թիվը նվազել է մինչև 1300՝ անավարտ կառույցների վերաբերյալ մտահոգությունների պատճառով[15]։ Հաջորդ շաբաթ Բասուկի Հադիմուլջոնոն հայտարարել է, որ Վիդոդոյի գրասենյակը կարող է տեղափոխվել այնտեղ սեպտեմբերին՝ IKN օդանավակայանի կառուցումն ավարտվելուց հետո։ Միևնույն ժամանակ Վիդոդոն ասել է, որ չի ցանկանում շտապեցնել սեպտեմբերին IKN-ին պետական ծառայողների նախատեսված տեղափոխումը, եթե նրանք դեռ պատրաստ չեն տեղափոխմանը[75][76]։

Նախագահ Պրաբովո Սուբիանտոն հաստատել է իր վարչակազմի հանձնառությունը Նուսանտարայի որպես Ինդոնեզիայի նոր մայրաքաղաք զարգացումը ավարտելու համար[77]։ Պրաբովոն Արևելյան Կալիմանտանի մայրաքաղաք Նուսանտարան պատկերացնում է որպես Ինդոնեզիայի քաղաքական մայրաքաղաք[78]: Գործադիր գրասենյակների շենքերից բացի, պետք է ավարտին հասցվեն նաև այն շենքերի կառուցումը, որոնք կներկայացնեն Trias Politica-ի մյուս երկու՝ օրենսդիր և դատական ճյուղերը։ Պրաբովոն սա ընդգծել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Մագելանգում կայացած Կարմիր-Սպիտակ գրասենյակի ամփոփիչ նիստի իր ելույթում։ Պրաբովոն հույս է հայտնել, որ Նուսանտարան կարող է հյուրընկալել 2028 թվականի Ժողովրդական խորհրդատվական ժողովի նիստը, որը խորհրդանշում է քաղաքի դերը որպես կառավարության կենտրոն[79]։

2025 թվականի փետրվարին, նախագահի 2025 թվականի թիվ 1 հրահանգի համաձայն՝ Հանրային աշխատանքների նախարարությանը 2025 թվականի համար հատկացված բյուջեն 110.95 տրիլիոնից կրճատվել է մինչև 29.57 տրիլիոն ռուփի՝ պետական ծախսերը արդյունավետ դարձնելու նպատակով։ Արդյունքում IKN-ի կառուցման բյուջեն կասեցվել է և մտավախություններ են եղել, որ այն կախման մեջ կմտնի[80]։

Հետագա մշակման ընթացքում Նուսանտարայի մայրաքաղաքային վարչության ղեկավար Բասուկի Հադիմուլջոնոն, Հանրային աշխատանքների փոխնախարար Դիանա Կուսումաստուտիի հետ միասին, հայտարարել է, որ 2025 թվականի ապրիլի դրությամբ IKN նախագծի բյուջեն այլևս արգելափակված չէ և IKN-ի երկրորդ փուլի շինարարությունը, որը կառուցվելու է 2025-2028 թվականների համար, կկատարվի Նուսանտարայի մայրաքաղաքային վարչության կողմից[81]։ 2025 թվականի հունիսի դրությամբ՝ Նուսանտարայի մայրաքաղաքային վարչության կողմից IKN նախագծի համար տարբեր աղբյուրներից ձեռք բերված ներդրումները հասել են մոտ 135.1 տրիլիոն ռուփիի[82]։

Աշխարհագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
ՆԱՍԱ-ում Landsat-ի 2024 թվականի փետրվարյան լուսանկարը։

Նուսանտարան գտնվում է Բորնեոյի արևելյան ափին, որը աշխարհի երրորդ ամենամեծ կղզին է։ Քաղաքը ցամաքային սահման ունի Արևելյան Կալիմանտան նահանգի հետ և ունի ափամերձ գիծ, որը ձգվում է դեպի արևելք մինչև Մակասարի նեղուցը և դեպի հարավ մինչև Բալիկպապանի ծոց[83]։ Նուսանտարան ունի նաև չորս կղզի (Բենավա Բեսար, Բատուպայաու, Ջավանգ և Սաբութ), որոնք գտնվում են Բալիկպապան ծովածոցի հյուսիսում։ Քաղաքը հպարտանում է բլրոտ լանդշաֆտով և նախկինում եղել է արդյունաբերական անտառ, որի կոնցեսիան պատկանել է Սուկանտո Տանոտոյին[84]։

Գոտիավորում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Նուսանտարայի քարտեզը Արևելյան Կալիմանտանի ժամանակակից սահմանից վերև։ Վարդագույն տարածքըծ գլխավոր կառավարական տարածքն է, կանաչ տարածքը՝ մայրաքաղաքի տարածքը (որը ներառում է Սեպակու և Լոա Կուլու շրջանները), նարնջագույն տարածքը՝ մայրաքաղաքի զարգացման գոտին։

Նուսանտարան ընդգրկում է 2,560 կիլոմետր քառակուսի (990 մղոն քառկուսի) տարածք և նշանակված է որպես Ազգային ռազմավարական գոտի (Kawasan Strategis Nasional, KSN), 68.56 կիլոմետր քառակուսի (26.47 մղոն քառակուսի) որպես Գլխավոր կառավարական գոտի (Kawasan Inti Pusat Pemerintahan, KIPP), 561.80 կիլոմետր քառակուսի (216.91 մղոն քաեռակուսի)որպես Մայրաքաղաքի տարածք ( Kawasan Ibu Kota Negara ), իսկ մնացածը՝ որպես Մայրաքաղաքի զարգացման գոտի ( Kawasan Pengembangan Ibu Kota Negara )։ Նուսանտարայի մետրոպոլիտենի տարածքը պետք է ներառի Արևելյան Կալիմանտանի այնպիսի շրջակա շրջաններ և քաղաքներ, ինչպիսիք են Բալիկպապանը և Սամարինդան[85]:

Պլանավորված գոտիավորում Նուսանտարայում[86]
Գոտիավորում Նախատեսված հարմարություններ
Գլխավոր կառավարական գոտի
  • Նախագահական և փոխնախագահների պալատներ;
  • Կենտրոնական կառավարության, օրենսդիր մարմնի և դատական մարմինների գրասենյակային շենքեր,
  • Մշակութային այգիներ,
  • Բուսաբանական այգիներ։
Մայրաքաղաքային տարածք
  • Պետական ծառայողների, ոստիկանության և զինված ուժերի բնակության վայրեր,
  • Կրթական և բժշկական հաստատություններ,
  • Համալսարան, գիտության և տեխնոպարկ,
  • Բարձր տեխնոլոգիական և մաքուր արդյունաբերություններ,
  • Հետազոտական և զարգացման կենտրոններ,
  • Ռազմական բազաներ,
  • Այլ բնակելի կլաստերներ,
Մայրաքաղաքի զարգացման գոտի Փուլ 1
Փուլ 2
  • Մետրոպոլիտենի զարգացումներ,
  • Այլ զարգացած տարածքներ, որոնք կապված են մոտակա նահանգների հետ։

Կառավարություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Նուսանտարայի մայրաքաղաքային վարչության ղեկավարի և տեղակալի պաշտոնակալության արարողությունը, որը տեղի է ունեցել 2022 թվականի մարտի 10-ին։

Նուսանտարան կառավարվում է Նուսանտարայի մայրաքաղաքի իշխանություն կոչվող գործակալության կողմից (ինդոն.՝ Otorita Ibu Kota Nusantara)։ Դրա կառուցվածքը տարբերվում է Ինդոնեզիայի մյուս քաղաքներից, որոնք համարվում են ինքնավար, ինքնակառավարվող միավորներ՝ կենտրոնական կառավարությունից առանձին։ Ի հակադրություն, մայրաքաղաքային իշխանությունը կենտրոնական կառավարությանը անմիջականորեն հաշվետու գործակալություն է։ Այն գործում է նախարարական մակարդակով և դրա ղեկավարը գրասենյակի մակարդակի պաշտոնատար անձ է։ Ի տարբերություն նահանգապետերի, քաղաքապետերի և ռեգենտների, որոնք ընտրվում են տարածաշրջանային ընտրություններում՝ մարմնի ղեկավարը և տեղակալը նշանակվում են նախագահի կողմից։

Նուսանտարայի հրամանատարական կենտրոն, որը պատասխանատու էր մայրաքաղաքի զարգացման համակարգման համար։

2022 թվականի մարտից մինչև 2024 թվականի հունիսը մարմինը գտնվել է ղեկավար Բամբանգ Սուսանտոնոյի և փոխղեկավար Դհոնի Ռահաջոեի ղեկավարության ներքո[87]։ 2024 թվականի հունիսին Բամբանգ Սուսանտոնոն և Դհոնի Ռահաջոեն հրաժարական են տվել իրենց համապատասխան պաշտոններից՝ քաղաքի բացման արարողությունից առաջ[88]։ Ասում են, որ նրանց դրդապատճառները եղել են անձնական[89]։ Ներկայումս Նուսանտարայի մայրաքաղաքային իշխանության ղեկավարը Բասուկի Հադիմուլջոնոն է, որը եղել է նաև Ինդոնեզիայի հանրային աշխատանքների և բնակարանաշինության նախարարության ղեկավարը։ Բամբանգ Սուսանտոնոն նշանակվել է Նուսանտարայի հարցում միջազգային համագործակցության հարցերով Ինդոնեզիայի Հանրապետության նախագահի հատուկ դեսպան։

Մայրաքաղաքային իշխանությունը հայտարարել է, որ Նուսանտարան կունենա տեղական ինքնակառավարման հատուկ ձև և Նուսանտարայի վարչական բաժանումը կտարբերվի Ինդոնեզիայի մյուս շրջաններից[90]։

Ժողովրդագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երբ սկսվել է մայրաքաղաքի զարգացումը, նրա բնակչությունը կազմել է 153,000 մարդ, որոնք ապրում էին արդեն իսկ գոյություն ունեցող գյուղերում, ինչպիսիք են Բումի Հարապանը, Պեմալուանը և Սեպակուն։ 2024 թվականին բնակչությունը հասել է 488,409-ի[91]։

Բնակչությունն ըստ թվականների
ՏարիԲնակ.±%
2022153 000—    
2024488 409+219.2%

Տրանսպորտ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ինդոնեզիայի նախագահական Avro RJ85 ինքնաթիռը վայրէջք է կատարել Նուսանտարայի միջազգային օդանավակայանում։

Տրանսպորտի 80%-ը ոչ մասնավոր միջոցներով ապահովելու նպատակին հասնելու համար նոր մայրաքաղաքում նախատեսվել է կառուցել համապարփակ հասարակական տրանսպորտի ցանց։ Քաղաքի զարգացումը կենտրոնացել է խիտ, քայլելու համար հարմար տարածքների ստեղծման վրա և պետք է ներառի հեծանվային արահետների քաղաքային ցանց, մետրոյի համակարգի համար նախատեսված երկու երկաթուղային գծեր, ավտոբուսային արագընթաց տրանսպորտի համակարգ և ինքնավար միկրոավտոբուսներ՝ որպես սնուցող ծառայություններ[92][93][94][95]:

Ավտոմատացված ուղեգծային տրանսպորտային համակարգը պետք է կապի նոր մայրաքաղաքը Բալիկպապան մայրուղու հետ[96]։ Սակայն, չինական արտադրության ART-ի փորձարկումները դադարեցվել են 2024 թվականի նոյեմբերին, երբ պարզվել է, որ մեքենաները անկարող են ինքնուրույն աշխատել[97]։

Բացի այդ՝ պետք է կառուցվի նոր միջքաղաքային և տարածաշրջանային երկաթուղային համակարգ՝ նոր մայրաքաղաքը հարևան քաղաքներ Սամարինդայի և Բալիկպապանի հետ կապելու համար՝ կազմելով ավելի լայն Տրանս Կալիմանտան երկաթուղային ցանցի մի մասը, որը երկաթուղային ծառայությունների միջոցով կկապի Բորնեո կղզու ամբողջ ինդոնեզական մասը[98]։

Կառավարության կենտրոնական տարածքը Նուսանտարա միջազգային օդանավակայանի և Բալիկպապանի հետ կապելու նպատակով նախատեսվել է 47 կմ ճանապարհահատվածում վճարովի ճանապարհ կառուցել (29 մղոն)[99]։ Նուսանտարային կսպասարկի նաև մոտակա Սամարինդայի օդանավակայանը, որը գտնվում է Սամարինդա քաղաքում[100], նոր մայրաքաղաքի հարևան քաղաքը[101][102], ինչպես նաև Բալիկպապանի սուլթան Աջի Մուհամմադ Սուլեյման Սեպինգգան օդանավակայանը։ Նուսանտարային սպասարկող երկու օդանավակայաններին աջակցելու համար Պենաջամում կկառուցվի նաև նոր Նուսանտարայի օդանավակայան[103][104][105]։

Միջազգային հարաբերություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկվորյակ և քույր քաղաքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նուսանտարան քույր քաղաք է հետևյալ քաղաքի հետ՝

Տես նաև

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 https://ikn.go.id/
  2. ↑ Nusantara Capital Authority. «About Nusantara». Ibu Kota Nusantara. Արխիվացված է օրիգինալից 2025-09-02-ին. Վերցված է 2024 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  3. ↑ Yanwardhana, Emir (2024 թ․ դեկտեմբերի 9). «Prabowo Cabut Status DKI dari Jakarta, Berlaku Mulai Ini Ditetapkan!». CNBC Indonesia. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 10-ին.
  4. ↑ Կաղապար:Cite act «Արխիվացված պատճենը» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2022 թ․ փետրվարի 20-ին. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 7-ին.
  5. 1 2 «Nusantara Becomes The Name Of The New Capital City, This Is What It Means». VOI.id. 2022 թ․ հունվարի 17. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  6. ↑ Mariska, Diana (2022 թ․ հունվարի 17). «Nusantara Is the Name of Indonesia's New Capital». TheIndonesia.id. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  7. ↑ Hananto, Akhyari (2019 թ․ դեկտեմբերի 19). «Menyambut Provinsi Baru di Ibu Kota Baru». GoodNews from Indonesia (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 5-ին.
  8. ↑ «Pembangunan Infrastruktur IKN Berjalan Sesuai Tahapan». Website Pemerintah Kabupaten Penajam Paser Utara (ինդոնեզերեն). 2023 թ․ փետրվարի 9.
  9. ↑ «Indonesia's new capital Nusantara attracts increased investor interest». Nikkei Asia (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ օգոստոսի 16-ին.
  10. ↑ Tan, Anthony (2023 թ․ մարտի 3). «Nusantara, the $35 billion new capital of Indonesia». DataDrivenInvestor.
  11. ↑ Suryowati, Estu (2022 թ․ օգոստոսի 30). «Pembangunan IKN Nusantara Tahap 1 Dimulai, Nilainya Rp 5,3 Triliun». Jawa Pos (ինդոնեզերեն).
  12. 1 2 Hantoro, Juli (2022 թ․ հունիսի 3). «Jokowi Perintahkan Pembangunan IKN Libatkan Masyarakat Lokal». Tempo (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 3-ին.
  13. ↑ Pebrianto, Fajar (2022 թ․ հունիսի 3). «Jokowi Kumpulkan Menteri, Pengerjaan IKN Dimulai Paruh Kedua 2022». Tempo (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 3-ին.
  14. 1 2 Iswinarno, Chandra; Nirmala Sari, Ria Rizki (2022 թ․ հունիսի 3). «Pembangunan Awal IKN Nusantara akan Pekerjakan 200 Ribu Pekerja, Libatkan Warga Sekitar? Ini Kata Kepala Otorita». suara.com (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 3-ին.
  15. 1 2 Achmad Ibrahim; Edna Tarigan (2024 թ․ օգոստոսի 17). «Indonesia holds unfinished future capital's first Independence Day ceremony». Associated Press.
  16. ↑ «Otorita sebut IKN terima kunjungan wisatawan hingga 5.000 per hari». ANTARA News (ինդոնեզերեն). 2024 թ․ նոյեմբերի 19.
  17. ↑ «RI to earmark Rp 48 trillion for IKN development for next five years». The Jakarta Post. 2025 թ․ հունվարի 22.
  18. ↑ Laksono, Muhdany Yusuf (2025 թ․ մարտի 3). «Ini Daftar Lengkap 77 Proyek Strategis Nasional 2025-2029». kompas.com (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2025 թ․ մարտի 3-ին.
  19. ↑ «Nusantara». Kamus Besar Bahasa Indonesia (3 ed.). Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa. 2016. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունիսի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  20. ↑ Rais, Mohamed Amien; Ng, Taryn; Irwan, Omar; Najib, Muhammad (2004). Putra Nusantara: Son of the Indonesian Archipelago (անգլերեն). Singapore: Stamford Press. ISBN 981-04-9907-8. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  21. ↑ Tromp, S.W. (2018 թ․ փետրվարի 15). «Uit de Salasila van Koetei». Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde. 37 (1): 1–108. doi:10.1163/22134379-90000277. ISSN 0006-2294. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 19-ին.
  22. ↑ Knappert, S.C. (1905 թ․ հունվարի 1). «Beschrijving van de Onderafdeeling Koetei». Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde (հոլանդերեն). 58 (1): 575–654. doi:10.1163/22134379-90001995. ISSN 0006-2294. S2CID 155062292. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 19-ին.
  23. ↑ «Tiru Malaysia, SBY Dukung Pemindahan Ibukota». www.inilah.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ հունվարի 1-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 19-ին.
  24. ↑ «SBY: Mari Lanjutkan Ide Membangun Ibukota Baru». news.okezone.com. 2010 թ․ դեկտեմբերի 14.
  25. ↑ «Indonesia studies new sites for capital city». The Jakarta Post. Jakarta. 2017 թ․ ապրիլի 10. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  26. ↑ Lyons, Kate (2019 թ․ օգոստոսի 27). «Why is Indonesia moving its capital city? Everything you need to know». The Guardian. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 31-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  27. ↑ Kusuma, Hendra (2019 թ․ օգոստոսի 26). «Resmi! Jokowi Putuskan Ibu Kota RI Pindah ke Kaltim». detikfinance (ինդոնեզերեն). detikcom. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ դեկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին.
  28. ↑ Picheta, Rob (2019 թ․ օգոստոսի 26). «Indonesia will build its new capital city in Borneo as Jakarta sinks into the Java Sea». CNN. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին.
  29. 1 2 «Indonesia to move capital city». BBC. 2019 թ․ ապրիլի 29. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 29-ին.
  30. ↑ Gorbiano, Marchio Irfan (2019 թ․ օգոստոսի 26). «BREAKING: Jokowi announces East Kalimantan as site of new capital». The Jakarta Post. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին.
  31. ↑ Dewanto, Fadjar Ari (2022 թ․ հուլիսի 13). «Mengapa Kalimantan Timur Dipilih Sebagai Ibu Kota Negara? – Berita Daerah» (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ հոկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 14-ին. «Kabupaten Gunung Mas, Kalimantan Tengah menjadi daerah yang juga terpantau untuk ibu kota baru, lahannya yang luas, bebas gempa bumi hanya infrastruktur dan masyarakat perlu dipersiapkan.»
  32. ↑ Astuti, Nur Azizah Rizki (2019 թ․ օգոստոսի 27). «Surat Jokowi soal Ibu Kota Baru Dibacakan di Paripurna DPR». detiknews (ինդոնեզերեն). detikcom. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 4-ին. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 2-ին.
  33. ↑ «Jokowi formally proposes relocating Indonesian capital to Kalimantan». New Straits Times. 2019 թ․ օգոստոսի 16. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2024 թ․ օգոստոսի 24-ին.
  34. ↑ Putri, Cantika Adinda (2021 թ․ սեպտեմբերի 3). «RUU Pemindahan Ibu Kota Baru Rampung, Ini Bocorannya!». CNBC Indonesia (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 2-ին.
  35. ↑ Ramadhan, Ardito (2021 թ․ սեպտեմբերի 30). «Babak Baru Pemindahan Ibu Kota: RUU IKN Diserahkan ke DPR Halaman all». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 2-ին.
  36. ↑ Putri, Cantika Adinda (2021 թ․ սեպտեմբերի 3). «Tanpa Pilkada, Ini Kepala Otorita Ibu Kota Baru!». CNBC Indonesia (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 3-ին. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 2-ին.
  37. ↑ Junita, Nancy (2021 թ․ հոկտեմբերի 1). «Simak Poin-Poin Penting RUU Ibu Kota Negara Kabar24». Bisnis.com (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 2-ին.
  38. ↑ Maulia, Erwida (2019 թ․ օգոստոսի 26). «Jokowi announces Indonesia's new capital in East Kalimantan». Nikkei Asian Review. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 26-ին.
  39. ↑ Suroyo, Gayatri; Jefriando, Maikel (2019 թ․ օգոստոսի 29). «Indonesia pledges $40 billion to modernise Jakarta ahead of new...». Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ սեպտեմբերի 24-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 29-ին.
  40. ↑ Muthiariny, Dewi Elvia (2019 թ․ օգոստոսի 16). Murti, Markus Wisnu (ed.). «Jokowi Proposes to Relocate Capital to Kalimantan Island». Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ օգոստոսի 16-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  41. ↑ «Indonesia picks Borneo island as site of new capital». BBC. 2019 թ․ օգոստոսի 29. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 2-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  42. ↑ Ratcliffe, Rebecca (2022 թ․ հունվարի 18). «Indonesia names new capital Nusantara, replacing sinking Jakarta». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 12-ին.
  43. ↑ Sunindijo, Riza Yosia (2019 թ․ սեպտեմբերի 13). «Relocating Indonesia's capital from a sinking Jakarta to a forest: A risky but needed move». UNSW Newsroom. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 12-ին.
  44. ↑ «Jakarta is sinking, polluted and often floods, so Indonesia is moving its capital». ABC News (ավստրալիական անգլերեն). 2022 թ․ հունվարի 29. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 12-ին.
  45. ↑ «Indonesia Wants to Learn from Brazil's Capital Relocation». Jakarta Globe. 2024 թ․ ապրիլի 19.
  46. ↑ «Lesson Learnt from Brasilia Development for Nusantara City». VOI - Voice of Indonesia. 2024 թ․ մայիսի 3. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 13-ին.(չաշխատող հղում)
  47. ↑ Maulia, Erwida (2019 թ․ դեկտեմբերի 23). «'Forest Archipelago' wins design contest for new Indonesia capital». Nikkei Asian Review. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 13-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 15-ին.
  48. ↑ «'Nagara Rimba Nusa' announced as winner of new capital city design contest». The Jakarta Post. 2019 թ․ դեկտեմբերի 23. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 15-ին.
  49. ↑ Nasution, Rahmad (2020 թ․ հունվարի 3). «Three countries offer to design Indonesia's new capital». Antara News. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 15-ին.
  50. ↑ Board, Jack (2019 թ․ սեպտեմբերի 24). «Leaving Jakarta: Indonesia accelerates plans for 'green, smart' capital in the middle of Borneo wilderness». Channel News Asia. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2020 թ․ մարտի 15-ին.
  51. 1 2 Faris Mokhtar; Rieka Rahadiana (2022 թ․ օգոստոսի 2). «Indonesia Breaks Ground on Nusantara as Jakarta Sinks». Bloomberg.
  52. ↑ Taylor, Alan (2024 թ․ օգոստոսի 14). «Photos: The Building of Nusantara». The Atlantic (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ նոյեմբերի 18-ին.
  53. ↑ Siregar, Kiki (2022 թ․ հունվարի 17). «Indonesia minister announces name of new national capital in eastern Kalimantan». CNA. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 17-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  54. ↑ Cakti, Aji (2022 թ․ մարտի 26). Yunianto, Faisal (ed.). «PUPR gelar sayembara Istana Wapres sampai kompleks peribadatan di IKN». Antara News. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 26-ին.
  55. ↑ «Sayembara Gagasan Desain Kawasan Ibu Kota Negara: Selamat Datang». sayembaraikn.pu.go.id. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ հոկտեմբերի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 26-ին.
  56. ↑ «Alasan Para Gubernur Bawa 1 Liter Air dari Daerah di Kemah IKN Jokowi». nasional (ինդոնեզերեն). CNN Indonesia. 2022 թ․ մարտի 12. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 12-ին.
  57. ↑ Rusiana, Dita Angga (2022 թ․ մարտի 12). «Jokowi Kemah di IKN, Seluruh Gubernur Bawa Tanah dan Air saat Prosesi Pengisian Kendi Nusantara». Okezone Nasional (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 12-ին.
  58. ↑ Yahya, Wahyudi. «Gubernur Malut Bawa Air dan Tanah dari Empat Kesultanan ke IKN Nusantara». TIMES Indonesia (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 12-ին.
  59. ↑ «Air dan Tanah dari Pengasingan Bung Karno di Bengkulu Dibawa ke IKN». nasional (ինդոնեզերեն). CNN Indonesia. 2022 թ․ մարտի 11. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 12-ին.
  60. ↑ Handi, Lutfiyu, ed. (2022 թ․ մարտի 12). «Gubernur Khofifah Bawa Air dan Tanah Kedaton Majapahit ke IKN Nusantara». Lentera Today (ինդոնեզերեն). LMedia Group. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 12-ին.
  61. ↑ Shobah, Rita Noor (2022 թ․ մայիսի 24). «Pembangunan IKN Nusantara Segera Dimulai, 100 Ribu Tenaga Kerja Mulai Pindah ke PPU pada Juli 2022». Tribun Kaltim (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 3-ին.
  62. ↑ Daton, Zakarias Demon (2022 թ․ մայիսի 31). «Ada Wacana 100.000 Tenaga Kerja Luar Dikirim ke IKN, Ormas Kaltim Mengkritik». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 3-ին.
  63. ↑ Pebrianto, Fajar (2022 թ․ հունիսի 3). «Jokowi Kumpulkan Menteri, Pengerjaan IKN Dimulai Paruh Kedua 2022». Tempo (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունիսի 3-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունիսի 3-ին.
  64. ↑ «Indonesia to develop new capital city after vaccine drive». India TV News. 2021 թ․ հունվարի 24. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  65. ↑ Soeriaatmadja, Wahyudi (2023 թ․ նոյեմբերի 4). «Indonesia's new capital project won't be affected by leadership change: Jokowi». The Straits Times. ISSN 0585-3923. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 19-ին.
  66. ↑ Charmaine Jacob (2023 թ․ օգոստոսի 27). «Indonesia is moving its capital from Jakarta to Nusantara. Here's why it won't be so easy». CNBC. CNBC LLC. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 19-ին.
  67. ↑ Amelia Rahima Sari (2023 թ․ նոյեմբերի 18). «Jokowi Akui Belum Ada Investor Asing Masuk IKN, Otorita: Minat Investor Domestik Tinggi, Cepat Ambil Keputusan.» [Jokowi Admits no Foreign Investment in IKN, Authgority: High Domestik Investment Interest, Rapid Decisionmaking...]. tempo.co. tempo.co. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 19-ին.
  68. ↑ Humas (2024 թ․ օգոստոսի 12). «Presiden Jokowi: Investasi IKN Tembus Rp56,2 Triliun». Sekretariat Kabinet Republik Indonesia (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2024 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  69. ↑ «Daftar Lengkap Investasi di IKN yang Disebut Jokowi Tembus Rp58 T». CNN Indonesia (ինդոնեզերեն). 2024 թ․ հոկտեմբերի 11.
  70. ↑ «Indonesian leader starts working in new capital despite construction work and lack of facilities». AP News (անգլերեն). 2024 թ․ հուլիսի 29. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 29-ին.
  71. ↑ Al Hikam, Herdi Alif; Ayuningrum, Retno (2024 թ․ օգոստոսի 12). «Jokowi Gelar Rapat Kabinet Perdana di IKN Hari Ini». detikfinance (ինդոնեզերեն). detikcom. Վերցված է 2024 թ․ օգոստոսի 12-ին.
  72. ↑ «Bambang Susantono Mundur dari Kepala Otorita IKN» [Bambang Susantono Mundur Resigns as IKN Authority Head]. CNN Indonesia. 2024 թ․ հունիսի 3. Վերցված է 2024 թ․ հունիսի 9-ին.
  73. ↑ «Bambang Susantono Mundur, Ekonom: Investor Semakin Ragu Masuk IKN» [Bambang Susantono Mundur Resigns, Economist: Investors Increasingly Reluctant to invest in the IKN]. Tempo. 2024 թ․ հունիսի 4. Վերցված է 2024 թ․ հունիսի 9-ին.
  74. ↑ Hikam, Herdi Alif Al (2024 թ․ օգոստոսի 12). «Prabowo Janji Bakal Lanjutkan IKN Besutan Jokowi!». detikfinance (ինդոնեզերեն). detikcom. Վերցված է 2024 թ․ օգոստոսի 12-ին.
  75. ↑ «PUPR Minister: President Likely to Shift to IKN in September». IDX Channel.com. Վերցված է 2024 թ․ օգոստոսի 24-ին.
  76. ↑ Idris, Muhammad (2024 թ․ օգոստոսի 24). «Rencana Awal Juli, Kenapa Jokowi Belum Juga Pindah Kantor ke IKN?». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2024 թ․ օգոստոսի 24-ին.
  77. ↑ Idris, Muhammad (2024 թ․ հոկտեմբերի 27). «Prabowo Minta IKN Dilanjutkan dan Diselesaikan dalam 4 Tahun». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2024 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  78. ↑ Alexander, Hilda B. (2024 թ․ հոկտեմբերի 28). «Bagi Prabowo, IKN Merupakan Ibu Kota Politik». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2024 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  79. ↑ Ulya, Fika Nurul; Santosa, Bagus (2024 թ․ հոկտեմբերի 26). «Prabowo Harap Sidang Paripurna DPR/MPR 2028 Dilaksanakan di IKN». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2024 թ․ հոկտեմբերի 29-ին.
  80. ↑ «Anggaran IKN Diblokir, Proyek Pembangunan Terancam Mangkrak». liputan6.com. Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 9-ին.
  81. ↑ «Blokir Anggaran IKN Dibuka, Otorita Geber Tender Proyek Baru». Kompas (Indonesian). Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 12-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  82. ↑ «IKN Sudah Panen Duit Rp 135 T, Ini Proyek-proyek yang Lagi Dibangun». finance.detik.com (Indonesian). Վերցված է 2025 թ․ հունիսի 12-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  83. ↑ Lawi, Gloria Fransisca Katharina (2019 թ․ մայիսի 14). Agus, Rustam (ed.). «Ibu Kota Baru Perlu Konsep Urban Forest». Bisnis.com (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  84. ↑ «Sukanto Tanoto Siap Kembalikan Lahan untuk Ibu Kota Baru». CNN Indonesia (ինդոնեզերեն). 2019 թ․ սեպտեմբերի 20. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  85. ↑ «Naskah Akademik Rancangan Undang–undang Tentang Ibukota Negara» (PDF). Ministry of National Development Planning (ինդոնեզերեն). 2020 թ․ մարտ. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 29-ին.
  86. ↑ «Naskah Akademik Rancangan Undang–undang Tentang Ibukota Negara» (PDF). Ministry of National Development Planning (ինդոնեզերեն). 2020 թ․ մարտ. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 29-ին.
  87. ↑ Paath, Carlos (2022 թ․ մարտի 10). «Ini Pengertian dan Tugas Kepala Otorita Ibu Kota Nusantara». beritasatu.com (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 10-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 12-ին.
  88. ↑ Nugraheny, Dian Erika; Krisiandi (2024 թ․ հունիսի 5). «Kepala-Wakil Kepala Otorita IKN Mundur, Jokowi: Karena Alasan Pribadi». Kompas.com (ինդոնեզերեն).
  89. ↑ Safitri, Eva (2024 թ․ հունիսի 4). «5 Hal Diketahui soal Kepala Otorita IKN dan Wakilnya Mundur». Detik.com (ինդոնեզերեն).
  90. ↑ Ma'ruf, Hanifan (2023 թ․ օգոստոսի 4). «Otorita rumuskan bentuk pemerintahan khusus di wilayah IKN». Antaranews.com (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  91. ↑ Awe, Awaluddin (2022 թ․ հոկտեմբերի 23). «IKN Berkelanjutan, Ayo Kenali Siapa Penghuni Kota Hutan Modern Itu». Harian Indonesia (ինդոնեզերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2026-01-10-ին. Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 27-ին.
  92. ↑ «Standar Transportasi Massal di Kawasan Strategis». dephub.go.id (անգլերեն). 2022 թ․ հունիսի 28. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
  93. ↑ Arief, Andi Muhammad (2022 թ․ հունիսի 8). Komalasari, Tia Dwitiani (ed.). «Bocoran Transportasi Umum di IKN Nusantara, Ada Water Bus hingga LRT». Infrastruktur Katadata.co.id (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
  94. ↑ Hikam, Herdi Alif Al (2022 թ․ օգոստոսի 4). «Rencana Besar Transportasi di IKN: Nggak Ada Mobil Pribadi, Ramah Pejalan Kaki». detikfinance (ինդոնեզերեն). detikcom. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
  95. ↑ «PERPRES No. 64 Tahun 2022 tentang Rencana Tata Ruang Kawasan Strategis Nasional Ibu Kota Nusantara Tahun 2022–2024 [JDIH BPK RI]». peraturan.bpk.go.id. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
  96. ↑ «IKN Bakal Dilengkapi Kereta di Samping Tol».
  97. ↑ «Indonesia to return ART units to China». The Jakarta Post. 2024 թ․ նոյեմբերի 14.
  98. ↑ Maharani, Aisyah Sekar Ayu (2022 թ․ հուլիսի 30). Alexander, Hilda (ed.). «Mengupas Rencana Layanan Perkeretaapian di IKN Halaman all». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 4-ին.
  99. ↑ Laksono, Muhdany Yusuf (2022 թ․ հունվարի 21). Alexander, Hilda B (ed.). «Menilik Rencana Pembangunan Jalan di IKN Nusantara, Ada Tol Lintasi Teluk Halaman all». KOMPAS.com (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 29-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  100. ↑ Anggraeni, Rina (2022 թ․ հունվարի 5). «Dukung Ibu Kota Baru, Menkeu Anggarkan Rp326.37 M Buat Kembangkan Bandara Pranoto». IDX Channel. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 5-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 6-ին.
  101. ↑ Daton, Zakarias Demon (2022 թ․ հունվարի 31). Utomo, Ardi Priyatno (ed.). «Fakta Seputar IKN, 4 Daerah Penyangga, Samarinda Jadi 'Jantung', Balikpapan sebagai "Otot"». Kompas. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 31-ին. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 31-ին.
  102. ↑ «Tentang IKN». Ibu Kota Negara (ինդոնեզերեն). 2021 թ․ դեկտեմբերի 10. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2022 թ․ փետրվարի 2-ին.
  103. ↑ Maulana, Ferro, ed. (2022 թ․ փետրվարի 22). «Menteri Perhubungan Tinjau Calon Bandara Ibu Kota Negara di Penajam». PMJNews (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  104. ↑ Rahayu, Nita (2022 թ․ փետրվարի 21). Susilo, Budi (ed.). «Respon Plt Bupati Hamdam Soal Bandara Ibu Kota Negara dan Menhub Budi ke Titik Nol». Tribun News (ինդոնեզերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  105. ↑ «Kemenhub Siapkan Calon Bandara Baru untuk Ibu Kota Negara». Langgam (ինդոնեզերեն). 2022 թ․ մարտ. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մարտի 9-ին. Վերցված է 2022 թ․ մարտի 9-ին.
  106. ↑ «30 Years of Indonesia - Kazakhstan Bilateral Relations: Astana and Nusantara Forge Sister City Cooperation in Historic First». kemlu.go.id. Ministry of Foreign Affairs (Indonesia). 2023 թ․ հուլիսի 4. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 13-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Նուսանտարա (քաղաք)» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Նուսանտարա_(քաղաք)&oldid=10871616» էջից