Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նոր մզկիթ
թուրք.՝ Yeni Cami
թուրք.՝ Valide Sultan Camii
Yenicamii 01447 Nevit.jpg
Տեսակ մզկիթ[1] և տեսարժանություն
Երկիր Flag of Turkey.svg Թուրքիա[1]
Վարչատարածք Էմինյոնյու[1]
Մասն է Ստամբուլի պատմական շրջաններ
Հիմնվել է 1597
Կառուցման սկիզբ 1597
Կառուցման ավարտ 1665
Կարգավիճակ գործող մզկիթ
Պատվիրող Թուրհան Խադիջա Սուլթան և Սաֆիե Սուլթան
Ճարտարապետություն
Ճարտարապետ Դավութ Աղա
Ոճ օսմանյան դասական ոճ
Գմբեթ 66
Արտաքին գմբեթի
բարձրություն
36 մետր
Արտաքին գմբեթի
տրամագիծ
17,5 մետր
Մինարեթներ 2
Շինանյութ մարմար, գրանիտ
Կոորդինատներ: 41°1′0.75000009999591″ հս․ լ. 28°58′19.707600100002″ ավ. ե. / 41.0168750000277739787° հս․. լ. 28.97214100002777926° ավ. ե. / 41.0168750000277739787; 28.97214100002777926
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)ը գտնվում է Թուրքիաում
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)ը գտնվում է Աշխարհում
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)

Նոր մզկիթ (Յենի Ջամի, թուրք.՝ Yeni Cami), հայտնի է նաև որպես Վալիդե Սուլթանի մզկիթ (թուրք.՝ Valide Sultan Camii) կամ Վալիդե Սուլթանի նոր մզկիթ (թուրք.՝ Yeni Valide Sultan Camii՝ պաշտոնական անվանումը[2]), Ստամբուլ ամենամեծ մզկիթներից մեկը: Գտնվում է քաղաքի պատմական հատվածում՝ Էմինյոնյու թաղամասում՝ Գալաթայի կամրջի մոտ:

Կառուցման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթի կառուցումը սկսվել է 1597 թվականին Մուրադ III սուլթանի կնոջ Սաֆիե սուլթանի հրամանով: Ճարտարապետ ընտրվել է Միմար Սինանի աշակերտ Դավութ աղան: Երբ երկու տարի անց Դավութ աղան մահացավ, նրան փոխարինեց Դալգիչ Ահմեդ աղան: Կառուցումը տևել է կես դարից ավելի և ավարտվել է միայն Թուրհան սուլթանի օրոք:

Էմինյոնյու թաղամասը եղել է Ստամբուլի առևտրական կենտրոնը, որտեղ հիմնականում ապրել են հրեաներ: Այս թաղամասի ընտրությունը մեծ մզկիթ կառուցելու համար հասկանալի էր.սուլթանուհին ցանկանում էր մեծացնել իսլամի ազդեցությունը քաղաքի ոչ մուսուլման բնակչության շրջանակներում: Մեհմեդ III-ի մահից հետո 1603 թվականին Սաֆիեն ուղարկվել է Հին պալատ: Մզկիթի կառուցումը դադարեցվեցմ քանի որ նոր սուլթան Ահմեդ I-ը հետաքրքրված չէր նախագծով: Ժամանակի ընթացքում, կառույցը վերածվեց ավերակի: 1660 թվականին հրապարակը, որտեղ գտնվել է կիսակառույց մզկիթը, տուժեց հրդեհից: Հրդեհը գրավեց վալիդե Թուրհան սուլթանի ուշադրությունը և նրա հրամանով մզկիթը կառուցվեց: Կառուցումը ավարտվել է 1665 թվականին:

Արտաքին տեսք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթը ունի 66 գմբեթ, որոնք դասավորված են բրգաձև: Մզկիթը ունի երկու մինարեթներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի երեք շերեֆե (պատշգամբ): Գլխավոր գմբեթը ունի 36 մետր բարձրություն և եզերվում է չորս ենթագմբեթներով: Մզկիթի տանիքին առկա են տարբեր տրամագծերի գմբեթներ: Այս ոճը կիրառվել են նաև Միմար Սինանը Շեհզադե մզկիթում և Սեդեվքարա Մեհմեդ Աղան՝ Կապույտ մզկիթում:

Ներքին տեսք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթի ներսը լավ լուսավորված է, իսկ հատակը ծածկված է գորգերով:

Լուսամուտները նկարազարդված են ծաղկանկարներով: Բոլոր լուսամուտներին կախված են հայաթներ և սուրահներ Ղուրանից: Մզկիթը ունի հինգ դարպասներ, որոնցից մեկով կարելի է մտնել մզկիթի առաջնային բակ:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]