Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նոր մզկիթ
թուրք.՝ Yeni Cami
թուրք.՝ Valide Sultan Camii
Yenicamii 01447 Nevit.jpg
Տեսակ մզկիթ և տեսարժանություն
Երկիր Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Վարչատարածք Ֆաթիհ
Մասն է Ստամբուլի պատմական շրջաններ
Հիմնվել է 1597
Կառուցման սկիզբ 1597
Կառուցման ավարտ 1665
Կարգավիճակ գործող մզկիթ
Ճարտարապետություն
Ճարտարապետ Դավութ Աղա
Ոճ օսմանյան դասական ոճ
Գմբեթ 66
Արտաքին գմբեթի
բարձրություն
36 մետր
Արտաքին գմբեթի
տրամագիծ
17,5 մետր
Մինարեթ 2
Շինանյութ մարմար, գրանիտ
Կոորդինատներ: 41°1′0.75000009999591″ հս․ լ. 28°58′19.707600100002″ ավ. ե. / 41.0168750000277739787° հս․. լ. 28.97214100002777926° ավ. ե. / 41.0168750000277739787; 28.97214100002777926
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)ը գտնվում է Թուրքիաում
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)ը գտնվում է Աշխարհում
Նոր մզկիթ (Ստամբուլ)

Նոր մզկիթ (Յենի Ջամի, թուրք.՝ Yeni Cami), հայտնի է նաև որպես Վալիդե Սուլթանի մզկիթ (թուրք.՝ Valide Sultan Camii) կամ Վալիդե Սուլթանի նոր մզկիթ (թուրք.՝ Yeni Valide Sultan Camii՝ պաշտոնական անվանումը[1]), Ստամբուլ ամենամեծ մզկիթներից մեկը: Գտնվում է քաղաքի պատմական հատվածում՝ Էմինյոնյու թաղամասում՝ Գալաթայի կամրջի մոտ:

Կառուցման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթի կառուցումը սկսվել է 1597 թվականին Մուրադ III սուլթանի կնոջ Սաֆիե սուլթանի հրամանով: Ճարտարապետ ընտրվել է Միմար Սինանի աշակերտ Դավութ աղան: Երբ երկու տարի անց Դավութ աղան մահացավ, նրան փոխարինեց Դալգիչ Ահմեդ աղան: Կառուցումը տևել է կես դարից ավելի և ավարտվել է միայն Թուրհան սուլթանի օրոք:

Էմինյոնյու թաղամասը եղել է Ստամբուլի առևտրական կենտրոնը, որտեղ հիմնականում ապրել են հրեաներ: Այս թաղամասի ընտրությունը մեծ մզկիթ կառուցելու համար հասկանալի էր.սուլթանուհին ցանկանում էր մեծացնել իսլամի ազդեցությունը քաղաքի ոչ մուսուլման բնակչության շրջանակներում: Մեհմեդ III-ի մահից հետո 1603 թվականին Սաֆիեն ուղարկվել է Հին պալատ: Մզկիթի կառուցումը դադարեցվեցմ քանի որ նոր սուլթան Ահմեդ I-ը հետաքրքրված չէր նախագծով: Ժամանակի ընթացքում, կառույցը վերածվեց ավերակի: 1660 թվականին հրապարակը, որտեղ գտնվել է կիսակառույց մզկիթը, տուժեց հրդեհից: Հրդեհը գրավեց վալիդե Թուրհան սուլթանի ուշադրությունը և նրա հրամանով մզկիթը կառուցվեց: Կառուցումը ավարտվել է 1665 թվականին:

Արտաքին տեսք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթը ունի 66 գմբեթ, որոնք դասավորված են բրգաձև: Մզկիթը ունի երկու մինարեթներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի երեք շերեֆե (պատշգամբ): Գլխավոր գմբեթը ունի 36 մետր բարձրություն և եզերվում է չորս ենթագմբեթներով: Մզկիթի տանիքին առկա են տարբեր տրամագծերի գմբեթներ: Այս ոճը կիրառվել են նաև Միմար Սինանը Շեհզադե մզկիթում և Սեդեվքարա Մեհմեդ Աղան՝ Կապույտ մզկիթում:

Ներքին տեսք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մզկիթի ներսը լավ լուսավորված է, իսկ հատակը ծածկված է գորգերով:

Լուսամուտները նկարազարդված են ծաղկանկարներով: Բոլոր լուսամուտներին կախված են հայաթներ և սուրահներ Ղուրանից: Մզկիթը ունի հինգ դարպասներ, որոնցից մեկով կարելի է մտնել մզկիթի առաջնային բակ:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]