Նիկոս Կավադիաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նիկոս Կավադիաս
20140408 argostoli256.JPG
Ծնվել էհունվարի 11, 1910(1910-01-11)
ԾննդավայրՀարբին, Q28408735?, Ցին կայսրություն[1]
Վախճանվել էփետրվարի 10, 1975(1975-02-10) (65 տարեկանում)
Վախճանի վայրԱթենք, Հունաստան
Մասնագիտությունգրող և բանաստեղծ
Լեզունոր հունարեն[2]
Ազգությունհույն
ՔաղաքացիությունFlag of Greece.svg Հունաստան
ԱնդամակցությունԷԱՄ
Nikos-Kavvadias-signature.svg
Nikos Kavvadias Վիքիպահեստում

Նիկոս Կավադիաս (հունվարի 11, 1910(1910-01-11), Հարբին, Q28408735?, Ցին կայսրություն[1] - փետրվարի 10, 1975(1975-02-10), Աթենք, Հունաստան[3]) - հույն անվանի բանաստեղծ, գրող

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նիկոս Կավադիասը ծնվել է 1910 թվականի հունվարի 11-ին, ռուսական կայսրության Նիկոլսկ-Ուսսուրիյսկի (ներկայիս Պրիմորիեի երկրամասի Ուսսուրիյսկ քաղաքը) գավառական քաղաքում, Հունաստանից ժամանակավորապես Հեռավոր Արևելք տեղափոխված, կեֆալոնիացի հայտնի նավատերերի տոհմից սերող Խարիլաոս Կավադիասի և Դորոթեա Անգելատուի ընտանիքում: Հայրը այստեղ առևտրական մի կազմակերպություն էր հիմնել, որը հիմնականում գործակցում էր ռուսական բանակի հետ:

1914 թվականին, երբ սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը, նա ընտանիքը բերեց հայրենիք՝ կեֆալոնական Արգոստոլիոն քաղաքը և ինքը դարձյալ վերադարձավ Ռուսաստան; Բայց 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը ոչ միայն վերջ դրեց նրա ձեռնարկատիրական գործունեությանը, այլև զրկեց ազատությունից. Խարիլաոսին բանտ նետեցին, և նա կարողացավ Հունաստան վերադառնալ միայն 1921 թվականին:

Դրանից մեկ տարի անց նրանց ընտանիքը տեղափոխվեց Պիրեյոս (ներկայումս՝ Աթենքի խոշոր նավահանգստային արվարձանը): Այստեղ Նիկոսն ավարտեց տարրական դպրոցն ու ընդունվեց գիմնազիա, որտեղ սովորելու տարիներին ծանոթացավ ռազմածովային նավատորմի բժիշկ, գրող Պավլոս Նիրվանասի հետ: Թերևս վերջինիս ազդեցությամբ էլ պատանին կատարեց իր առաջին գրական փորձերը: 18 տարեկան էր, երբ հրատարակեց իր առաջին բանաստեղծությունները՝ Պետրոս Վալխալաս կեղծանունով:

Հոր մահը Նիկոսին ստիպեց ընտանիքի հոգսը թեթևացնելու նպատակով աշխատանքի ընդունվել նավագնացային մի ընկերության գրասենյակում: Նա միաժամանակ շարունակում էր համագործակցել գրական ամսագրերի հետ; 1928 թվականին մեկնեց իր առաջին ծովային ուղերթին՝ որպես յունգա «Ագիոս Նիկոլաոս» («Սուրբ Նիկողայոս») բեռնանավի վրա: Տասը տարի անց զորակոչվեց բանակ, որտեղ 1939 թվականին ռադիստի դիպլոմ ստացավ և որպես կապավոր մասնակցեց 1940-1941 թվականների՝ հույների համար հաղթական հույն-իտալական պատերազմին:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և Հունաստանում քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո՝ 1949 թվականից ընդհուպ մինչև 1974 թվականը Նիկոս Կավադիասը, ոչ մեծ ընդմիջումներով, առևտրային նավերի վրա աշխատել է որպես ռադիստ: Այդ տարիների ընթացքում լույս է ընծայել բանաստեղծությունների և պատմվածքների բազմաթիվ ժողովածուներ, ընդ որում՝ ոչ միայն հայրենիքում, այլև նրա սահմաններից դուրս: Նրա՝ արտասահմանում լույս տեսած առաջին գիրքը 1959 թվականին Ֆրանսիայում տպագրված «Հերթափոխ» բանաստեղծական ժողովածուն էր (ֆրանսերեն):

Նիկոս Կավադիասի՝ տաղանդավոր ծովերգու բանաստեղծի ու արձակագրի ստեղծագործությունները նրա մահից հետո էլ շարունակում են մեծ ժողովրդականություն վայելել: Ընթերցողների հետաքրքրությունը դրանց նկատմամբ մեծապես աճեց հատկապես 1990-ական թվականներին, երբ հույն անվանի երգահան Թանոս Միկրուցիկոսը Կավադիասի բանաստեղծությունների հիման վրա ստեղծեց արվեստասերների կողմից շատ սիրված «Հարավային Խաչ» և «Հորիզոնի գծերը» երգաշարերը: Քանքարավոր ծովերգուի շատ բանաստեղծություններ ընդգրկված են հունական դպրոցների դասագրքերում և ուսուցանվում են աշակերտներին որպես հունական ոգու գեղեցիկ ու անկեղծ արտացոլումներ:

Ուսումնասիրողները գտնում են, որ նրա ստեղծագործությունների վրա նկատելի է ֆրանսիացի մեծատաղանդ խորհրդապաշտ բանաստեղծ Շառլ Բոդլերի ազդեցությունը: Որոշ ազդեցություն թողել է նաև կոմունիստական գաղափարախոսությունը, որն զգացվում է արգենտինացի համբավավոր հեղափոխական Չե Գևարային և ֆրանկոյականների կողմից սպանված իսպանացի մեծ բանաստեղծ Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկային ձոնված բանաստեղծություններում: Այս առումով հիշատակման է արժանի այն փաստը, որ Նիկոս Կավադիասը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին անդամագրվել է Հունաստանի կոմունիստական կուսակցությանը, գերմանական օկուպացիայի ժամանակաշրջանում ակտիվորեն մասնակցել ֆաշիստների դեմ ծավալված դիմադրության շարժմանը:

Նիկոս Կավադիասը մահացել է 65 տարեկան հասակում՝ 1975 թվականի փետրվարի 10-ին, ինֆարկտից[4]: Թաղվել է Աթենքի Առաջին գերեզմանատանը:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանաստեղծությունների ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1933: Marabu (Μαραμπού, Marampou)

1947: Fog (Πούσι)

1975: Traverso (Τραβέρσο)

1987: The Collected Poems of Nikos Kavadias, tr. G. Holst-Warhaft [Greek and English texts]

Արձակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1954:Βάρδια(վեպ)

1987: Λί1995 թվականին էկրանավորվել է:

1987: Του Πολέμου/Στ' άλογό μου

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119153246 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. «AGRA Publications»։ agra.gr։ 2010։ Վերցված է 5 March 2011 
  4. BooksInfo Website on Nikos Kavadias, retrieved on 14 December 2009