Նիդերլանդական ոսկեդար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Նիդերլանդական ոսկեդար (հոլ.՝ Gouden Eeuw) — Նիդերլանդների պատմության ժամանակաշրջան, որի ընթացքում Միացյալ պրովինցիաների հանրապետությունը ծաղկում է ապրել՝ զարգացման բարձրակետի հասնելով առևտրի, գիտության, տարբեր արվեստների բնագավառներում: Այդ շրջանում Նիդերլանդների տնտեսության և մշակույթի առավելագույն զարգացումը տեղի է ունեցել 17-րդ դարում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից Նիդերլանդների պատմականորեն նախորդը համարվող Ուտրեխտյան ունիայի՝ 1579 թվականին տեղի ունեցած կազմավորումը, որն իրականություն դարձավ Ութսունամյա պատերազմի ավարտը նշանավորած Հոլանդական հեղափոխության արդյունքում, բարենպաստ պայմաններ ստեղծեց երկրում ձևավորելու այնպիսի կառավարություն, որը կրոնական և այլ ազատություններ շնորհեց իր քաղաքացիներին: Եվ դա կատարվեց մի ժամանակաշրջանում, երբ մնացյալ Եվրոպայի տնտեսության զգալի հատվածը գտնվում էր ճահճացման վիճակում: Ուստի պատահական չէր, որ Եվրոպայի զանազան ծայրերից տեղի ունեցավ ազատությունների ծարավի ներգաղթյալների հսկայածավալ հոսք դեպի երիտասարդ հանրապետություն, որտեղ ստեղծվել էին սովորելու և աշխատելու լայն հնարավորություններ: Բազմաթիվ գիտնականներ, գրողներ եկան Հոլանդիա՝ իրենց աշխատությունները հրատարակելու, Լեյդենի համալսարանում դասախոսելու նպատակադրումով[1]: Սկիզբ առած շարժումը հանգեցրեց նրան, որ երկիրը դարձավ գիտությունների ու արվեստների կարևորագույն կենտրոն, աշխարհում ճանաչվեց որպես ծովագնացության և տնտեսության մեջ հզորության հասած երկիր: Դա հիմք է տվել ճանաչված պատմաբան Կ. Վ. Սվարտին՝ այդ ժամանակաշրջանի Հոլանդիան բնութագրելիս գործածելու «նիդերլանդական հրաշք» դարձվածքը[2]:

Ուսումնասիրողները տարբեր իրադարձություններ ու տարեթվեր են նշում իբրև նիդերլանդական ոսկեդարի սկզբնակետ: Նրանցից ոմանք սկզբնակետ են համարում 1588 թվականը, երբ Նիդերլանդները հռչակվեցին հանրապետություն, երկրորդ խումբը իբրև այդպիսին ընդունում է 1602 թվականը՝ Արևելահնդկական ընկերության հիմնադրման տարեթիվը: Գիտնականների երրորդ խումբն էլ որպես նիդերլանդական ոսկեդարի սկզբնակետ ընդունում է 1609 թվականը, երբ սկսվեց քսանամյա հաշտության ժամանակաշրջանը, որը հաջորդել էր իսպանական գաղութատիրական լծից ազատագրվելու նպատակով ութսուն տարի մղված պատերազմին: Նամանավանդ, որ այդ քսան տարիները նշանավորվեցին բնակչության բարեկեցության աննախադեպ արագ աճով:

Ոսկեդարի վերջնակետի հարցում ուսումնասիրողները միակարծիք են. այդպիսին համարվում է 1672 թվականը՝ անգլո-հոլանդական երրորդ պատերազմի սկիզբը, պատերազմ, որի ռազմական գրեթե բոլոր գործողությունները ծավալվեցին Հոլանդիայի տարածքում:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Boxer Charles Ralph, The Dutch seaborne empire, 1600–1800, p. 18, Taylor & Francis, 1977 0-09-131051-2, 978-0-09-131051-6 Google books
  2. Swart Koenraad Wolter (1969)։ The miracle of the Dutch Republic as seen in the seventeenth century։ London: H.K.Lewis & Co Ltd 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]