Նեֆրուրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նեֆրուրա
BlockStatueOfSenenmutAndNeferura-LeftProfile-BritishMuseum-August19-08.jpg
Ծնվել էմ.թ.ա. 15-րդ դար
ԾննդավայրԵգիպտոս
Մահացել էմ.թ.ա. 15-րդ դար
ՔաղաքացիությունՀին Եգիպտոս
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ
ԱմուսինThutmose III?
Ծնողներհայր՝ Thutmose II?, մայր՝ Hatshepsut?
Զբաղեցրած պաշտոններGod's Wife of Amun?
Neferure Վիքիպահեստում

Նեֆրուրա (եգիպ.՝ Nfrw-Rˁ՝ «Ռայի կատարելություն», մ.թ.ա. 15-րդ դար, Եգիպտոս - մ.թ.ա. 15-րդ դար), 18-րդ դինաստիայի եգիպտական թագուհի, Հաթշեպսուտ և Թութմոս II փարավոնների դուստրը[1]։ Հին Եգիպտոսի կառավարությունում նա զբաղեցնում էր բարձր պաշտոն և քրմուհի էր, ղեկավարում էր կրոնական ծեսերը։

Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաթշեպսուտի և Թութմոս II-ի միակ հայտնի երեխան է։ Ծնվել է մ․թ․ա․ 1473 թվականին և մահացել է մ․թ․ա․ 1462 կամ մ․թ․ա․ 1457 թվականին՝ մորից առաջ։ Նեֆրուրան Թութմոս I-ի թոռն էր և Թութմոս III-ի խորթ քույրը։ Ենթադրվում է, որ Նեֆրուրան ամուսնացել է նրա հետ, բայց համոզիչ ապացույցներ չկան։ Թութմոս III-ի կառավարման 24-րդ տարում նրա որդին՝ Ամենեմհատը նշանակվել է գլխավոր անասնապահ։ Հնարավոր է նա Նեֆրուրայի որդին էր։ Այնուամենայնիվ Նեֆրուրայի կարգավիճակը հարցի տակ է։ Եթե նա դարձած լիներ Թութմոս III-ի կինը, նրան կհիշատակեին որպես Մեծ թագուհի։ Դրան ապացույց չի հայտնաբերվել[1]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեֆրուրան ծնվել է Թութմոս II-ի կառավարման տարիներին։ Կառնակում նա պատկերված է Թութմոս II-ի և Հաթշեպսուտի հետ[2]։ Աղբյուրները ցույց են տալիս, որ Թութմոս II-ը մահացել է տասներեքամյա կառավարումից հետո։ Գահի ժառանգորդ է դարձել նրա մանուկ որդին՝ Թութմոս III-ը։ Հաթշեպսուտը սկսել է կառավարել երկիրը որպես նրա ռեգենտ, իր թագավորության յոթերորդ տարում ընդունել է փարավոնի տիտղոս և գահին է նստել մինչև մահ։ Նա կառավարել է շուրջ 20 տարի[2][3]։

Նեֆրուրան սովորել է Հաթշեպսուտի ամենամտերիմ խորհրդականների մոտ։ Նրա առաջին դաստիարակը եղել է Յահմոս Պեն-Նեհբետը, որը ծառայել էր դեռևս մյուս փարավոնների օրոք և արքունիքում հարգանք էր վայելում։

Հաթշեպսուսի դամբարանում նրա պնդումն է փորագրված․ «Մաաթքարի Մեծ արքայի կինը հաստատել է, որ աստծո կինը ինձ կրկին բարեհաճություն է ցուցաբերել։ Վկայում եմ, որ ես դաստիարակել եմ նրա ավագ դստերը՝ արքայադուստր Նեֆրուրային ծծկեր տարիքից»[2]։

Նեֆրուրայի հաջորդ դաստիարակն է եղել Սենենմուտը, որը հայտնի էր իր սանուհու հետ պատկերող բազմաթիվ քանդակների շնորհիվ։ Նրանցում Սենեմուտոն հագած է երկար պատմուճան։ Մի կոմպոզիցիայում Նեֆրուրան նստած է Սենեմուտոյի ծնկին, մյուսում՝ Սենեմուտոն ծնկի է եկել, իսկ արքայադուստրը գտնվում է կողքին և հենված է մյուս ծնկի վրա։ Հաթշեպսուտի՝ ռեգենտ դառնալուց հետո Սենեմուտը նշանակվել է նրա խորհրդական և արքայադստեր հովանավորչությունը փոխանցել է ոմն Սենիմենի[2]։ Այն բանի շնորհիվ, որ Նեֆրուրայի մայրը եիպտական գահ է բարձրացել, արքունիքում նա ունեցել է մյուս արքայադստրերից առանձնացվող նշանակալի ազդեցություն։ Նա թագավորական կնոջ դերն ու գործառույթներն է իրականացրել մայր-փարավոնի օրոք հանրային կյանքում[4]։ Կան Նեֆրուրայի այդ դերում բազմաթիվ նկարներ։ Նա կրում էր Վերին և Ստորին Եգիպտոսների արքայադուստր, Երկրի Տիրուհի, Ամոն աստծո կին տիտղոսները։ Վերջին տիտղոսը կրում էր նաև Հաթշեպսուտը մինչև փարավոն դառնալը[3]։

Նեֆրուրայի գրեթե դատարկ դամբարանը 20-րդ դարում հայտնաբերել է Հովարդ Քարթերը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Aidan Dodson & Dyan Hilton: The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson, 2004, ISBN 0-500-05128-3, pp. 130—141
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 O’Connor, David and Cline, Eric H. Thutmose III: A New Biography University of Michigan Press. 2006, pp. 50, 54, 78, 96, 97, 279, 297, 300, ISBN 97804721146721
  3. 3,0 3,1 Tyldesley, Joyce. Hatchepsut: the female pharaoh. Viking, 1996. pp. 101—103 ISBN 0-670-85976-1
  4. Tyldesley, Joyce. Chronicle of the Queens of Egypt. p.98 Thames & Hudson. 2006. ISBN 0-500-05145-3