Jump to content

Ներկալում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ներկալում
Ենթակատեգորիա• Վճիռ
 • captivity
  • բանտարկություն Խմբագրել Wikidata
Has facilityներգաղթի ճամբարներ Խմբագրել Wikidata

Ներկալում (անգլ.՝ Internment), մարդկանց բանտարկություն, որը սովորաբար լինում է մեծ խմբերի հետ՝ առանց մեղադրանքի[1] կամ առանց մեղադրանք առաջադրելու մտադրության[2]։ Այս տերմինը օգտագործվում է «պատերազմի ժամանակ կամ ահաբեկչության մեջ կասկածվող թշնամու քաղաքացիների» կալանքի համար[3]։ Այն կարող է պարզապես նշանակել բանտարկություն, սակայն այն հակված է վերաբերել կանխարգելիչ կալանքի, այլ ոչ թե որևէ հանցագործության համար դատապարտվելուց հետո կալանքի։ Այս տերմինների օգտագործումը ենթակա է բանավեճի և քաղաքական զգայունության[4]։ «Ներկալում» բառը երբեմն օգտագործվում է նաև չեզոք երկրի կողմից պատերազմի ժամանակ իր տարածքում հակամարտող զինված ուժերի և սարքավորումների կալանքի պրակտիկան նկարագրելու համար, որը համաձայնեցվել է 1907 թվականի Հաագայի կոնվենցիայի ժամանակ[5]։

Ներկալված անձինք կարող են պահվել բանտերում կամ ներգաղթի ճամբարներ կամ համակենտրոնացման ճամբարներ կոչվող հաստատություններում: «Համակենտրոնացման ճամբար» տերմինը ծագել է իսպանա-կուբայական տասնամյա պատերազմից, երբ իսպանական ուժերը կուբացի քաղաքացիներին կալանավորել են ճամբարներում՝ պարտիզանական ուժերի դեմ ավելի հեշտությամբ պայքարելու համար: Հաջորդ տասնամյակների ընթացքում դա կրկին անգամ օգտագործվել է։ Բրիտանացիները դա օգտագործել են Երկրորդ բուրական պատերազմի, իսկ ամերիկացիները Ֆիլիպին-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ և երկուսն էլ օգտագործել են համակենտրոնացման ճամբարներ:

«Համակենտրոնացման ճամբար» և «ներքին ճամբար» տերմինները օգտագործվում են տարբեր համակարգերի համար, որոնք մեծապես տարբերվում են իրենց խստությամբ, մահացության մակարդակով և ճարտարապետությամբ։ Դրանց բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ կալանավորները պահվում են օրենքի գերակայությունից դուրս[6]։ Սպանության ճամբարները կամ մահվան ճամբարները, որոնց հիմնական նպատակը սպանությունն է, նույնպես անճշտորեն կարող են կոչվել համակենտրոնացման ճամբարներ[7]։

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը սահմանափակում է ներգաղթի կիրառումը, իսկ 9-րդ հոդվածը սահմանում է՝ «Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել կամայական ձերբակալման, կալանավորման կամ աքսորի»[8]։

Ներգաղթի և համակենտրոնացման ճամբարի սահմանումը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ֆորտ Մարը ամերիկյան ամրոցների վերջին մնացորդն է, որոնք օգտագործվել են չերոկիների ներկալման համար։ Դա արվել է «Արցունքների արահետից» մի քանի ամիս առաջ՝ հնդկացիների տարածք տեղափոխմանը նախապատրաստվելու համար[9]։
Իսպանիայի վերակենտրոնացման քաղաքականության արդյունքում զոհված կուբացիները, 1896

Ամերիկյան ժառանգության բառարանը համակենտրոնացման ճամբար տերմինը սահմանում է որպես՝ «Ճամբար, որտեղ անձինք փակված են, սովորաբար առանց արդարանալու հնարավորության և սովորաբար դաժան պայմաններում, հաճախ կառավարության կողմից վտանգավոր կամ անցանկալի համարվող խմբին անդամակցելու հետևանքով»[10]։

Չնայած քաղաքացիական անձանց ներգաղթի առաջին օրինակը կարող է թվագրվել դեռևս 1830-ական թվականներին[11]՝ անգլերեն «concentration camp» տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է վերամիավորման ճամբարները (իսպաներեն՝ reconcentrados ) նկարագրելու համար, որոնք իսպանական զինվորականները ստեղծել էին Կուբայում Տասնամյա պատերազմի (1868–1878) ժամանակ[12][13]։ Այս անվանումը կրկին կիրառվել է Միացյալ Նահանգների կողմից Ֆիլիպին-ամերիկյան պատերազմի (1899–1902) ժամանակ ստեղծված ճամբարների նկատմամբ[14]։ «concentration camps» անվանման ընդլայնված օգտագործումը շարունակվել է, երբ բրիտանացիները Երկրորդ բուրական պատերազմի (1899–1902) ժամանակ ճամբարներ են հիմնել Հարավային Աֆրիկայում[12][15]։

20-րդ դարի ընթացքում պետության կողմից քաղաքացիական անձանց կամայական ներկալումը հասել է իր ամենածայրահեղ դրսևորումներին խորհրդային Գուլագի համակենտրոնացման ճամբարների համակարգում (1918–1991)[16] և նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներում (1933–1945): Խորհրդային համակարգը առաջինն է եղել, որի կառավարությունը կիրառել է իր սեփական քաղաքացիների նկատմամբ:[13] Գուլագը բաղկացած էր ավելի քան 30,000 ճամբարներից իր գոյության մեծ մասի ընթացքում (1918–1991) և 1929-ից մինչև 1953 թվականը կալանավորել է մոտ 18 միլիոն մարդու,[16] ինչը կազմում է դրա 73-ամյա կյանքի միայն մեկ երրորդը: Նացիստական համակենտրոնացման ճամբարների համակարգը լայնածավալ էր՝ մինչև 15,000 ճամբարներով[17] և առնվազն 715,000 միաժամանակյա ներգաղթյալներով:[18] Այս ճամբարներում զոհերի ընդհանուր թիվը դժվար է որոշել, սակայն շատ ճամբարներում աշխատանքի միջոցով բնաջնջման միտումնավոր քաղաքականությունը մշակված էր այնպես, որ բանտարկյալները մահանային սովից, չբուժված հիվանդություններից և որոշակի ժամանակահատվածում մահապատիժներից։[19] Ավելին, նացիստական Գերմանիան ստեղծել է վել է բնաջնջման ճամբարներ, որոնք հատուկ նախատեսված էին միլիոնավոր մարդկանց սպանելու համար, հիմնականում գազային թունավորման միջոցով։[20][21]

Հրեա ստրկական բանվորներ, որոնք գտնվում են Վայմարի մոտ Բուխենվալդի համակենտրոնացման ճամբարում, լուսանկարված դաշնակիցների կողմից նրանց ազատագրումից հետո՝ 1945 թվականի ապրիլի 16-ին:

Արդյունքում «համակենտրոնացման ճամբար» տերմինը երբեմն շփոթվում է «մահվան ճամբար» հասկացության հետ և պատմաբանները քննարկում են, թե արդյոք քաղաքացիական անձանց ներգաղթի այլ օրինակներ նկարագրելու համար պետք է օգտագործվի «համակենտրոնացման ճամբար» տերմինը, թե՞ «ներման ճամբարը»[4]։

«Համակենտրոնացման ճամբար» տերմինը շարունակում է լայնորեն օգտագործվել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո տեղի ունեցած դեպքերի համար։ Այդ դեպքերից են Քենիայում Մաու Մաուի ապստամբության (1952–1960) ժամանակ բրիտանական ճամբարները[22][23] և Աուգուստո Պինոչետի ռազմական դիկտատուրայի (1973–1990) ժամանակ Չիլիում ստեղծված ճամբարները[24]։ ԱՄՆ Պաշտպանության նախարարության տվյալներով՝ մինչև 3 միլիոն ույղուրներ և այլ մուսուլմանական փոքրամասնությունների անդամներ պահվում են Չինաստանի վերադաստիարակման ճամբարներում, որոնք գտնվում են Սինցզյան շրջանում և որոնք ամերիկյան լրատվամիջոցները հաճախ անվանում են համակենտրոնացման ճամբարներ[25][26]։ Ճամբարները ստեղծվել են 2010-ականների վերջին՝ Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար Սի Ծինփինի վարչակազմի օրոք[27][28]։

Ազդեցություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիտնականները քննարկել են ներգաղթի արդյունավետությունը որպես հակաապստամբական մարտավարություն: 2023 թվականի ուսումնասիրությունը պարզել է, որ Իռլանդիայի անկախության պատերազմի ժամանակ ներգաղթը իռլանդացի ապստամբների շրջանում ավելի մեծ դժգոհությունների է հանգեցրել և նրանց մղել է պատերազմում ավելի երկար կռվելու[29]։

Օրինակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակտիվություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Չինաստանի Սինցզյանի ճամբարների քարտեզը՝ հիմնված ԱՄՆ Ազգային աշխարհագրական հետախուզության գործակալության և Ավստրալիայի ռազմավարական քաղաքականության ինստիտուտի կողմից հավաքված տվյալների վրա։

Փակված

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Աբերքորնի զորանոցներ, Հյուսիսային Իռլանդիա (երբեմն անվանում են նաև Բալիկինլարի զորանոցներ) (1919–1921, 1971)
  • Վերակենտրոնացման քաղաքականությունը Կուբայի Իսպանիայից անկախության պատերազմի ժամանակ (1896–1898)
  • Երկրորդ բուրական պատերազմը Հարավային Աֆրիկայում (1900–1902)
  • Քուրագ ճամբար Իռլանդիայում (1939–1946, 1957–1959): Քուրագ ճամբարը, անկասկած, ամենամեծն էր, երկրում օգտագործվել են առնվազն 30 այլ բանտեր և ճամբարներ[57]
  • Կիպրոսի ներգաղթի ճամբարներ (1946–1949)
  • «Պաշտպանության գոտիների» վերականգնում 1901, Ֆիլիպին-ամերիկյան պատերազմ
  • Հերերոների և Նամակուաների ցեղասպանություն (1904–1907)
  • Հայերի կենտրոնացումը Հայոց ցեղասպանության ժամանակ (1915–1916)
  • Ֆրանսիայում և նրա գաղութներում ներգաղթի ճամբարներ (1910-1960-ականներ)
  • Ֆինլանդիայի քաղաքացիական պատերազմ (1918)
  • Ֆրոնգոչի ճամբար՝ բրիտանական ճամբար, որն օգտագործվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի և 1916 թվականի իռլանդացի բանտարկյալների համար։
  • Գորմանստոնի ճամբարը Իռլանդիայի ազատ նահանգում (1922–1923)
  • Մալայանական նոր գյուղեր ՝ որպես Բրիգսի պլանի մաս Մալայանական արտակարգ իրավիճակի ժամանակ (1950–1960)
  • Իտալական համակենտրոնացման ճամբարներ Աֆրիկայում և Եվրոպայում (1930–1944)
  • Հյուսիսային Իռլանդիայի Մեծ Բրիտանիայի բանտային լաբիրինթոս (1971–1975), նախկինում հայտնի որպես Լոնգ Քեշի կալանավայր, իսկ խոսակցական լեզվով՝ որպես լաբիրինթոս կամ H-բլոկներ)
  • Գերմանական համակենտրոնացման ճամբարներ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ և ընթացքում (1933–1945)
  • Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ճապոնացիների կողմից ռազմագերիների և քաղաքացիական անձանց ներգաղթը (ավարտվել է 1945 թվականին)
  • Գերմանա-ամերիկյան ճամբարներ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1941–1948)
  • Իտալա-ամերիկյան ներգաղթի ճամբարներ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1941–1943)
  • Ճապոնա-ամերիկյան ճամբարներ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1942–1946)
  • Ճապոնացի-կանադացիների ներգաղթը (1942–1949)
  • Դեոլիի ճամբար Հնդկաստանում (1962–1967)
  • Օմարսկա ճամբարը Բոսնիայում, 1992թ.
  • Դրետելյ ճամբար (1992–1995)
  • Camp Bucca Իրաքում (2003–2009)[58][59][60]
  • Աբու Ղրեյբ բանտը Իրաքում (1980–2014)[61][62][63]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Lowry, David (1976). «Human Rights Vol. 5, No. 3 "INTERNMENT: DENTENTION WITHOUT TRIAL IN NORTHERN IRELAND"». Human Rights. American Bar Association: ABA Publishing. 5 (3): 261–331. JSTOR 27879033. «The essence of internment lies in incarceration without charge or trial.»
  2. ↑ Kenney, Padraic (2017). Dance in Chains: Political Imprisonment in the Modern World. Oxford University Press. էջ 47. ISBN 978-0-19-937574-5. «A formal arrest usually comes with a charge, but many regimes employed internment (that is, detention without intent to file charges»
  3. ↑ «the definition of internment». www.dictionary.com.
  4. 1 2 Schumacher-Matos, Edward; Grisham, Lori (2012 թ․ փետրվարի 10). «Euphemisms, Concentration Camps And The Japanese Internment». npr.org.
  5. ↑ «The Second Hague Convention, 1907». Yale.edu. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2013 թ․ փետրվարի 1-ին.
  6. ↑ Stone, Dan (2015). Concentration Camps: A Very Short Introduction. Oxford University Press. էջեր 122–123. ISBN 978-0-19-879070-9. «Concentration camps throughout the twentieth and twenty-first centuries are by no means all the same, with respect either to the degree of violence that characterizes them or the extent to which their inmates are abandoned by the authorities... The crucial characteristic of a concentration camp is not whether it has barbed wire, fences, or watchtowers; it is, rather, the gathering of civilians, defined by a regime as de facto 'enemies', in order to hold them against their will without charge in a place where the rule of law has been suspended.»
  7. ↑ «Nazi Camps». United States Holocaust Memorial Museum. Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
  8. ↑ Universal Declaration of Human Rights, Article 9, United Nations
  9. ↑ Carter III, Samuel (1976). Cherokee Sunset: A Nation Betrayed. A Narrative of Travail and Triumph, Persecution and Exile. New York: Doubleday. էջ 232. ISBN 978-0385067355.
  10. ↑ «Concentration camp». American Heritage Dictionary. Վերցված է 2014 թ․ հուլիսի 22-ին.
  11. ↑ James L. Dickerson (2010). Inside America's Concentration Camps: Two Centuries of Internment and Torture. Chicago Review Press. էջ 29. ISBN 978-1-55652-806-4.
  12. 1 2 The Columbia Encyclopedia: Concentration Camp (Sixth ed.). Columbia University Press. 2008.
  13. 1 2 «Concentration Camps Existed Long Before Auschwitz». Smithsonian. 2017 թ․ նոյեմբերի 2.
  14. ↑ Storey, Moorfield; Codman, Julian (1902). Secretary Root's record. "Marked severities" in Philippine warfare. An analysis of the law and facts bearing on the action and utterances of President Roosevelt and Secretary Root. Boston: George H. Ellis Company. էջեր 89–95.
  15. ↑ «Documents re camps in Boer War». sul.stanford.edu. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ հունիսի 9-ին.
  16. 1 2 «Gulag: A History, by Anne Applebaum (Doubleday)». The Pulitzer Prizes. 2004. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 13-ին.
  17. ↑ «Concentration Camp Listing». Editions Kritak. «Sourced from Van Eck, Ludo Le livre des Camps» and Gilbert, Martin (1993). Atlas of the Holocaust. New York: William Morrow. ISBN 0-688-12364-3.. In this online site are the names of 149 camps and 814 subcamps, organized by country.
  18. ↑ Evans, Richard J. (2005). The Third Reich in Power. New York: Penguin Group. ISBN 978-0-14-303790-3.
  19. ↑ Marek Przybyszewski. IBH Opracowania – Działdowo jako centrum administracyjne ziemi sasińskiej [Działdowo as the centre of local administration] (լեհերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հոկտեմբերի 22-ին – via Internet Archive.
  20. ↑ Robert Gellately; Nathan Stoltzfus (2001). Social Outsiders in Nazi Germany. Princeton University Press. էջ 216. ISBN 978-0-691-08684-2.
  21. ↑ Anne Applebaum (2001 թ․ հոկտեմբերի 18). «A History of Horror| Review of Le Siècle des camps by Joël Kotek and Pierre Rigoulot». The New York Review of Books.
  22. ↑ «Museum of British Colonialism releases online 3D models of British concentration camps in Kenya». Morning Star. 2019 թ․ օգոստոսի 27.
  23. ↑ «The Mau Mau Rebellion». The Washington Post. 1989 թ․ դեկտեմբերի 31.
  24. ↑ «Chilean coup: 40 years ago I watched Pinochet crush a democratic dream». The Guardian. 2013 թ․ սեպտեմբերի 7.
  25. ↑ «As the U.S. Targets China's 'Concentration Camps', Xinjiang's Human Rights Crisis is Only Getting Worse». Newsweek. 2019 թ․ մայիսի 22.
  26. ↑ «Uighurs and their supporters decry Chinese 'concentration camps', 'genocide' after Xinjiang documents leaked». The Washington Post. 2019 թ․ նոյեմբերի 17.
  27. ↑ Ramzy, Austin; Buckley, Chris (2019 թ․ նոյեմբերի 16). «'Absolutely No Mercy': Leaked Files Expose How China Organized Mass Detentions of Muslims». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
  28. ↑ Kate O'Keeffe and Katy Stech Ferek (2019 թ․ նոյեմբերի 14). «Stop Calling China's Xi Jinping 'President', U.S. Panel Says». The Wall Street Journal.
  29. ↑ Huff, Connor (2023). «Counterinsurgency Tactics, Rebel Grievances, and Who Keeps Fighting». American Political Science Review (անգլերեն). 118: 475–480. doi:10.1017/S0003055423000059. ISSN 0003-0554.
  30. ↑ «Life inside a North Korea labour camp: 'We were forced to throw rocks at a man being hanged'». The Independent. 2017 թ․ սեպտեմբերի 28.
  31. ↑ «Political Prison Camps in North Korea Today» (PDF). 2013 թ․ հոկտեմբերի 19. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013 թ․ հոկտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
  32. ↑ Leigh, David (2011 թ․ ապրիլի 25). «Guantánamo Bay files: Torture gets results, US military insists». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
  33. ↑ «Professor David Isaacs Speech» (PDF).
  34. ↑ EXCLUSIVE: Italian doctor laments Libya's 'concentration camps' for migrants, 2017 թ․ նոյեմբերի 15, Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ նոյեմբերի 27, Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 18-ին{{citation}}: CS1 սպաս․ bot: original URL status unknown (link)
  35. ↑ «Europe's apathy toward humanitarian rescue outrages NGOs». InfoMigrants. 2018 թ․ դեկտեմբերի 11. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
  36. ↑ Wehrey, Frederic (2019 թ․ նոյեմբերի 25). «What the 'Danish Lawrence' Learned in Libya (5th paragraph from the last one)». The New York Review of Books. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
  37. ↑ «Detained migrants killed in Libya airstrike used as 'human shields'».
  38. ↑ Mediapart, La Rédaction De (2019 թ․ դեկտեմբերի 2). «France cancels speedboats delivery to Libyan coastguard». Mediapart. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
  39. ↑ «Saudi crown prince defends China's right to put Uighur Muslims in concentration camps». The Daily Telegraph. 2019 թ․ փետրվարի 22. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 11-ին.
  40. ↑ «The persecution of gay men in Chechnya has chilling similarities to the Third Reich». NewsComAu. 2017 թ․ ապրիլի 19. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  41. ↑ Stefanello, Viola (2019 թ․ հունվարի 15). «Is there a 'gay purge' in Chechnya? Rights group fears the worst». euronews. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  42. ↑ «Report: Chechnya Opens 'Concentration Camp for Homosexuals'». Snopes.com (ամերիկյան անգլերեն). 2017 թ․ ապրիլի 11. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  43. ↑ «Question to the EU Commission by Matt Carthy» (PDF).
  44. ↑ Ramirez, Fernando (2018 թ․ հունիսի 14). «Movement to call migrant detention centers 'concentration camps' swells online». Chron. «The practice of separating migrant families began in April when Attorney General Jeff Sessions announced a new "zero-tolerance" policy prosecuting 100 percent of illegal border crossings.»
  45. ↑ Hignett, Katherine (2019 թ․ հունիսի 24). «Academics rally behind Alexandria Ocasio-Cortez over concentration camp comments: 'She is completely historically accurate'». Newsweek. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 23-ին.
  46. ↑ Holmes, Jack (2019 թ․ հունիսի 13). «An Expert on Concentration Camps Says That's Exactly What the U.S. Is Running at the Border». Esquire (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 3-ին.
  47. ↑ Beorn, Waitman Wade (2018 թ․ հունիսի 20). «Yes, you can call the border centers 'concentration camps,' but apply the history with care». The Washington Post. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 30-ին.
  48. ↑ Jonathan Hutson (2021년 Սեպտեմբեր 25일). «Eyewitness accounts, video confirm reports of Tigrayan children held in concentration camp». Salon.com (անգլերեն). Wikidata Q125771844. Արխիվացված է օրիգինալից 2 մայիս 2024-ին.
  49. ↑ Lucy Kassa (2021년 Նոյեմբեր 7일). «'They just vanished': Tigrayans disappear for months in secret Ethiopian detention camps». The Globe and Mail (անգլերեն). ISSN 0319-0714. Wikidata Q125771289. Արխիվացված է օրիգինալից 2 մայիս 2024-ին.
  50. ↑ Clark, Helen; Lapsley, Michael; Alton, David (2021 թ․ նոյեմբերի 26). «The warning signs are there for genocide in Ethiopia – the world must act to prevent it». The Guardian. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ նոյեմբերի 27-ին. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
  51. ↑ The Silent Suffering of the Amhara People in Ethiopia (անգլերեն), European Centre for Law and Justice, 2024년 Ապրիլ, Wikidata Q125791341, Արխիվացված է օրիգինալից 4 մայիս 2024-ին
  52. ↑ «Thousands of Mariupol survivors being detained and 'tortured' in Russian-controlled prisons». MSN. The i Paper.
  53. ↑ «'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps» (բրիտանական անգլերեն). 2022 թ․ ապրիլի 25. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 29-ին.
  54. ↑ «Ukraine calls on UNSC, UN Secretary General to ensure evacuation of wounded from Azovstal».
  55. ↑ Italy’s hard-right government set to send sea migrants to Albania in bid to curb arrivals. CNN
  56. ↑ Italy’s offshore detention centers in Albania open for business. Politico
  57. ↑ Civil War Internment Collection (Report). Defense Forces of Ireland. 2017. Արխիվացված է օրիգինալից 2024 թ․ հունիսի 17-ին. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 22-ին.
  58. ↑ «Open Letter to Members of the Security Counsel Concerning Detentions in Iraq» (PDF).
  59. ↑ «Largest American Internment Camp in Iraq Shuts Down | The Takeaway». WNYC Studios. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  60. ↑ «How U.S. Torture Led to the Rise of ISIS». The Big Picture (ամերիկյան անգլերեն). 2014 թ․ դեկտեմբերի 23. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  61. ↑ «Excerpts From Red Cross Report». The Wall Street Journal (ամերիկյան անգլերեն). 2004 թ․ մայիսի 7. ISSN 0099-9660. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  62. ↑ Anderson, Jon Lee (2013 թ․ հուլիսի 26). «Breaking Out of Abu Ghraib». The New Yorker. ISSN 0028-792X. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  63. ↑ «Defense.gov News Article: Abuse Resulted From Leadership Failure, Taguba Tells Senators». archive.defense.gov. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 21-ին. Վերցված է 2019 թ․ դեկտեմբերի 17-ին.
  64. ↑ Arthur Grosjean (10 March 2014). «Internement, emprisonnement et guerre d'indépendance algérienne en métropole : l'exemple du camp de Thol (1958-1965)». Criminocorpus. Revue d'Histoire de la justice, des crimes et des peines (ֆրանսերեն). doi:10.4000/criminocorpus.2676. S2CID 162123460. Արխիվացված օրիգինալից 7 November 2022-ին. Վերցված է 7 November 2022-ին.

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ներկալում&oldid=10787956» էջից