Jump to content

Ներդրումային հիմնադրամ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Merge arrows
 Առաջարկվում է այս և Ներդրումային ֆոնդ հոդվածները միացնել իրար: (քննարկում)
Ներդրումային հիմնադրամ
ԵնթակատեգորիաՖինանսական ակտիվներ, ֆինանսական ինստիտուտ Խմբագրել Wikidata
Կիրառությունըներդրում Խմբագրել Wikidata
Սպասարկողasset management company Խմբագրել Wikidata
Կազմված էՖինանսական ակտիվներ, Ներդրումային պորտֆել Խմբագրել Wikidata

Ներդրումային հիմնադրամ (անգլ.՝ investment fund), այլ ներդրողների հետ գումար ներդնելու միջոց՝ օգուտ քաղելու որպես խմբի մաս։

Այս առավելությունները ներառում են[1][2][3].

Ներդրումային հիմնադրամները խրախուսում են ներդրումային նպատակների լայն շրջանակ, որոնք ուղղված են որոշակի աշխարհագրական տարածաշրջանների (օրինակ՝ զարգացող շուկաներ կամ Եվրոպա) կամ արդյունաբերության որոշակի հատվածների (օրինակ՝ տեխնոլոգիա):

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին գրանցված մասնագիտական ներդրումային հիմնադրամները ստեղծվել են Նիդերլանդներում[4][5]: Ամստերդամաբնակ գործարար Աբրահամ վան Կետվիչը (նաև հայտնի է որպես Ադրիան վան Կետվիչ) հաճախ համարվում է աշխարհի առաջին հիմնադրամի հիմնադիրը[6]:

Օրենսդրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Կոլեկտիվ ներդրումային սխեմա» տերմինը իրավական հասկացություն է, որն ի սկզբանե բխում է փոխադարձ հիմնադրամների կառավարումը կարգավորող Եվրոպական միության դիրեկտիվներից: Տրանսֆերային արժեթղթերում կոլեկտիվ ներդրումների պարտավորությունները 85/611/ԵՏՀ հրահանգներով, 2001/107/ԵՀ և 2001/108/ԵՀ փոփոխություններով ստեղծել են մի կառույց ամբողջ ԵՄ-ում, որպեսզի ֆոնդերը կատարեն հիմնական սկզբունքները։ Կոլեկտիվ ներդրումների սխեմաների կարգավորման հիմնական նպատակն է, որ հանրությանը վաճառվող ֆինանսական «ապրանքները» լինեն բավականաչափ թափանցիկ՝ պայմանների բնույթի մասին լիարժեք բացահայտմամբ[7]:

Միացյալ Թագավորությունում առաջին իրավական ակտը Ֆինանսական ծառայությունների և շուկաների մասին 2000 թվականի ակտն է, որտեղ 235-ից մինչև 284-րդ բաժինները վերաբերում են կոլեկտիվ ներդրումների սխեմայի գործունեության պահանջներին: 235-րդ բաժնում նշվում է, որ «կոլեկտիվ ներդրումային սխեման» նշանակում է «ցանկացած պայմանավորվածություն՝ կապված ցանկացած գույքի հետ, որի նպատակը կա՛մ պայմանավորվածություններին մասնակցող անձանց հնարավորություններ տալն է, կա՛մ շահույթ ստանալն է[8][9][10]։

Կառուցվածք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերմինաբանություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոլեկտիվ ներդրումների միջոցները կարող են ստեղծվել ընկերությունների օրենսդրության, օրինական վստահության կամ օրենքով:

Սովորաբար կան[11].

  • ֆոնդային կամ ներդրումային կառավարիչ, ով ղեկավարում է ներդրումային որոշումները,
  • ֆոնդի ադմինիստրատոր, որը ղեկավարում է առևտուրը, գնահատումները և միավորի գնագոյացումը,
  • տնօրենների խորհուրդը կամ հոգաբարձուները, որոնք պաշտպանում են ակտիվները և ապահովում օրենքներին, կանոնակարգերին և կանոններին համապատասխանությունը,
  • բաժնետերերը, որոնք տիրապետում են ակտիվների և հարակից եկամուտների,
  • հիմնադրամի բաժնետոմսերը/փայերը վաճառելու «մարքեթինգային» ընկերություն:

Զուտ ակտիվների արժեքը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զուտ ակտիվների արժեքը (անգլ.՝ net asset value) ակտիվների արժեքն է՝ հանած պարտավորությունների արժեքը: Սա հաշվարկելու մեթոդը տատանվում է ակտիվների տեսակներից և ըստ իրավասությունների[12]:

Փոխանցում և լծակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որոշ ներդրումային հիմնադրամներ ունեն պարտք վերցնելու հնարավորություն՝ ապագա ներդրումներ կատարելու համար։ Այս գործընթաց հայտնի է որպես փոխանցում կամ լծակ: Եթե ​​շուկաներն արագ են աճում, ապա դա կարող է թույլ տալ օգտվել աճից, քան եթե ներդրվեն միայն բաժանորդագրված ներդրումներ[13][14][15]:

Միավոր կամ բաժնետոմսերի դաս

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շատ ներդրումային ֆոնդերը բաժանում են բաժնետոմսերի կամ փայերի մի քանի դասերի: Յուրաքանչյուր դասի հիմքում ընկած ակտիվները արդյունավետորեն միավորվում են ներդրումների կառավարման նպատակների համար, սակայն դասերը սովորաբար տարբերվում են ֆոնդի ակտիվների վճարներով և ծախսերով:

Ենթադրվում է, որ այս տարբերությունները արտացոլում են տարբեր դասերի ներդրողների սպասարկման հետ կապված այնպիսի ծախսեր. օրինակ.

  • մի դասը կարող է վաճառվել ֆոնդային բրոքերի կամ ֆինանսական խորհրդատուի միջոցով՝ նախնական միջնորդավճարով։ Նման դասը կարող է կոչվել մանրածախ բաժնետոմսեր,
  • մեկ այլ դաս կարող է վաճառվել առանց միջնորդավճարի։ Այդպիսի դասը կոչվում է ուղղակի բաժնետոմսեր,
  • երրորդ դասը կարող է ունենալ ներդրումների նվազագույն սահմանաչափ և բաց լինել միայն ֆինանսական հաստատությունների համար։ Այդպիսի դասը կոչվում է ինստիտուցիոնալ բաժնետոմսեր:

Որոշ դեպքերում, բազմաթիվ անհատների կանոնավոր ներդրումները համախմբելով, կենսաթոշակային ֆոնդը կարող է իրավասու լինել գնելու «ինստիտուցիոնալ» բաժնետոմսեր (և օգուտ քաղել դրանց ավելի ցածր ծախսերի գործակիցներից)[16]:

Ֆոնդի որոշ դասեր են.

  • դաս A
  • դաս B
  • դաս C
  • դաս D
  • դաս E
  • դաս W
  • դաս Z

Ոճ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներդրումային նպատակներ և բենչմարկինգ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յուրաքանչյուր հիմնադրամ ունի սահմանված ներդրումային նպատակ՝ նկարագրելու ներդրումային կառավարչի լիազորությունները և օգնելու ներդրողներին որոշել, արդյոք հիմնադրամը համապատասխանում է իրենց: Ներդրումների նպատակները սովորաբար ընկնում են Եկամտային ներդրումների կամ Աճի ներդրումների լայն կատեգորիաների մեջ: Եկամուտի կամ արժեքի վրա հիմնված ներդրումները հակված են ընտրելու ուժեղ եկամտի հոսքերով բաժնետոմսեր, հաճախ ավելի կայացած բիզնեսներ: Աճող ներդրումներն ընտրում են բաժնետոմսեր, որոնք հակված են վերաներդրել իրենց եկամուտը՝ աճ առաջացնելու համար[17]:

Ակտիվ կամ պասիվ կառավարում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆոնդերի մեծամասնության նպատակն է ներդրումներ կատարելով ակտիվներում՝ իրական եկամուտ ստանալու համար: Հիմնադրամի ներդրումները կառավարելու համար օգտագործվում են երկու հակադիր տեսակետներ:

  • Ակտիվ կառավարում - Ակտիվ մենեջերները կիրառում են դինամիկ պորտֆելի ռազմավարություններ՝ գնելով և վաճառելով ներդրումներ՝ փոփոխվող շուկայական պայմաններով, հիմնվելով այն համոզմունքի վրա, որ որոշակի առանձին հոլդինգներ կամ շուկայի հատվածներ ավելի լավ են աշխատում, քան մյուսները[18]:
  • Պասիվ կառավարում - Պասիվ կառավարիչները հավատարիմ են մնում պորտֆելի այն ռազմավարությանը, որը որոշվել է ֆոնդի սկզբում և դրանից հետո չի փոփոխվել՝ նպատակ ունենալով նվազագույնի հասցնել պորտֆելի պահպանման ընթացիկ ծախսերը: Շատ պասիվ ֆոնդեր ինդեքսային ֆոնդեր են, որոնք փորձում են կրկնօրինակել շուկայական ինդեքսի կատարողականը` արժեթղթերը պահելով շուկայում դրանց արժեքին համաչափ[19]:

Բացի այդ, որոշ հիմնադրամներ օգտագործում են ընդլայնված ինդեքսավորման հիբրիդային կառավարման ռազմավարություն, որի դեպքում կառավարիչը նվազագույնի է հասցնում ծախսերը՝ լայնորեն հետևելով պասիվ ինդեքսավորման ռազմավարությանը, բայց ունի հայեցողություն ակտիվորեն շեղվելու ինդեքսից՝ համեստորեն ավելի բարձր եկամուտներ ստանալու հույսով[20]:

Ռիսկի տեսակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կախված ներդրման բնույթից՝ «ներդրումային» ռիսկի տեսակը տարբեր են:

Ցանկացած ներդրման հետ կապված մտահոգություն է այն, որ հնարավոր է կորցնել ներդրած գումարը: Այս ռիսկը հաճախ կոչվում է կապիտալի ռիսկ[21]:

Եթե ​​ներդրած ակտիվները պահվում են այլ արժույթով, վտանգ կա, որ միայն արժույթի տատանումները կարող են ազդել արժեքի վրա: Սա կոչվում է արժութային ռիսկ[22]:

Ներդրումների շատ ձևեր կարող են հեշտությամբ վաճառվել բաց շուկայում (օրինակ՝ առևտրային գույքը) կամ շուկան ունի փոքր հզորություն, և ներդրումների վաճառքը կարող է ժամանակ պահանջել: Այն ակտիվները, որոնք հեշտությամբ վաճառվում են, կոչվում են իրացվելի, հետևաբար ռիսկի այս տեսակը կոչվում է իրացվելիության ռիսկ[23]:

Վճարների գանձում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բաց ֆոնդի համար կարող է գանձվել բաժնետոմսերի կամ բաժնետոմսերի ձեռքբերման սկզբնական վճար, որը ծածկում է գործարքի ծախսերը և միջնորդավճարները, որոնք վճարվում են միջնորդներին կամ վաճառողներին: Որոշ տրանսպորտային միջոցներ հրաժարվում են նախնական գանձումից և փոխարենը կիրառում են ելքի վճար: Բորսայում վաճառվող փակ ֆոնդերը ենթակա են բրոքերային միջնորդավճարների, ինչպես ֆոնդային առևտուրը:

Մեքենայի դեպքում կգանձվի տարեկան կառավարման վճար՝ մեքենայի կառավարման ծախսերը ծածկելու և ներդրումային կառավարչին վարձատրելու համար: Սա կարող է լինել հաստատագրված դրույքաչափ՝ հիմնված ակտիվների արժեքի վրա կամ կատարողականի հետ կապված վճար՝ հիմնված նախապես սահմանված նպատակի վրա[24]:

Միջազգային ճանաչում ունեցող կոլեկտիվ ներդրումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Բորսայում վաճառվող հիմնադրամներ - բաց ֆոնդ, որը վաճառվում է հիմնական ֆոնդային բորսաներում ցուցակված բաժնետոմսերով,
  • Անշարժ գույքի ներդրումային հիմնադրամ - փակ հիմնադրամ, որը ներդրումներ է կատարում անշարժ գույքի մեջ,
  • Սուվերեն ներդրումային հիմնադրամներ։

Տես նաև

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Closed-end funds are a special type of investment fund in the U.S. which is offered to the public, but not redeemable. Lemke, Lins and Smith, Regulation of Investment Companies, §4.04[1][b]; §9.05 (Matthew Bender, 2018 ed.).
  2. ↑ Lemke, Lins, Hoenig and Rube, Hedge Funds and Other Private Funds: Regulation and Compliance (Thomson West, 2017-2018 ed.).
  3. ↑ Lemke and Lins, ERISA for Money Managers (Thomson West, 2017–2018 ed.).
  4. ↑ Goetzmann, William N.; Rouwenhorst, K. Geert (2005). The Origins of Value: The Financial Innovations that Created Modern Capital Markets. (Oxford University Press, 978-0195175714))
  5. ↑ Goetzmann, William N.; Rouwenhorst, K. Geert (2008). The History of Financial Innovation, in Carbon Finance, Environmental Market Solutions to Climate Change. (Yale School of Forestry and Environmental Studies, chapter 1, pp. 18–43). As Goetzmann & Rouwenhorst (2008) noted, "The 17th and 18th centuries in the Netherlands were a remarkable time for finance. Many of the financial products or instruments that we see today emerged during a relatively short period. In particular, merchants and bankers developed what we would today call securitization. Mutual funds and various other forms of structured finance that still exist today emerged in the 17th and 18th centuries in Holland."
  6. ↑ Jong, Abe de & Kooijmans, Tim and Koudijs, Peter, Intermediation in Mortgage-Backed Securities: The Plantation Business of F.W. Hudig, 1759-1797 (May 25, 2020). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3610648 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3610648
  7. ↑ See AA Berle and GC Means, The Modern Corporation and Private Property (1932) Book III
  8. ↑ «EUR-Lex - 31985L0611 - EN». Official Journal L 375 , 31/12/1985 P. 0003 - 0018; Finnish special edition: Chapter 6 Volume 2 P. 0116 ; Spanish special edition: Chapter 06 Volume 3 P. 0038 ; Swedish special edition: Chapter 6 Volume 2 P. 0116 ; Portuguese special edition Chapter 06 Volume 3 P. 0038 ; (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
  9. ↑ «EUR-Lex - 32001L0107 - EN». Official Journal L 041 , 13/02/2002 P. 0020 - 0034; (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
  10. ↑ «EUR-Lex - 32001L0108 - EN». Official Journal L 041 , 13/02/2002 P. 0035 - 0042; (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ հավելյալ կետադրություն (link)
  11. ↑ «Constitution and Terminology of Collective Investment» (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  12. ↑ «Net Asset Value (NAV): Definition, Formula, Example, and Uses». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  13. ↑ Adams, Andrew A (2004 թ․ հոկտեմբեր). The Split Capital Investment Trust Crisis. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-86858-4.
  14. ↑ Carlisle, James (2002 թ․ հոկտեմբերի 30). «The Lesson From The Split Capital Debacle». Market Comment. The Motley Fool. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ մարտի 12-ին. Վերցված է 2007 թ․ նոյեմբերի 22-ին.
  15. ↑ «Split Capital Investment trusts». Treasury Select Committee. British House of Commons. 2003 թ․ փետրվարի 5.
  16. ↑ «Collective Investment Fund (CIF): History, Pros & Cons, Example». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  17. ↑ «What Is an Investment Fund? Types of Funds and History». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  18. ↑ «Active Management Definition, Investment Strategies, Pros & Cons». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  19. ↑ «Passive Management: What It Is, How It Works». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  20. ↑ «Enhanced Indexing: Meaning, Types, Disadvantages». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  21. ↑ «Capital Risk: What it is, How it Works in Investing». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  22. ↑ «Currency Risk: Definition, Examples, and Ways to Manage». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  23. ↑ «Understanding Liquidity Risk». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
  24. ↑ «If you've invested in an ETF or mutual fund, it's most likely an open-end fund. What is it? What are its pros and cons?». Investopedia (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 30-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ներդրումային_հիմնադրամ&oldid=10441900» էջից