Jump to content

Նեպալի հակակառավարական բողոքի ցույցեր (2025)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նեպալի հակակառավարական բողոքի ցույցեր
բողոքի ցույց Խմբագրել Wikidata
Պատճառներ*Կառավարության կոռուպցիա և նեպոտիզմ
Կառավարության կողմից սոցիալական ցանցերի հարթակների արգելք
ՆպատակներԿոռուպցիայի դեմ պայքար
Կառավարության հաշվետվողականություն և թափանցիկություն
Սոցիալական ցանցերի վերականգնում
Կառավարության տապալում
ՄեթոդներՑույցեր
Ուսանողական ակտիվիզմ
Ինտերնետային ակտիվիզմ
Անկարգություններ
Հրկիզումne8
Վանդալիզմ
Մասն է• Gen Z protests
 • Asian Spring Խմբագրել Wikidata
ԵրկիրՆեպալ Խմբագրել Wikidata
ՎայրԿատմանդու Խմբագրել Wikidata
Սկսած8 սեպտեմբերի 2025 Խմբագրել Wikidata
Ավարտված13 սեպտեմբերի 2025 Խմբագրել Wikidata
Վիրավորների քանակ2114 Խմբագրել Wikidata
Զոհվածների քանակ72 Խմբագրել Wikidata
ՊատճառԳրաքննությունը համացանցում, corruption in Nepal Խմբագրել Wikidata

Նեպալի հակակառավարական բողոքի ցույցեր, 2025 թվականին Նեպալում տեղի ունեցան լայնածավալ ցույցեր, անվանում են Z սերնդի բողոքի ցույցեր (նեպալ.՝ जेन-जे विरोध [1][2]), որոնք հիմնականում կազմակերպել են ուսանողները և երիտասարդ քաղաքացիները: Բողոքի ցույցերը սկսվել են բազմաթիվ հայտնի սոցիալական ցանցերի համազգային արգելքից հետո, սակայն դրանց արմատները բխում էին հանրության հիասթափությունից՝ կապված պետական պաշտոնյաների և նրանց ընտանիքների կողմից կոռուպցիայի և հարստության ցուցադրման ենթադրյալ դեպքերի, ինչպես նաև պետական միջոցների վատ կառավարման մեղադրանքների հետ[3]: Շարժումը արագորեն ընդլայնվել է՝ ընդգրկելով կառավարման, թափանցիկության և քաղաքական հաշվետվողականության ավելի լայն հարցեր[4][5][6][7]։ Բողոքի ցույցերը արագորեն սրվել են՝ պետական պաշտոնյաների նկատմամբ բռնության և կառավարական ու քաղաքական շենքերի վանդալիզմի հետևանքով ամբողջ երկրում:

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Նեպալի կառավարությունը հրամայել է փակել 26 սոցիալական մեդիա հարթակներ, այդ թվում՝ Ֆեյսբուքը, X-ը, ՅուԹյուբը, ԼինքդԻնը, Reddit-ը, Սիգնալը և Սնապչատը ՝ Կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարության նոր կանոններին չհետևելու համար[8]։ Քննադատները պնդում են, որ փակումը պայմանավորված է եղել սոցիալական մեդիայի միտմամբ, որը շեշտում էր ընտանեվարությունը՝ կենտրոնանալով ազդեցիկ քաղաքական առաջնորդների երեխաների և հարազատների կողմից վայելվող անհիմն արտոնությունների վրա[9]։ Այս միտումը առաջացրել է հանրային զգալի ուշադրություն և ներգրավվածություն Z սերնդի օգտատերերի շրջանում[10][11]։

Ժամանակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեպտեմբերի 8

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կատմանդուում[12], մասնավորապես Մայթիգար Մանդալայում և դաշնային խորհրդարանի շենքի՝ Նյու Բանեշվորի շրջակայքում, տեղի են ունեցել մեծ հավաքույթներ՝ տասնյակ հազարավոր մասնակիցների մասնակցությամբ[13][14]։ Բողոքի ցույցը պաշտոնական ղեկավարություն չի ունեցել, անհատները կամավոր կերպով միացել են կոռուպցիայի և սոցիալական ցանցերի արգելքի դեմ պայքարելու համար։ Ցույցերը սրվել են, երբ ցուցարարները փորձեցին մտնել Նեպալի դաշնային խորհրդարան, ինչի հետևանքով անվտանգության ուժերը պատասխանել են արցունքաբեր գազով, ջրցաններով, ռետինե փամփուշտներով և մարտական փամփուշտներով[15]։ Որոշ ցուցարարների կողմից օգտագործվել է «Ծղոտե գլխարկով ծովահենների» «Ուրախ Ռոջեր» դրոշը «Վան Փիս» մանգայի շարքից, ինչի նմանն օգտագործվել է 2025 թվականի ինդոնեզական բողոքի ցույցերի ժամանակ[16]։

Երեկոյան կառավարությունը վերացրել է սոցիալական ցանցերի հարթակների վրա դրված արգելքը[17]։ Ներքին գործերի նախարար Ռամեշ Լեխակը հրաժարական է տվել[18]։ Պարետային ժամ է մտցվել մի քանի խոշոր քաղաքներում, այդ թվում՝ Կատմանդուում, Բիրգունջում, Բհայրահավայում, Բուտվալում, Պոկհարայում, Իտահարիում և Դամակում[19]։

Բախումների արդյունքում զոհվել է առնվազն 19 մարդ, վիրավորվել՝ 347-ը[20][21]։

Սեպտեմբերի 9

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեպալի կոմունիստական կուսակցության (միասնական մարքսիստ-լենինյան) նախարարներին իրենց պաշտոններից չհրաժարվելու հրահանգ տալուց հետո, վարչապետ Կ.Պ. Շարմա Օլին նույնպես հրաժարական է տվել պաշտոնից[22] և փախել Բուդհանիլկանտհայի Շիվապուրիի զորանոց[23]։

Այնուամենայնիվ, բողոքի ցույցերը շարունակվել են ամբողջ երկրում։ Ցուցարարները հրկիզել ենն բազմաթիվ կառավարական շենքեր՝ Նեպալի վարչական կենտրոն Սինգհա Դուրբարի մի մասը[24], Նեպալի Գերագույն դատարանի հարակից շենքը[25], նախագահի նստավայրը Սիտալ Նիվասում[26][27][28], և վարչապետի նստավայրը Բալուվատարում[29]։

Բռնի գործողությունների թիրախում են հայտնվել Կատմանդուի մի քանի նշանավոր վայրեր, այդ թվում՝ Նեպալի վարչապետի և Նեպալի նախագահի նստավայրերը, ցուցարարները հրկիզել են նախարարների և խորհրդարանի անդամների տները[30], խորհրդարանի շենքըխ[31]։ Նեպալի կոմունիստական կուսակցության (UML) և Նեպալի կոնգրեսի շտաբ-բնակարանները նույնպես վանդալիզմի են ենթարկվել, կուսակցական դրոշները պոկվել և այրվել են[32]։ Անվտանգության ուժերը, այդ թվում՝ Նեպալի բանակը, նպաստել են տուժած տարածքներից քաղաքական գործիչների անվտանգ տարհանմանը և տարհանվել են Տրիբհուվան միջազգային օդանավակայան՝ միաժամանակ փորձելով վերահսկել հրկիզման և ավերածությունների սրացող դեպքերը[33][34]։

Գյուղատնտեսության նախարար Ռամ Նաթ Ադհիկարին և առողջապահության նախարար Պրադիպ Պաուդելը, ինչպես նաև Ռաստրիա Սվատանտրա կուսակցության 21 պատգամավորներ հրաժարական են տվել[35], ինչպես նաև Ռաստրիա Պրաջատանտրա կուսակցության բոլոր պատգամավորները[36]։ Մի քանի անդամներ լքեցին Օլիի UML կուսակցությունը[37]։

Բողոքի ցույցի մասնակիցները գնացել են Տրիբհուվանի միջազգային օդանավակայան ՝ քաղաքական առաջնորդներին փախչելը կանխելու համար:Նեպալի բանակը փակել է և գրաել օդանավակայանը[38]։ Նախատեսված միջազգային չվերթները վերահասցեագրվել են դեպի Պոկհարա կամ չեղարկվել[39]:

Հարձակման են ենթարկվել մի քանի քաղաքական առաջնորդներ։ Նախկին վարչապետ Շեր Բահադուր Դեուբան և նրա կինը ՝ Արզու Ռանա Դեուբան վիրավորվել են իրենց տան հրկիզման ժամանակ։ Ցուցարարները նրանց հանձնել են ոստիկանությանը[40]։ Փոխվարչապետ Պրակաշ Ման Սինգհի տունն ու մեքենան հրկիզել են[41], որին հաջորդել է նախկին նախագահ Բիդյա Դևի Բհանդարիի տունը Կատմանդուի Բհանգալ քաղաքում[42]։ Նախկին վարչապետ Ջհալա Նաթ Խանալի նստավայրը նույնպես ենթարկվել է հարձակման և հրկիզման, որի հետևանքով զոհվել է նրա կինը՝ Ռաջյալակշմի Չիտրակարը[43]։ Ռուպանդեհի շրջանում հրկիզել են տեղական քաղաքական գործիչներ Բալ Կրիշնա Խանդի, Բհոջ Պրասադ Շրեստհայի և մի քանի քաղաքապետերի տները[44]։ Չիտվան շրջանում հրկիզել են նախկին վարչապետ Պրաչանդայի տունը[45]։ Հետաուդայում վանդալիզմի են ենթարկել և հրկիզել մի քանի կառավարական գրասենյակներ[46]։ Կառնալի նահանգում հրկիզել են խորհրդարանի շենքը և գլխավոր նախարար Յամ Լալ Կանդելի նստավայրը[47][48]։ Կոշի նահանգի մայրաքաղաք Բիրատնագարում հրկիզել են շրջանային գրասենյակը և շրջանային դատարանը, որին հաջորդել է գլխավոր նախարարի և նախարարների նստավայրը[49]։

Ցուցարարները հարձակվել են Կայլալի շրջանի բանտի վրա։ Բոլոր կալանավորները փախել են[50]։ Ռաբի Լամիչհանեն ազատ է արձակվել Կատմանդուի Նախու բանտից, բոլոր կալանավորներին ազատել են և բնատը հրկիզել[51][52]։ Ցուցարաները հրկիզել են Ճանապարհային դեպարտամենտի շենքը և լրջորեն վնասել այն[53] ինչպես նաև լիազորությունների չարաշահման հետաքննության հանձնաժողովի գրասենյակը[54]։ Կասկի բանտը նույնպես հրկիզել են, ինչի արդյունքում փախուստի են դիմել 773 կալանավոր[55]։

Մի քանի ցուցարարներ վիրավորվել են։ Երեսուներեքը բուժօգնություն են ստացել Ուսումնական հիվանդանոցում[56]։ Կոտեշվորում մահացել է երեք ոստիկան[57]։

Պարետային ժամ է սահմանվել մի քանի քաղաքներում, այդ թվում՝ Կատմանդուում, Բիրգունջում, Բհայրահավայում, Բութվալում, Պոխարաում, Իտահարիում և Դամակում[58]:

Նեպալի և Բանգլադեշի միջև ֆուտբոլային ընկերական խաղը չեղարկվել է[59]։

Ավելի ուշ երեկոյան բանակի շտաբի պետ Աշոկ Ռաջ Սիգդելը բանակցությունների կոչ է արել ագրեսիվ խմբերին[60]։

Սեպտեմբերի 10

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ առավոտյան Նեպալի բանակի ուժերը մայրաքաղաքի կարևորագույն թաղամասերում պարեկել են և ձերբակալություններ կատարել[61]։ Ենթադրվում է, որ զինվորները զինված են եղել M16A1 Colt 603 հարձակողական, L1A1 մարտական հրացաններով, Sterling L2A3 MK4 գնդացիրներով և, հնարավոր է , IMI Galil ARM հրացաններով[62]։ Գեներալ Սիգդելը կրկին հորդորել է է ցուցարարներին խաղաղ մնալ, քանի որ կառավարությունը փորձում է վերականգնել խաղաղությունը[63][64]։

Ցուցարարները շարունակել են ամբողջ գիշեր թալանել կառավարական շենքերը և քաղաքական գործիչների տները, և տեսանյութում երևում է, թե ինչպես են ցուցարարների մի խումբ տներից հրազեն վերցնում, այդ թվում՝ ենթադրաբար GSG-522 կարաբին և փականավոր հրացան[65]։

Կեսօրին ցույցերի տեմպը թւլացել է։ Ցուցարարների մի խումբ սկսել է մաքրել նախորդ օրը հրկիզված խորհրդարանի շենքի մոտ գտնվող փողոցը[66]։

Բողոքի ակցիայի մասնակիցները առցանց քննարկումներ են անցկացրել ժամանակավոր առաջնորդ ընտրելու համար: Մոտավորապես ժամը 22:00-ին խումբը քվեարկել է և ընտրել Սուշիլա Կարկիին[67]: Մյուս թեկնածուներն են եղել Բալեն Շահը և Կուլ Ման Գիսինգը: Ըստ որոշ տեղեկությունների, Բալենը չի պատասխանել հեռախոսին[68]: Դուրգա Պրասային առանձին հանդիպել է բանակի հրամանատարի հետ, սակայն որևէ կոնկրետ եզրակացության չի հանգել[69]: Կարկին News18- ին տված հարցազրույցում հաստատել է այդ դերը ընդունելու իր պատրաստակամությունը[70]:

Պոկհարայում Նայաբազարում և Լեյքսայդում այրված տան մեջ հայտնաբերվել է երկու դիակ[71]։

Ոստիկանությունը հայտարարել է, որ սեպտեմբերի 10-ի դրությամբ ամբողջ երկրի բանտերից փախել է ավելի քան 13,500 կալանավոր[72]։ Զինվորները ձերբակալել են այդ կալանավորներից 303-ին և հանձնել ոստիկանությանը։ Յոթանասուներեք հրացան նույնպես վերադարձվել է[73]։ Դհադինգ շրջանում երկու կալանավոր սպանվել է, իսկ յոթը՝ վիրավորվել, երբ նրանք փորձել են փախչել[74], մինչդեռ զինվորները նաև կանխել են Կատմանդուի գլխավոր բանտում բանտից փախուստի փորձը[75]։

Սեպտեմբերի 11

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առավոտյան տեղի է ունեցել հանդիպում, որին մասնակցել են նախագահ Պուդելը, գեներալ Սիգդելը և Z սերնդի ներկայացուցիչները: Հանդիպումը տեղի է ունեցել Բհադրակալիի բանակի շտաբում՝ ժամանակավոր առաջնորդ ընտրելու ջանքերի շրջանակներում: Աղբյուրների համաձայն՝ Z սերունդ խումբը փորձում է Սուշիլա Կարկիին առաջադրել որպես ժամանակավոր վարչապետ: Քննարկվող այլ անունների թվում էին Բալենդրա Շահը, Կուլ Ման Գիսինգը և Դհարանի քաղաքապետ Հարկա Ռաջ Ռայը[76]:

Նեպալի առողջապահության նախարարության տվյալներով՝ զոհերի թիվը հասել է 34-ի, իսկ վիրավորվել է ավելի քան 1300 մարդ[77]։

Արձագանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներքին

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արդարադատության նախկին նախարար Գոբինդա Բանդին ասել է, որ սոցիալական ցանցերի արգելքը հակասում է սահմանադրությանը և հիմնարար ազատություններին, այդ թվում՝ Նեպալի սահմանադրությամբ և Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրով (ICCPR) պաշտպանված իրավունքներին[78]:

Մարդու իրավունքների ազգային հանձնաժողովը կոչ է արել իշխանություններին չկիրառել չափազանց ուժ և «զսպվածություն ցուցաբերել բողոքի ցույցերը կարգավորելիս»[79]։

Ռաստրիա Պրաջատանտրա կուսակցությունը (ՌՊԿ), որը ներկայումս վստահություն և աջակցություն է ներշնչում կառավարությանը, դատապարտել է սոցիալական ցանցերի արգելքը և ոստիկանության արձագանքը բողոքի ցույցերին, և ավելին՝ կոչ է արել անհապաղ լուծարել ներկայիս կառավարությունը[80]։

Ֆեյսբուքյան գրառման մեջ Կատմանդուի քաղաքապետ Բալեն Շահը նշել է, որ չի կարող մասնակցել բողոքի ցույցերին՝ կազմակերպիչների կողմից սահմանված տարիքային սահմանափակման պատճառով։ Այնուամենայնիվ, նա կարծում է, որ կարևոր է լսել նրանց ձայնը[81]։ Նախագահ Ռամ Չանդրա Պուդելը և Նեպալի բանակը կոչ են արել հանգստության և քաղաքական երկխոսության[82]։

Միջազգային

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • {{{2}}} ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի մամուլի խոսնակ Ռավինա Շամդասանին պահանջել է սպանությունների հետաքննություն սկսել[83]։
  • Ամնեսթի ինթերնեյշնլը դատապարտել է հետապնդումը և կոչ արեl անկախ հետաքննության և պատասխանատվության[84]
  • {{{2}}} Հնդկաստանի Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ ուշադիր հետևում է բողոքի ցույցերին՝ արտահայտելով իր վիշտը զոհերի կապակցությամբ և ցավակցություն հայտնելով զոհերի ընտանիքներին։ Նա նաև մաղթել է վիրավորներին արագ ապաքինում և խորհուրդ է տվել Նեպալում գտնվող Հնդկաստանի քաղաքացիներին հետևել պարետային ժամի հրամաններին և անվտանգության ուղեցույցներին[85]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Keshvani-Ham, Arjuna (2025 թ․ սեպտեմբերի 8). «Nepal protests: 20 dead in Gen Z riots over social media ban». The Times. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  2. ↑ «Gen Z protest in Kathmandu against corruption and ban on social media platforms». The Kathmandu Post (English). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  3. ↑ «Nepal Gen Z Protests Live: Kathmandu streets wear deserted look, forces on alert after day-long protests». India Today (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  4. ↑ «Gen Z protest in Kathmandu against corruption and ban on social media platforms». kathmandupost.com (English). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  5. ↑ «Gen Z youths stage protest at Maitighar against corruption, social media ban». The Himalayan Times (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  6. ↑ Gurubacharya, Binaj (2025 թ․ սեպտեմբերի 4). «Nepal blocks Facebook, X, YouTube and others for failing to register with the government». AP News (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
  7. ↑ Ellis-Petersen, Hannah (2025 թ․ սեպտեմբերի 8). «At least 10 people killed during protests against Nepal's social media ban». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  8. ↑ Gurubacharya, Binaj (2025 թ․ սեպտեմբերի 4). «Nepal blocks Facebook, X, YouTube and others for failing to register with the government». AP News (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 4-ին.
  9. ↑ «A "Nepo Kid" Trend Amid Gen Z-Led Protests Against Nepal's Social Media Ban». NDTV. 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  10. ↑ Latif, Aamir (2025 թ․ սեպտեմբերի 8). «Army called in to quell violent protests in Nepal after clashes over social media ban leave 19 dead». Anadolu Agency (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  11. ↑ «Why Nepal Banned Social Media, And Why That's Not Only Trigger For Protests». NDTV. 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  12. ↑ «Gen Z protest in Kathmandu against corruption and ban on social media platforms». The Kathmandu Post (English). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  13. ↑ Das, Pankaj (2025 թ․ սեպտեմբերի 8). «Huge Gen Z protest in Nepal over social media ban; 19 dead, 150+ injured in firing». India Today (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  14. ↑ «Death toll climbs to 14 in Gen Z protests in Kathmandu». The Himalayan Times (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  15. ↑ Walker, Amy; Dahal, Phanindra (2025 թ․ սեպտեմբերի 8). «At least 19 dead after protests against Nepal social media ban». BBC (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  16. ↑ «Japanese manga icon becomes emblem of youth protest against social media ban in Nepal». The Statesman (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  17. ↑ «Nepal Gen Z Protest Live Updates: Nepal lifts social media ban in wake of fatal protests that left 19 dead». The Indian Express (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  18. ↑ «Nepal home minister resigns after Gen-Z protests over social media ban leave 19 dead». Firstpost (ամերիկյան անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  19. ↑ «Nepal Gen Z Protests Live: Nepal government lifts ban on social media after violent protests». India Today (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  20. ↑ Walker, Amy; Dahal, Phanindra (2025 թ․ սեպտեմբերի 8). «At least 19 dead after protests against Nepal social media ban». BBC (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  21. ↑ «19 dead, over 300 injured in Gen Z protests nationwide». The Himalayan Times. 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  22. ↑ «Nepal PM KP Oli resigns after violent anti-corruption protests: Report». Hindustan Times. 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  23. ↑ «बालुवाटार छाडेर कहाँ गए केपी ओली ?». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  24. ↑ «Online Khabar». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  25. ↑ «सर्वोच्च अदालतमा आगजनी, दनदनी बलिरहेको छ मुद्दाका महत्वपूर्ण कागजात». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  26. ↑ «राष्ट्रपति भवन पनि आगो लगाए प्रदर्शनकारीले :: सेतोपाटी संवाददाता». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  27. ↑ «Gen Z protesters set fire at President's Office». The Himalayan Times. 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  28. ↑ «Gen Z protests: President's residence set ablaze». Makalu Khabar. 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  29. ↑ «प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा पनि आगजनी (तस्बिरहरु)». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  30. ↑ Mohamed, Edna. «Nepal PM Oli resigns as Gen Z protesters set parliament building on fire». Al Jazeera (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  31. ↑ «Nepal's parliament set on fire as PM resigns over anti-corruption protests». BBC News (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  32. ↑ «Houses of Nepal PM Oli, other top leaders torched as unrest escalates». The Shillong Times (ամերիկյան անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  33. ↑ «Nepal Gen Z Protests Explode: Residences of PM and President Set on Fire» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2025-09-09-ին. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  34. ↑ «not found». Reuters. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  35. ↑ «Nepal Agriculture Minister Ramnath Adhikari Resigns After Gen Z Protests, Oli to Flee Dubai Over Social Media Ban». news24online.com. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.(չաշխատող հղում)
  36. ↑ «Kathmandu burns despite PM resignation». Nepali Times. 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  37. ↑ «धमाधम पार्टी छाडेको घोषणा गर्दै नेताहरू, धेरै एमालेका». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  38. ↑ «विमानस्थलको गेटमा पुगे जेनजी, ठूलो संख्या सेना परिचालन». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  39. ↑ «चीनबाट काठमाडौं उडेको हिमालयन एयरलाइन्स प्रदर्शनका कारण पोखरा डाइभर्ट :: सेतोपाटी संवाददाता». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  40. ↑ «देउवा दम्पतीलाई कुटपिट र लछारपछार गरेर सुरक्षाकर्मीको जिम्मा लगाए प्रदर्शनकारीले». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  41. ↑ «उपप्रधानमन्त्री सिंहको ठमेलस्थित घर र गाडी जलेर ध्वस्त». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  42. ↑ «जेनजी प्रदर्शनकारीले जलाए पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीको घर». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  43. ↑ «Ex-Nepal PM Jhalanath Khanal's wife dies in fire set by protesters: Report». Firstpost. 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  44. ↑ «रूपन्देहीमा भएको प्रदर्शनमा दर्जनौं स्थानमा आगजनी र तोडफोड». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  45. ↑ «चितवनस्थित प्रचण्डको घरमा प्रदर्शनकारीको आगजनी». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  46. ↑ «हेटौँडामा सरकारी कार्यालयदेखि व्यावसायिक भवनसम्म जले». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  47. ↑ «कर्णालीका मुख्यमन्त्री कँडेलको सरकारी र निजी निवासमा आगजनी र तोडफोड». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  48. ↑ «जेनजीले लगाए कर्णाली प्रदेशसभा भवनमा आगो». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  49. ↑ «कोशी प्रदेशको राजधानी विराटनगरमा मंगलबार दिनभर के–के भयो ?». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  50. ↑ «कैलाली कारागारका सबै कैदीबन्दी निस्किए». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  51. ↑ «नख्खु जेलमा आगलागी, भागे कैदी». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  52. ↑ «रविलाई नख्खु जेलबाट निकाले प्रदर्शनकारीले». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  53. ↑ «सडक विभागमा पनि प्रदर्शनकारीले लगाए आगो». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  54. ↑ «अख्तियारको केन्द्रीय कार्यालयमा आगजनी». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  55. ↑ «कास्की कारागारबाट आन्दोलनकारीले निकाले ७७३ कैदीबन्दी». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  56. ↑ «मंगलबारको प्रदर्शनका ३३ घाइते त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा भर्ना». Online Khabar. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  57. ↑ «प्रदर्शनकारीको आक्रमणबाट कोटेश्वरमा ३ जना प्रहरीको मृत्यु». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  58. ↑ «Nepal Gen Z Protests Live: Nepal government lifts ban on social media after violent protests». India Today (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  59. ↑ «ANFA | Nepal's second friendly against Bangladesh called off». ANFA.
  60. ↑ «प्रधानसेनापतिद्वारा आन्दोलनरत समूहलाई वार्ताका लागि आह्वान». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  61. ↑ (Թվիթ) https://twitter.com/ – via Թվիթթեր. {{cite web}}: Missing or empty |title= (օգնություն); {{Cite tweet}}: Missing or empty |user=; Missing or empty |number= (help)
  62. ↑ (Թվիթ) https://twitter.com/ – via Թվիթթեր. {{cite web}}: Missing or empty |title= (օգնություն); {{Cite tweet}}: Missing or empty |user=; Missing or empty |number= (help)
  63. ↑ «Nepal GenZ Protest Live Updates: Parliament, President's Office Torched; Army Takes Control Of Kathmandu Aiport». Times Now (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 10. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  64. ↑ «Nepal Army chief Ashok Raj Sigdel addresses nation amid protests». Khabarhub (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  65. ↑ (Թվիթ) https://twitter.com/ – via Թվիթթեր. {{cite web}}: Missing or empty |title= (օգնություն); {{Cite tweet}}: Missing or empty |user=; Missing or empty |number= (help)
  66. ↑ «पोखरामा जेनजी प्रदर्शनका क्रममा आगजनी हुँदा २ जनाको मृत्यु». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  67. ↑ Travelli, Alex (2025 թ․ սեպտեմբերի 10). «Nepal's Army Takes Back Kathmandu's Streets After Two Days of Protests: Update from Alex Travelli». The New York Times (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  68. ↑ «अन्तरिम सरकारको नेतृत्वमा जेन–जी युवाहरूले प्रस्ताव गरे सुशीला कार्कीको नाम». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  69. ↑ «प्रधानसेनापतिसँग छलफलपछि दुर्गा प्रसाईंले लेखे यस्तो स्ट्याटस». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  70. ↑ CNN-News18 (2025 թ․ սեպտեմբերի 10). Nepal Protests Big Update: Chief Justice Sushila Karki Chosen As Interim Leader of Nepal. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին – via YouTube. {{cite AV media}}: |last= has generic name (օգնություն)CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
  71. ↑ «पोखरामा जेनजी प्रदर्शनका क्रममा आगजनी हुँदा २ जनाको मृत्यु». Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  72. ↑ «More than 13,500 prisoners escaped jails during Nepal protests: Police». Khaleej Times (անգլերեն). Agence France-Presse. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  73. ↑ «सेनाले बुधबार साँझसम्म बरामद गर्‍यो ७३ नाल हतियार, ३०३ जना फरार कैदी पक्राउ». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  74. ↑ «धादिङ कारागारबाट कैदी भाग्न खोजेपछि सेनाले चलायो गोली, २ जनाको मृत्यु». Setopati. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  75. ↑ «Nepal protesters want former chief justice as interim PM as army moves to restore order». AP News (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  76. ↑ «Nepal Protest Live Updates: SC, banks in Kathmandu to reopen in phases after suffering heavy damage during Gen Z-led protests». The Indian Express (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 12. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.
  77. ↑ «Nepal protest Sept 11 highlights: 34 dead so far, violent stir calms down but curfew extended». Hindustan Times (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 11. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 12-ին.
  78. ↑ Keshvani-Ham, Arjuna (2025 թ․ սեպտեմբերի 8). «Nepal protests: 20 dead in Gen Z riots over social media ban». The Times. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  79. ↑ «National Human Rights Commission urges restraint as 14 dead in Gen Z protests». The Kathmandu Post. 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  80. ↑ «RPP says the government's usefulness has ended, it should be dissolved immediately». Online Khabar (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  81. ↑ «Engineer, Rapper, Mayor, Now PM? Nepal's Gen Z Rallies Around Balendra Shah». NDTV. 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  82. ↑ «Nepal's prime minister resigns as protests against the government and corruption rage on». AP News (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  83. ↑ «At least 19 killed in Nepal protests over social media ban, corruption». Al Jazeera (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  84. ↑ «Accountability for deadly crackdown on 'Gen Z' protests against social media ban in Nepal». Amnesty International (անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 8. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 8-ին.
  85. ↑ «Nepal Protest: নেপালের পরিস্থিতি নিয়ে বিজ্ঞপ্তি জারি ভারতের» (ամերիկյան անգլերեն). 2025 թ․ սեպտեմբերի 9. Վերցված է 2025 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Նեպալի_հակակառավարական_բողոքի_ցույցեր_(2025)&oldid=10717183» էջից