Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ
Sodium bisulfite.png
Sodium-bisulfite-3D-balls.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումնատրիումի հիդրոսուլֆիտ
Այլ անվանումներնատրիումի հիդրոսուլֆիտ
Ավանդական անվանումնատրիումի հիդրոսուլֆիտ
Քիմիական բանաձևNaHSO3
Ռացիոնալ բանաձևNaHSO3
Մոլային զանգված104,1±0,1 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն1,34±0,01 գ/սմ³[1] գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան150 °C °C
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը {{{նյութ1}}}-ում39.77 (22.8°C) գ/100 մլ
Լուծելիությունը ջր-ում49.06 (97.2°C) գ/100 մլ
Դասակարգում
CAS համար7631-90-5
PubChem656672
EINECS համար231-548-0
SMILES[Na+].[O-]S(=O)O
ЕС231-548-0
RTECSVZ2000000
ChEBI571016
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ, նատրիումի թթվային աղի և ծծմբային թթվի քիմիական միացություն է, որի քիմիական բանաձևն է՝ , հակաօքսիդանտ միջոց է[2][3]:

Հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Օժտված է սպիտակեցնող հատկություններով, ջրում լավ լուծվում է[4][5]:
  • Փոխազդում է կալիումի քլորիդի հետ (ավտոկատալիզ), բուռն կերպով անջատվում է ծծմբի երկօքսիդ[6][7]:

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նատրիումի հիդրոսուլֆիտ կարելի է ստանալ՝

  • (ավելցուկ)
  • (ավելցուկ), սենյակային ջերմաստիճանում
  • (տաք)
  • (ավելցուկ)

Կիրառութուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նատրիումի հիդրոսուլֆիտը կիրառվւմ է թեթև, քիմիական և այլ արդյունաբերության ոլորտներում։ Սննդի արդյունաբերության մեջ կիրառվում է, որպես կոնսերվանտ և հակաօքսիդանտ[8]: Նատրիումի հիդրոսուլֆիտը օգտագործվում է գրեթե բոլոր արտահանվող գինիներոմ, գինիների օքսիդացումը կանխելու և համը պահպանելու նպատակով[9]: Օգտագործվում է մրգերի պահածոյացման ժամանակ, որպես պայքարի միջոց մանրէների դեմ[10]: Շատ բարձր կոնցենտրացիաների դեպքում կարող է առաջացնել սուր ալերգիկ ռեակցիաներ[11]: Օգտագործվում է, որպես պահպանող միջոց գործվածքների սպիտակեցման և ներկման ժամանակ[12]: 1980-ական թվականներից Ամերիայի Միացյալ Նահանգներում արգելված է նատրիումի հիդրոսուլֆիտի օգտագործումը, հում բանջարեղենների և մրգերի մշակման ժամանակ, քանի որ գրանցվել էին մի շարք մահեր[13]: Առաջացնում է աղեստամոքսային տրակտի մի շարք հիվանդություններ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0561.html
  2. OrgSynth | collvol = 7 | collvolpages = 381 | year = 1990 | title = 2-Methyl-2-(Trimethylsiloxy)pentan-3-one | author = Steven D. Young, Charles T. Buse, and Clayton H. Heathcock | prep = cv7p0381
  3. Albertson, Timothy Eugene (2006)։ Bronchial Asthma: A Guide for Practical Understanding and Treatment (Current Clinical Practice) (fifth ed.)։ Totowa, NJ: Humana Press։ էջեր 260–266։ ISBN 1-58829-872-8։ Վերցված է 2011-11-11 
  4. OrgSynth | collvol = 7 | collvolpages = 361 | year = 1990 | title = 2-Methyl-3-phenylpropanal | author = S. A. Buntin and Richard F. Heck | prep = cv7p0361
  5. Frommer, M.; McDonald, L. E.; Millar, D. S.; Collis, C.M.; Watt, F.; Grigg, G.W.; Molloy P.L.; Paul, C.L. (1992)։ «A genomic sequencing protocol that yields a positive display of 5-methylcytosine residues in individual DNA strands» (free full text)։ PNAS 89 (5): 1827–31։ PMC 48546։ PMID 1542678։ doi:10.1073/pnas.89.5.1827 
  6. OrgSynth | title = α-(N,N-Dimethylamino)phenylacetonitrile | author = Harold M. Taylor and Charles R. Hauser | collvol = 5 | collvolpages = 437 | year = 1973 | prep = cv5p0437}}
  7. Molotsky Irvin (հուլիսի 9, 1986)։ «U.S. ISSUES BAN ON SULFITES' USE IN CERTAIN FOODS»։ The New York Times։ Վերցված է January 2015 
  8. OrgSynth | title = β-Tetralone | author = M. D. Soffer, M. P. Bellis, Hilda E. Gellerson, and Roberta A. Stewart | collvol = 4 | collvolpages = 903 | year = 1963 | prep = cv4p0903
  9. OrgSynth | prep = cv4p0221 | title = Cycloheptanone | author = Hyp J. Dauben, Jr., Howard J. Ringold, Robert H. Wade, David L. Pearson, and Arthur G. Anderson, Jr. | collvol = 4 | collvolpages = 221 }}
  10. OrgSynth | title = Pseudoionone | author = Alfred Russell and R. L. Kenyon | collvol = 3 | collvolpages = 747 | prep = cv3p0747 | year = 1955
  11. The Many Uses Of Sodium Bisulfite
  12. OrgSynth | author = Anthony R. Ronzio and T. D. Waugh | title = Glyoxal Bisulfite | collvol = 3 | collvolpages = 438 | prep = cv3p0438 | year = 1955
  13. OrgSynth | title = Ethyl Pyruvate | author = J. W. Cornforth | year = 1963 | collvol = 4 | collvolpages = 467 | prep = cv4p0467