Նասրին Սոտուդե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նասրին Սոտուդե
Nasrin Sotoudeh.jpg
Ծնվել է ապրիլի 3, 1963(1963-04-03) (56 տարեկան)
Ծննդավայր Թեհրան, Իրան
Քաղաքացիություն Flag of Iran.svg Իրան
Կրոն շիա իսլամ
Կրթություն Շահիդ Բեհեշտիի համալսարան
Մասնագիտություն լրագրող, ակնարկագիր, իրավապաշտպան և փաստաբան
Պարգևներ և
մրցանակներ
PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award Սախարովի մրցանակ One Humanity Award Ջուզեպե Մոտայի մեդալ և Ludovic-Trarieux International Human Rights Prize
Nasrin Sotoudeh Վիքիպահեստում

Նասրին Սոտուդե (պարս․՝ نسرین ستوده, ապրիլի 3, 1963(1963-04-03), Թեհրան, Իրան), փաստաբան, մարդու իրավունքների պաշտպան Իրանում։ Նա ներկայացրել է 2009 թվականի նախագահական ընտրություններին հաջորդած ցույցերի ժամանակ կալանավորված ակտիվիստների և քաղաքական գործիչների, ինչպես նաև մահվան դատապարտված անչափահասների շահերը[1]։ Նրա փաստաբանական ծառայություններից են օգտվել լրագրող Իսա Սահարկիզը, խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Շիրին Էբադին և Իրանի ազգային ժողովրդական ճակատի առաջնորդ Հեշմատ Տաբարզադին[2]։ Նա նաև ներկայացրել է այն կանանց շահերը, որոնք ձերբակալվել են առանց հիջաբի հանրության առջև հայտնվելու համար, ինչը պատժելի արարք է Իրանում[3]։

Սոտուդեն ձերբակալվել է 2010 թվականի սեպտեմբերին՝ պետության անվտանգության դեմ դավադրության և հակապետական քարոզչության մեղադրանքով[1] և բանտարկվել է Էվին բանտում[4]։ 2011 թվականի հունվարին Իրանի իշխանությունները Սոտուդեին դատապարտել են 11 տարվա ազատազրկման, ինչպես նաև արգելել են 20 տարվա ընթացքում զբաղվել իրավաբանական գործունեությամբ և երկրից դուրս գալ։

2018 թվականի հունիսին նա կրկին կալանավորվել է, իսկ 2019 թվականի մարտի 12-ին դատարանը նրան դատապարտել է ազատազրկման Թեհրանում՝ ազգային անվտանգության հետ կապված մի քանի հանցագործությունների համար մեղադրանքներ առաջադրելուց հետո։ Մինչ Թեհրանի դատարանը Իսլամական հանրապետության նորությունների գործակալությանը հայտնում էր, որ Սոտուդեն ազատազրկվել է 7 տարով, այլ աղբյուրներից հայտնի դարձավ, որ առավելագույն պատիժը նախատեսված է 10 տարի ազատազրկում և մտրակի 148 հարված, իսկ վեց այլ վճիռներով ընդհանուր պատիժը հասնում է 38 տարվա ազատազրկման[5][6][7][8]։

Ընտանիք և կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նասրին Սոտուդեն ծնվել է 1963 թվականին իրանական «միջին խավի կրոնական» ընտանիքում[9]։ Նա իրավագիտություն է սովորել Թեհրանում Շահիդ Բեհեշտիի անվան համալսարանում[10]։ «Միջազգային իրավունքի» մասնագետի որակավորմամբ համալսարանն ավարտելուց հետո Սոտուդեն 1995 թվականին հաջողությամբ հանձնել է փաստաբանի քննությունը, սակայն իրավաբանական պրակտիկայի թույլտվություն ստանալու համար ստիպված է եղել սպասել ութ տարի[9]։

Սոտուդեի ամուսինը Ռեզա Խանդանն է։ Նրանք ունեն երկու երեխա[11]։ Իր խոսքում Սոտուդեն հայտնել է, որ Ռեզան «ժամանակակից մարդ է», որը կանգնած է իր և իր աշխատանքի կողքին[10]։

2012 թվականի հոկտեմբերին նա (ռեժիսոր Ջաֆար Փանահիի հետ) արժանացել է Սախարովի անվան մրցանակի[12]։ Նասրին Սոտուդեի բացակայության պատճառով նրա մրցանակը շնորհվել է Շիրին Էբադիին։

Աշխատանք և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոտուդեն իր կարիերան սկսել Է Իրանի բնակարանաշինության նախարարության իրավաբանական վարչությունում և երկու տարի անց միացել է պետական «Թեջարաթ բանկի» իրավաբանական բաժնին։ Բանկում աշխատելու ընթացքում նա ակտիվորեն մասնակցել է բազմաթիվ դեպքերով Հաագայում Իրանի շահերի համար դատական գործերի և իրավաբանական փաստարկների նախապատրաստմանը[10]։

«Կանանց իրավունքների ոլորտում» Սոտուդեի առաջին գործը եղել է «Daricheh» ամսագրի համար նրա բազմազան հարցազրույցների և հոդվածների ժողովածուն։ Ամսագրի գլխավոր խմբագիրը մերժել է ժողովածուն, ինչը Սոտուդեին ավելի վճռական է դարձրել կանանց իրավունքների համար իր աշխատանքներում[9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Iran opposition lawyer Nasrin Sotoudeh detained»։ BBC News։ 9 сентября 2010 года։ Վերցված է 23 October 2010 
  2. «Iran: Lawyers' defence work repaid with loss of freedom»։ Human Rights Watch։ 1 October 2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 27 October 2012-ին։ Վերցված է 26 April 2011 
  3. «Nasrin Sotoudeh: Iranian human rights lawyer jailed for 38 years, say family»։ BBC News։ 12 March 2019։ Վերցված է 12 March 2019 
  4. «Jailed Iran Lawyer 'Gets Family Visit, Ends Hunger Strike'»։ Radio Farda։ 26 октября 2010 
  5. «Iranian human rights lawyer sentenced to 38 years in prison, her family says» 
  6. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/03/iran-shocking-33-year-prison-term-and-148-lashes-for-womens-rights-defender-nasrin-sotoudeh/
  7. «33 года тюрьмы и 148 ударов плетью: за что приговорили иранского адвоката Насрин Сотуде»։ 14 марта 2019 
  8. «Human rights lawyer Nasrin Sotoudeh jailed 'for 38 years' in Iran» 
  9. 9,0 9,1 9,2 Azadeh Davachi (15 September 2010)։ «IMPRISONED -- Nasrin Sotoudeh: A Mother, A Lawyer, An Activist»։ Payvand։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 27 October 2012-ին։ Վերցված է 13 January 2011 
  10. 10,0 10,1 10,2 Syma Sayyah (29 May 2007)։ «Nasrin Sotoudeh: The Ardent, Passionate and Dedicated Attorney at Law»։ Payvand։ Արխիվացված օրիգինալից 28 November 2012-ին։ Վերցված է 13 January 2011 
  11. «Iran: Demand Release of human rights lawyer, Nasrin Sotoudeh»։ Amnesty International։ 9 September 2010։ Վերցված է 29 October 2010 
  12. «Иранские оппозиционеры стали лауреатами премии Сахарова за 2012 год»։ РИА Новости։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-11-22-ին։ Վերցված է 2012-10-26