Նաոմի Շեմեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նաոմի Շեմեր
Naomi Shemer D507-159 (cropped).jpg
Բնօրինակ անունեբր.՝ נעמי ספיר שמר‎
Ծնվել էհուլիսի 13, 1930(1930-07-13)[1][2][3][4]
Kvutzat Kinneret, Emek HaYarden Regional Council, Kineret Subdistrict, Հյուսիսային մարզ, Իսրայել
ԵրկիրFlag of Israel.svg Իսրայել
Մահացել էհունիսի 26, 2004(2004-06-26)[1][2][3][4] (73 տարեկանում)
Tel Aviv Sourasky Medical Center, Թել Ավիվ, Իսրայել[5][6]
ԺանրերԷթնիկական երաժշտություն
Մասնագիտությունհեղինակ-կատարող, կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, երգչուհի, գրող և հեղինակ-կոմպոզիտոր
Գործիքներվոկալ
ՇրջանավարտԵրուսաղեմի երաժշտության և պարի ակադեմիա
ԱմուսինՄորդեխայ Հորովից և Գիդեոն Շեմեր

Նաոմի Շեմեր (եբր.՝ נעמי שמר‎, հուլիսի 13, 1930(1930-07-13)[1][2][3][4], Kvutzat Kinneret, Emek HaYarden Regional Council, Kineret Subdistrict, Հյուսիսային մարզ, Իսրայել - հունիսի 26, 2004(2004-06-26)[1][2][3][4], Tel Aviv Sourasky Medical Center, Թել Ավիվ, Իսրայել[5][6]), իսրայելցի բանաստեղծուհի, երաժիշտ-երգահան[7], Իսրայելի ոչ պաշտոնական հիմնի՝ «Երուշալայիմ շել զահավ» (Ոսկե Երուսաղեմ) երգի հեղինակ[8][9]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նաոմի Շեմերը ծնվել է 1930 թվականին Մանդատային Պաղեստինի Կվուցատ Կիներետ կիբուցում, Ռիվկա և Մեիր Սապիրների ընտանիքում, որոնք 1920-ական թվականներին Վիլնոյից տեղափոխվել են Իսրայելական հող և ծանոթացել են կիբուցում: Որպես սիոնիստական աշխատանքային շարժման մասնակիցներ, նրանք կրոնական ավանդույթներ չէին պահպանում: Նաոմին ունեցել է կրտսեր քույր՝ Ռութը և եղբայր Յակովը: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո հայրը փրկվել է և Պաղեստին ուղարկվել «Բրիխա» («Փախուստ») կազմակերպության կազմում:

Նաոմին երաժշտության դասեր է առել Հայֆայում: 1950-ական թվականներին ծառայել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի «Նահալ» ժամանցային թատերախմբում, այնուհետև ավարտել է Երուսաղեմի երաժշտության և պարի ակադեմիան և վերադարձել կիբուց երեխաներին երաժշտություն դասավանդելու: Այդ ժամանակ էլ սկսել է երգեր գրել:

Նաոմին իր երգերի խոսքերի ու երաժշտության հեղինակն է, երբեմն ոգեշնչվում էր տարբեր երկրների երաժշտություններով ու երգերով, որտեղից հրեաները վերադառնում էին Իսրայել: Հայտնի բանաստեղծությունները վերածում էր երգերի, այդ թվում իսրայելցի բանաստեղծ Ռաքելի և ամերիկացի բանաստեղծ Ուոլթ Ուիթմենի ստեղծագործություններից: Եբրայերեն էր թարգմանում և ադապտացնում հայտնի երգեր, այդ թվում Բիթլզի Let It Be երգը 1973 թվականին[10]:

1963 թվականին գրել է "Hurshat Ha'Eucalyptus" («Նվենիների պուրակ») երգը[11]: 1967 թվականին գրել է «Երուշալաիմ շել զահավ» (Ոսկե Երուսաղեմ) հայրենասիրական երգը, որը կատարել է Շուլի Նաթանը: Երգը գրել է Իսրայելի երաժշտական փառատոնի համար: Վեցօրյա պատերազմում Իսրայելի հաղթանակից հետո ավելացրել է ևս մեկ հատված՝ նշելով Երուսաղեմի վերամիավորումը: Երգը «ստացել է ոչ պաշտոնական երկրորդ օրհներգի կարգավիճակ»[10]:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ Նաոմին ամուսնացել է դերասան Գիդեոն Շեմերի հետ և ունեցել է մի աղջիկ՝ Լալին: Նրանք հետագայում ամուսնալուծվել են: Հետագայում ամուսնացել է փաստաբան Մորդեխայ Հորովիցի հետ: Ունեցել են որդի՝ Արիել Հորովիցը, ով նույնպես դարձել է երաժիշտ[12]:

Նաոմի Շեմերի գերեզմանը Գալիլեյան ծովի ափին: Այցելուները , ըստ հին հրեական ավանդության, քարեր են թողնում գերեզմանին:

Շեմերը շարունակել է գրել իր սեփական երգերը: Մահացել է 2004 թվականին, 73 տարեկանում քաղցկեղից: Մահից որոշ ժամանակ առաջ նա գրել է ընկերոջն`ասելով, որ 1967 թվականի «Ոսկե Երուսաղեմ» «օրհներգի» հիմքում օգտագործել է բասկերի ժողովրդական մեղեդի, ինչը նախկինում նա միշտ հերքել է: Ընկերն ու նրա ընտանիքը որոշել են հրապարակել դա[13]: 1962 թվականին երաժիշտ Պակո Իբանեսը Իսրայելում կատարել է «Pello Joxepe» (Հիմար Յոզեֆ) երգը, որը Շեմերը, հավանաբար, լսել է[13]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1983 թվականին Շեմերն արժանացել է Իսրայելի մրցանակի եբրայերեն երգերի համար (խոսք և երաժշտություն)[14]:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005 թվականին Նաոմի Շեմերի հիշատակին, Իսրայելի մետաղադրամների և մեդալների կորպորացիան թողարկել է 1, 2 և 10 շեքել արժողությամբ ոսկե և արծաթե հուշադրամներ[15]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Elinor Slater, Robert Slater. Great Jewish Women. — Jonathan David Publishers, 2015. — ISBN 978-0824603700.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 FemBio
  5. 5,0 5,1 5,2 http://www.nytimes.com/2004/06/29/arts/naomi-shemer-74-poet-and-composer-dies.html
  6. 6,0 6,1 6,2 http://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-2899040,00.html
  7. «'Jerusalem of Gold,' Israel Festival Song, Strikes Gold»։ Billboard։ October 21, 1967։ Վերցված է November 28, 2010 
  8. Ben-Nun Sagui, Avivi Gidi (June 27, 2004)։ «Naomi Shemer: First lady of Israeli song»։ Haaretz։ Վերցված է November 28, 2010 
  9. Colton Miriam (July 2, 2004)։ «A Nation Mourns Naomi Shemer, Iconic Songstress»։ Forward։ Վերցված է November 28, 2010 
  10. 10,0 10,1 Saxon, Wolfgang. "Naomi Shemer, 74, Poet and Composer, Dies", New York Times obituary, June 29, 2004; accessed August 3, 2012.
  11. Profile, Haaretz.com, July 7, 2008.
  12. «Naomi Shemer dies»։ Obituary։ JTA.org։ Վերցված է October 22, 2015 
  13. 13,0 13,1 Idit Avrahami, Nurit Wurgaft, "Naomi Shemer had no reason to feel bad, says Basque singer", Haaretz, May 6, 2005; accessed August 3, 2012
  14. «Israel Prize Official Site – Recipients in 1983 (in Hebrew)»։ Վերցված է October 22, 2015 
  15. NAOMI SHEMER COMMEMORATIVE COIN 2005/5765

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]