Նախագահական ընտրություններ Ադրբեջանում (2018)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նախագահական ընտրություններ Ադրբեջանում (2018)
Ադրբեջան
2018 թվականի ապրիլի 11
Ilham Heydar oglu Aliyev - President of the Republic of Azerbaijan.jpg Zahid Oruc2 (cropped).jpg
Թեկնածու Իլհամ ԱլիևԶահիդ Օրուջ
Կուսակցություն Նոր Ադրբեջան կուսակցություն ինքնառաջադրում/անկուսակցական
Ընտրաձայների քանակ: 3 192 522 (86.22 %) 115 462 (3.11 %)

Տեսակ նախագահական ընտրություններ

Պաշտոն նախագահ

Հաղթող Իլհամ Ալիև

Նախորդ 2013 Azerbaijani presidential election?

Նախագահական ընտրություններ Ադրբեջանում (ադրբ.՝ Azərbaycan Respublikası Prezident seçkiləri), համապետական նախագահական ընտրություններ , որը տեղի է ունեցել 2018 թվականի ապրիլի 11-ին Ադրբեջանում[1]:

Ընտրությունների մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ընտրությունների մասին» օրենքի 178-րդ հոդվածի առաջին կետում նշված է, որ ընտրությունները տեղի են ունենում հոկտեմբերի երրորդ չորեքշաբթին: Այսինքն, Ադրբեջանում նախագահական հերթական ընտրությունները պետք է տեղի ունենային 2018 թվականի հոկտեմբերի 17-ին: Սակայն 2018 թվականի փետրվարի 5-ին նախագահին հրամանագրով փոխվել է ընտրությունների օրը և նշանակվել ապրիլի 11-ը[2]:

Ադրբեջանի նախագահը կընտրվեր երկրորդ փուլով, եթե թեկնածուներից ոչ մեկ առաջին փուլի ժամանակ չկարողանար ստանալ ձայների մեծ մասը[3]:

Թեկնածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Իլհամ Ալիև — 2003 թվականից Ադրբեջանի նախագահ, «Նոր Ադրբեջան» կուսակցության առաջնորդ:
  • Ռազի Նուրուլլաև — քաղաքական գործիչ և վերլուծաբան, «Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի» նախկին փոխնախագահ:
  • Հաֆիզ Հաջիև — «Ժամանակակից հավասարություն» կուսակցության նախագահ: Մասնակցել է նաև 2003, 2008 և 2013 թվականների ընտրություններին:
  • Հուդրաթ Հասանգուլիև - Ադրբեջանի մեջլիսի պատգամավոր, «Ամբողջական Ադրբեջանի ազգային ճակատի» առաջնորդ: Մասնակցել է նաև 2003, 2008 և 2013 թվականների ընտրություններին:
  • Արազ Ալիզադե — Ադրբեջանի մեջլիսի պատգամավոր, Ադրբեջանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ: Մասնակցել է նաև 2013 թվականի ընտրություններին և զբաղեցրել 7-րդ հորիզոնականը:
  • Ֆարաջ Գուլիև — Ադրբեջանի մեջլիսի պատգամավոր, «Ազգային վերածննդի շարժման» կուսակցության առաջնոդ: Մասնակցել է նաև 2013 թվականի ընտրություններին և զբաղեցրել 8-րդ հորիզոնականը:
  • Սարդար Ջալալօղլու — Ադրբեջանի դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ: Մասնակցել է նաև 2013 թվականի ընտրություններին և զբաղեցրել 10-րդ հորիզոնականը:
  • Զահիդ Օրուջ — Ադրբեջանի մեջլիսի պատգամավոր, անկախ թեկնածու: Մասնակցել է նաև 2013 թվականի ընտրություններին և զբաղեցրել 5-րդ հորիզոնականը:

Դեմոկրատական ուժերի ազգային խորհուրդը որոշել էր բոյկոտել ընտրությունները և ողջ երկրում սկսել բողոքի ցույցեր[4]: Հանրապետական այլընտրանքային շարժումը նույնպես հայտարարել էր, որ չի ճանաչում ընտրությունների արդյունքները՝ որակելով այն որպես «շտապ իրականացված և չարդարացված քայլ»[5]: Փետրվարի 10-ին Մուսավաթական կուսակցությունը հայտարարել է, որ իրենք նույնպես կբոյկոտեն ընտրությունները, իսկ առաջնորդ Իսա Ղամբարը չի առաջադրվի նախագահի թեկնածուի համար: Նույն օրը մեկ այլ՝ «Հույսի կուսակցության» ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ չեն մասնակցի ընտրություններին:

Արդյունքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Իլհամ Ալիև - 3192252 (86,22%)
  • Զահիդ Օրուջ - 115462 (3,11%)
  • Հուդրաթ Հասանգուլիև - 112915 (3,05%)
  • Սարդար Ջալալօղլու - 112708 (3,04%)
  • Հաֆիզ Հաջիև - 56153 (1,51%)
  • Արազ Ալիզադե - 51738 (1,39%)
  • Ֆարաջ Գուլիև - 43546 (1,18%)
  • Ռազի Նուրուլլաև - 22706 (0,75%)[6]

Միջազգային դիտորդների գնահատականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԱՀԿ-ն հայտարարել է Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների ժամանակ տեղի ունեցած բազմաթիվ լուրջ խախտումների մասին: Դիտորդները նշել են, որ հաճախ ընտրողները միասին են ընտրել, թափանցիկության բացակայություն է եղել, բացի այդ գրանցվել են լցոնումների բազմաթիվ դեպքեր: Ինչպես նշվում է Ընտրությունների մոնիթորինգի և ժողովրդավարության ուսուցանման կենտրոնի հայտարարության մեջ, խոսքն «ընտրատեղամասերում 47 % առանց գրանցվելու, ընտրատեղամասերի 53 % լցոնումների և ընտրատեղամասերի 53 % կարուսելի ընտրությունների մասին» է[7]:

ԵԱՀԿ ժողովրդավարական ինստիտուտների և մարդու իրավունքների բյուրոյի առաքելության ղեկավարի կարծիքով, ընտրություններին նախորդել են «սահմանափակ խոսքի և հավաքների իրավունքը, մրցակցության հնարավորության բացակայությունը, ընտրողներին ահաբեկումը»[8]:

Իշխանամետ լրագրողները տապալել են ԵԱՀԿ դիտորների կոնֆերանսը[9][10]: Դիտորդները թույլ չեն տվել պատասխանել հարցերի՝ բարձրաձայն աղմկելով: Լրագրողներից ոմանք հավելել են, որ զեկույցը կազմվել է Հայաստանում: Իրավիճակը փորձել են հանգստացնել անվտանգության աշխատակիցները[8]:

ՌԴ ԿԸՀ դիտորդ Անտոն Լոպատինը նշել է, որ Ադրբեջանում ընտրությունների ժամանակ որևէ խախտում չի արձանագրվել, ինչն արժանացել է միջազգային մամուլի քննադատությանը[11]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Azerbaijan brings forward date of presidential election to April 11: decree Reuters, 5 February 2018
  2. CEC Starts Preparations for Presidential Elections
  3. Republic of Azerbaijan: Election for President IFES
  4. Council of Democratic Forces Decides to Boycott Early Presidential Elections Contact, 6 February 2018
  5. REAL Not to Recognize Results of Early Presidential Elections Contact, 5 February 2018
  6. https://www.infocenter.gov.az/e-services/prezident2018.aspx?m=&egov
  7. Deutsche Welle (www.dw.com)։ «ОБСЕ заявила о серьезных нарушениях на выборах в Азербайджане | DW | 12.04.2018» (ռուսերեն)։ DW.COM։ Վերցված է 2018-04-14 
  8. 8,0 8,1 «В Азербайджане на третий срок президентом выбрали Алиева»։ podrobnosti։ 2013-10-10։ Վերցված է 2018-04-14 
  9. «Журналисты сорвали конференцию наблюдателей ОБСЕ по выборам в Азербайджане»։ РИА Новости (ռուսերեն)։ 20180412T1350+0300Z։ Վերցված է 2018-04-14 
  10. «Наблюдатели ОБСЕ отметили ограничения прав на выборах в Азербайджане»։ Зеркало (ru-RU)։ Վերցված է 2018-04-14 
  11. «Наблюдатели ОБСЕ отметили ограничения прав на выборах в Азербайджане»։ РИА Новости (ռուսերեն)։ 20180412T1400+0300Z։ Վերցված է 2018-04-14