Նաթանիել Բրաուն Փալմեր

Նաթանիել Բրաուն Փալմեր; անգլ.՝ Nathaniel Brown Palmer
Ծնվել է	օգոստոսի 8, 1799
Ծննդավայր	Stonington, Նյու Լոնդոն շրջան, Կոնեկտիկուտ
Մահացել է	հունիսի 21, 1877 (77 տարեկան)
Մահվան վայր	Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
Գերեզման	Stonington
Քաղաքացիություն	ԱՄՆ
Մասնագիտություն	ճանապարհորդ հետազոտող, ռազմածովային սպա և ճարտարագետ
Ծնողներ	հայր՝ Nathaniel Palmer, III?, մայր՝ Mercy Palmer?
	Nathaniel Brown Palmer Վիքիպահեստում

Նաթանիել Բրաուն Փալմեր (անգլ.՝ Nathaniel Brown Palmer, օգոստոսի 8, 1799(1799-08-08)^[1], Stonington, Նյու Լոնդոն շրջան, Կոնեկտիկուտ - հունիսի 21, 1877(1877-06-21)^[1], Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ծովագնաց-արդյունաբերող, որը եղել է երրորդ մարդը, որ հասել է Անտարկտիդայի ափերին։ Հարավային Օրկնեյան կղզիների (բրիտանացի Ջորջ Փաուելի հետ միասին) հայտնագործող։

Կյանքի վաղ տարիներ

Նաթանիել Բրաուն Փալմերը ծնվել է 1799 թվականի օգոստոսի 8-ին Սթոնինգթոնում (Կոնեկտիկուտ նահանգ) Նաթանիել Բրաուն Փալմերի ընտանիքում (իր հոր լրիվ անունով)՝ իրավաբանական կրթությամբ, ով փոխարինել է «դատարանի դահլիճի ձանձրալի մռնչյունը սղոցի տակից դուրս եկող տաշեղի խրխրոցով և իր ողջ կյանքը նվիրել նավաշինությանը»։ Նա ընտանիքի ութ երեխաներից մեկն էր։ Քանի որ նավաշինությունը հոր հիմնական զբաղմունքն էր, Փալմերը մանկության տարիներից գործնականում իր ողջ ժամանակն անցկացրել է նավաշինարանում՝ սովորելով նավաշինության բարդ գիտության առանձնահատկությունները։ Նա առաջին անգամ ծով է դուրս եկել 12 տարեկանում։ Անգլո-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ և մինչև 1818 թվականը նա լողացել է տարբեր նավերով, որոնք երթևեկում էին Նյու Յորքի և Նոր Անգլիայի միջև։ 1818 թվականին (ընդամենը 19 տարեկանում) նա դարձել է «Galena»^[3]:

Նավարկություն դեպի Անտարկտիդա

1819 թվականին Փալմերը դարձել է «Hersilia» արդյունաբերական նավի կապիտանի երկրորդ օգնական Ջեյմս Շեֆիլդի մոտ (անգլ.՝ James Sheffield), որը Սթոնինգթոնից ուղևորվել էր դեպի հարավային Ատլանտիկա՝ փնտրելու նոր փոկերի արոտավայրեր, որոնց որսը այդ ժամանակ մեծ եկամուտ էր բերում։ Ֆոլկլենդյան կղզիներում, որտեղ նավի անձնակազմը կանգ է առել թարմ միսը համալրելու համար, Փալմերը տեղեկացել է Ուիլյամ Սմիթի կողմից վերջերս հայտնաբերված Հարավային Շետլանդական կղզիների մասին։ 1820 թվականի հունվարին «Hersilia»-ն հասել է նոր հայտնաբերված կղզիներ և հաջող արդյունաբերական մրցաշրջանից հետո 1820 թվականի մայիսի 21-ին վերադարձել է Սթոնինգթոն՝ գրեթե 9000 փոկի կաշվով, որոնց վաճառքից ստացվել է 22000 դոլար^[4]:

Փալմերը իր բաժինը ներդրել է արդյունաբերական բիզնեսում և դարձել է Բենջամին Փենդլթոնի (անգլ.՝ Benjamin Pendleton) «Express» և «Hero» շխունաների համասեփականատերը, որոնցից վերջինի կապիտանն ինքն էր։ 1820 թվականի վերջին Փենդլթոնի նավատորմը բացել է նոր որսորդական մրցաշրջանը և տեղակայվել Նյու Պլիմուտի ծովածոցում՝ Լիվինգսթոն կղզում, որը արևմտյան փոթորիկների դեպքում լավագույն վայրը չէր։ 1820 թվականի նոյեմբերի 15-ին Փենդլթոնը Փալմերին ուղարկել է «Hero»-ով՝ փնտրելու նոր, ավելի հարմար նավահանգիստներ և փոկերի որսի հնարավոր վայրեր։ Առաջինը Փալմերը հետազոտել է Դեզեփշեն կղզին, որտեղ հայտնաբերել է բացառիկ հարմար նավահանգիստ։ Այնուհետև նա ուղևորվել է հարավ, հատել Բրանսֆիլդի նեղուցը և 1820 թվականի նոյեմբերի 16-ին տեսել Անտարկտիկական թերակղզու ափը (այս տարվա հունվարին հայտնաբերվել է Էդվարդ Բրանսֆիլդի կողմից)։ Նոյեմբերի 17-ին և 18-ին Փալմերը հետազոտել է Մակֆարլան նեղուցը, որը բաժանում է Լիվինգսթոն և Գրինվիչ կղզիները, որտեղ հայտնաբերել է երկու հիանալի ծովախորշեր՝ Յանկի-Հարբորը և Հաֆ-Մուն կղզում, իսկ նոյեմբերի 20-ին վերամիավորվել է նավատորմի հետ և շարունակել արդյունահանումը^[4]:

1821 թվականին Փալմերը եղել է 80 տոննա տարողությամբ «James Monroe» շլյուպի կապիտանը՝ Փենդլթոնի նույն արդյունաբերական նավատորմի կազմում։ 1821-1822 թվականների որսորդական մրցաշրջանը անհաջող էր, և Փալմերը մեկնել է երկարատև որոնողական արշավախմբի։ Նրա նավարկության մասին ճշգրիտ հաշվետվություններ չեն պահպանվել, բայց ավելի ուշ լույս տեսած թերթերի հաղորդագրությունների համաձայն՝ Դեզեփշեն կղզուց Փալմերը անցել է հյուսիս-արևելք՝ Անտարկտիկական թերակղզու սառցադաշտի եզրով և 1821 թվականի դեկտեմբերի 4-ին հասել Մորդվինովա (Էլեֆանտ) կղզի (կրկնելով Բրանսֆիլդի և Բելինսհաուզենի երթուղին նախորդ ամռանը), որտեղ հանդիպել է բրիտանացի արդյունաբերող Ջորջ Փաուելին Dove շլյուպի վրա^[5], որտեղից նրանք միասին ուղղություն են վերցրել դեպի արևելք և 1821 թվականի դեկտեմբերի 6-ին հայտնաբերել Հարավային Օրկնեյան կղզիները։ Փալմերը, ով հետապնդում էր բացառապես առևտրային շահեր և կղզիներում ծովային գազանների առատություն չէր հայտնաբերել, դեկտեմբերի 13-ին լողացել է հետ և դեկտեմբերի 22-ին վերադարձել Հարավային Շետլանդական կղզիներ^[6]:

Հարավային Օրկնեյան կղզիների հայտնաբերումը եղել է Փալմերի վերջին նշանակալի ներդրումը Անտարկտիդայի հետազոտության մեջ, թեև նա բազմիցս այցելել է այս տարածաշրջան 1829-1831 թվականներին^[4]:

Կյանքի հետագա տարիները և հիշողությունը

Անտարկտիկական Փալմեր կայան Նաթանիել Փալմերի հետագա կյանքը կապված էր ծովային բիզնեսի հետ։ 1822-1826 թվականներին նա զբաղվել է առևտրով Հարավային Ամերիկայում՝ միաժամանակ աջակցելով Իսպանիայից այդ մայրցամաքի երկրների անկախության շարժումներին և մասնակցելով Սիմոն Բոլիվարին ռազմական բեռների առաքմանը^[7]: Զբաղվել է փոքր առևտրային նավերի նախագծմամբ։ Կայացել է որպես հաջողակ գործարար և նավատեր^[8]:

Նաթանիել Փալմերը մահացել է 1877 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում՝ արևելք նավարկությունից վերադառնալուց հետո։ Նա թաղվել է Սթոնինգթոնում՝ իր առանձնատան մոտ, որը հետագայում գնվել է Սթոնինգթոնի պատմական ընկերության կողմից^[8]:

Նաթանիել Փալմերի անունով են կոչվում Փալմերի Երկիրը և Փալմերի արշիպելագը, ինչպես նաև անտարկտիկական հետազոտական կայանը Անվերս կղզում։ Որոշ ժամանակ ամերիկյան քարտեզների վրա Անտարկտիկական թերակղզին նույնպես կոչվում էր Փալմերի թերակղզի։ Սթոնինգթոնում գտնվող Փալմերի տանը գտնվում է թանգարան^[9]:

Ծանոթագրություններ

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 GeneaStar
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Geni(բազմ․) — 2006.
↑ Randolph, 1922, էջեր 1—17
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 Mills, 2003, էջեր 499—501
↑ Randolph, 1922, էջ 96
↑ Mills, 2003, էջեր 530
↑ Randolph, 1922, էջեր 99—110
↑ ^8,0 ^8,1 «Sample entries for four explorers» (անգլերեն). The Antarctic Circle. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 15-ին.
↑ «Welcome to the captain Palmer house» (անգլերեն). Stonington Historical Society. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 20-ին.

Գրականություն

John Randolph Spears Captain Nathaniel Brown Palmer: an old-time sailor of the sea. — Ն. Յ.: The Macmillan Co., 1922. OCLC 1834630
William James Mills Exploring polar frontiers : a historical encyclopedia. — ABC-CLIO, Inc, 2003. — P. 499-501, 530. — 844 p. — ISBN 1-57607-422-6

[_c63de3321673a641-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 GeneaStar

[_5cf3848a264abafa-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Geni(բազմ․) — 2006.

[Randolph—1922——1—17-3] Randolph, 1922, էջեր 1—17

[Mills—2003——499—501-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 Mills, 2003, էջեր 499—501

[Randolph—1922——96-5] Randolph, 1922, էջ 96

[Mills—2003——530-6] Mills, 2003, էջեր 530

[Randolph—1922——99—110-7] Randolph, 1922, էջեր 99—110

[:0-8] 8,0 ^8,1 «Sample entries for four explorers» (անգլերեն). The Antarctic Circle. Արխիվացված օրիգինալից 2019 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2015 թ․ մայիսի 15-ին.

[9] «Welcome to the captain Palmer house» (անգլերեն). Stonington Historical Society. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ փետրվարի 2-ին. Վերցված է 2015 թ․ ապրիլի 20-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]