Յուհան Ֆալկբերգեթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յուհան Ֆալկբերգեթ
բոքմալ Johan Falkberget
Dr. philos. Johan Falkberget (7602646362).jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 30, 1879(1879-09-30)[1][2][3][4][5][6][7][8]
ԾննդավայրՌեուրս, Սյոր Տրյոնդելագ, Նորվեգիա
Վախճանվել էապրիլի 5, 1967(1967-04-05)[9][1][2][3][4][5][6][7][8] (87 տարեկանում)
Վախճանի վայրՌեուրս, Սյոր Տրյոնդելագ, Նորվեգիա
Մասնագիտությունգրող, քաղաքական գործիչ և սցենարիստ
Լեզունորվեգերեն[1]
ՔաղաքացիությունՆորվեգիա
ԿուսակցությունՆորվեգական բանվորական կուսակցություն
ՊարգևներԲիրգեր Դոբլուգի անվան մրցանակ Գիլդենդալի մրցանակ Գուներուսի մեդալ և Սուրբ Օլաֆի շքանշան
ԶավակներMagnus Falkberget?
Johan Falkberget Վիքիպահեստում

Յուհան Ֆալկբերգեթ (նորվ.՝ Johan Falkberget, իսկական անունն ու ազգանունը՝ Յուհան Փեթթեր Լիլեբաքեն, Johan Petter Lillebakken, սեպտեմբերի 30, 1879(1879-09-30)[1][2][3][4][5][6][7][8], Ռեուրս, Սյոր Տրյոնդելագ, Նորվեգիա - ապրիլի 5, 1967(1967-04-05)[9][1][2][3][4][5][6][7][8], Ռեուրս, Սյոր Տրյոնդելագ, Նորվեգիա), նորվեգացի գրող, քաղաքական գործիչ և սցենարիստ:

Կենսագրություն և կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յուհան Ֆալկբերգեթը ծնվել է 1879 թվականի սեպտեմբերի 30-ին նորվեգական Ռյորուս կումունայի Ֆալքբերգեթի ֆերմայում, որը Ռուգելդալենի հովտում է: Ապագա գրողի հայրը հանքափոր էր: Անձամբ Յուհանն էլ ութ տարի շարունակ աշխատել է հանքավայրերում, որտեղից պղինձ էին արդյունահանում:

Գրականություն մուտք է գործել 1891 թվականին: Յուհան Ֆալկբերգեթի դեբյուտը եղավ «Քրիսթիան VI» եռագրությունը, որը բավականին ուշ տպագրվեց: 1893 թվականին գրողը փոխում է իր ազգանունը՝ Լիլեբաքեն և հետայդու ստորագրում է Ֆալկբերգեթ: Այդ ազգանունը վերցրեց այն ֆերմայի անունից, որտեղ նա ապրել է (այդ ժամանակաշրջանի համար սա բնորոշ քայլ էր):

Յուհան Ֆալկբերգեթի առաջին գիրքը տպագրվել է 1902 թվականին:

1906 թվականին գրողը հեռացավ հանքարդյունաբերության ոլորտից և դարձավ «Nybrott» թերթի գլխավոր խմբագիր Օլեսունում: 1908 թվականին Ֆալկբերգեթը տեղափոխվում է Ֆրեդրիկստադ, որտեղ սկսում է աշխատել «Smaalenes Socialdemokrat» թերթի խմբագրությունում: Ավելի ուշ Յուհան Ֆալկբերգեթը տեղափոխվում է Կիրկենես: 1909-ից 1922 թվականների ժամանակահատվածում ապրում և ստեղծագործում է հիմնականում Քրիստիանիայում (այժմ Օսլո):

1922 թվականին կրկին վերադառնում հայրենի քաղաք՝ Ռյորուս և հիմնավորվում «Ratvolden» ֆերմայում՝ 1 կմ հեռու Ֆալկբերգեթ ֆերմայից: Այսօր այնտեղ գրողի թանգարանն է գտնվում: 1931-ից 1933 թվականները Ստորտինգում ներկայացրել է Նորվեգական բանվորական կուսակցությունը Սյոր Թրյոննելագ ֆյուլքեից:

Յուհան Ֆալկբերգեթը 1940 թվականին տեղափոխվում է Շվեդիա՝ փրկվելով ֆաշիստական Գերմանիայից, որը օկուպացիայի ենթարկեց Նորվեգիան (Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Շվեդիան պահպանեց իր չեզոքությունը):

Գրողն իր մահկանացուն կնքում է 1967 թվականի ապրիլի 5-ին Ռյորուսում՝ ութսունյոթ տարեկան հասակում:

Ստեղծագործական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յուհան Ֆալկբերգեթի աշխատանքները նվիրված են աշխատողների ու բանվորների կյանքին, գյուղական մշակույթին, լեռնահանքային արդյունաբերությանը: Նա ռեալիստական ոճով նկարագրում է հանքափորերի տքնաջան աշխատանքը և նրանց կենցաղավարությունը: Յուհանի առաջին հայտնի պատմական ստեղծագործությունը «Չորրորդ գիշերային պահապան» (Den fjerde nattevakt, 1923) գիրքն է, որը նվիրված է 19-րդ դարի առաջին մասի իրադարձություններին, որոնք տեղի են ունեցել Ռյորուսի հանքավայրի շրջակայքում: Հաջորդ վեպն իրենից ներկայացնում է եռագրություն՝ «Քրիսթիան VI» (Christianus Sextus, 1927—1935), որը համանուն հանքավայրի մասին է ու պատմում է 1720-ական թվականների իրադարձությունները: Վեպի մեջ նկարագրվող իրադարձությունները տեղի են ունենում Հյուսիասային պատերազմի ավարտին հաջորդող ժամանակահատվածում:

«Բյարնե» (Bjarne, 1903), «Հաուկ Ուգլեվաթն» (Hauk Uglevatn, 1906), «Սև լեռները» (Svarte Fjelde, 1907), «Կրակի զոհը» (Brændoffer, 1917) վիպակները նույնպես պատմում են հանքարդյունաբերության և հանքափորերի մասին:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1902 Når livskvelden kjem - Forteljing
  • 1903 Bjarne - Et billede fra en fjellbygd
  • 1905 Vaarsus - Fortælling
  • 1905 Moseflyer - Skitser og sagn fra Dovrefjeld
  • 1906 Hauk Uglevatn - Fortælling fra Dovrefjeld
  • 1907 Svarte Fjelde - Fortælling
  • 1908 Mineskud
  • 1908 Ved den evige sne - Fortælling I
  • 1909 Fakkelbrand
  • 1909 Urtidsnat
  • 1910 Vargfjeldet - Smaa fortællinger
  • 1910 Nord i haugene - Eventyr
  • 1911 Fimbulvinter
  • 1912 En finnejentes kjærlighetshistorie
  • 1912 Jutul-historier - Fortalt av 'n Soplim-Tosten sjøl
  • 1913 Eli Sjursdotter
  • 1913 Eventyr. Nord i Haugene og Jutulhistorier
  • 1914 Simen Mustrøen. Karikaturkomedie
  • 1914 Av Jarleæt
  • 1915 Lisbet paa Jarnfjeld
  • 1916 Eventyrfjeld. Historier for barn
  • 1916 Helleristninger. Historier fra fjeldet og jagten
  • 1917 Brændoffer
  • 1918 Rott jer sammen
  • 1918 Sol. En historie fra 1600 tallet
  • 1919 Barkebrødstider - Nye fortællinger
  • 1919 Vidden - Fortællinger
  • 1919 Bjørneskytteren
  • 1920 Bør Børson - Olderdalens største sønn
  • 1920 Byd lykken haanden eller da Johannes Mo løste rebusen
  • 1920 Bør Børson jr.
  • 1921 Naglerne. Eller jernet fra Norden og andre fortellinger
  • 1923 Den fjerde nattevakt
  • 1924 I Nordenvindens land
  • 1925 Vers fra Rugelsjøen
  • 1926 Anders Reitan. Liv og virke 1826-1926
  • 1927 Den nye Bør Børson jr.
  • 1927 Christianus Sextus. De første geseller (CHRISTIANUS SEXTUS)
  • 1928 Det høie fjeld
  • 1928 Solfrid i Bjørnstu og de syv svende
  • 1929 I forbifarten
  • 1931 Christianus Sextus. I hammerens tegn (CHRISTIANUS SEXTUS)
  • 1933 Der stenene taler
  • 1935 Christianus Sextus. Tårnvekteren(CHRISTIANUS SEXTUS)
  • 1936 I vakttårnet
  • 1940 Nattens Brød. An-Magritt
  • 1944 Runer på fjellveggen. Sagn og fortellinger
  • 1946 Nattens Brød. Plogjernet
  • 1948 I lyset fra min bergmannslampe
  • 1952 Nattens Brød. Johannes
  • 1959 Nattens Brød. Kjærlighets veier
  • 1963 Jeg så dem --
  • 1964 Vers fra Rugelsjøen og andre dikt

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]