Յուլիանա Կյոպկե
| Յուլիանա Կյոպկե գերմ.՝ Juliane Koepcke | |
|---|---|
.jpg) | |
| Ծնվել է | հոկտեմբերի 10, 1954[1] (71 տարեկան) |
| Ծննդավայր | Լիմա, Պերու[1] |
| Քաղաքացիություն |  Գերմանիա և  Պերու |
| Կրթություն | Մյունխենի համալսարան, Քրիստիան-Ալբերտի համալսարան և Colegio Alexander von Humboldt? |
| Մասնագիտություն | կենդանաբան, գրադարանավար, գրող, կենսաբան և mammalogist |
| Աշխատատու | Bavarian State Collection of Zoology? |
| Ամուսին | Erich Diller? |
| Ծնողներ | հայր՝ Hans-Wilhelm Koepcke?, մայր՝ Maria Koepcke? |
| Պարգևներ և մրցանակներ | |
 Juliane Koepcke Վիքիպահեստում | |
Յուլիանա Մարգարետ Բեատա Կյոպկե (գերմ.՝ Juliane Margaret Beate Koepcke, հոկտեմբերի 10, 1954[1], Լիմա, Պերու[1]), գերմանա-պերուացի կենդանաբան գիտնական, որը հայտնի է որպես 1971 թվականի դեկտեմբերի 24-ին տեղի ունեցած Lockheed L-188 Electra ինքնաթիռի վթարից միակ փրկվածը։ Այն բանից հետո, երբ ինքնաթիռը 3 հազար մետր բարձրությունից ընկել է արևադարձային անտառը, 17-ամյա աղջիկը ինը օր շարունակ Ամազոնյան ջունգլիներով ճանապարհ է անցել դեպի մարդիկ՝ չնայած խորը կտրած վերքերին և անրակի կոտրվածքին[4]։
Հասուն տարիքում ծառայել է որպես Մյունխենի կենդանաբանական պետական հավաքածուի տնօրեն։
Յուլիանա Կյոպկե փրկության պատմության հիման վրա Իտալիայում նկարահանվել է «Հրաշքներ դեռ պատահում են» (իտալ.՝ «I miracoli accadono ancora»)[5]։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վաղ կյանք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ջուլիանա Կեպկեն ծնվել է 1954 թվականին գերմանացի կենսաբան էմիգրանտների ընտանիքում.Յուլիանայի մայրը՝ Մարիան, թռչնաբան էր, իսկ հայրը՝ Հանսը Վիլհելմը՝ թռչնաբան և հերպետոլոգ։ 1971 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Յուլիանան մոր հետ միասին թռչում էր Սուրբ Ծննդյան արձակուրդներին հոր մոտ, ով աշխատում էր Պուկալպայում: Աղջիկը վերջերս դարձավ 17 տարեկան, նա դեռ սովորում էր միջնակարգ դպրոցում:
Ավիավթար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1971 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, տեղական ժամանակով ժամը 12:00-ի սահմաններում, lansa Lockheed L-188 Electra ավիաընկերության տուրբոպրոպ ինքնաթիռը դուրս եկավ Խորխե Չավեսի միջազգային օդանավակայանից (Կալաո քաղաք, Պերուի Հանրապետություն)՝ ուղևորվելով դեպի Իկիտոս քաղաք՝ միջանկյալ վայրէջքով Պուկալպա (չվերթ 508)։ Ինքնաթիռում եղել է 92 մարդ, որից անձնակազմի 6 անդամ և 86 ուղևոր, այդ թվում՝ 17-ամյա Յուլիանա Կյոպկե և նրա մայրը:
Հաջող թռիչքից հետո ինքնաթիռը զբաղեցրել է 6400 մետր բարձրություն և ուղղություն վերցրել Պուկալպայում։ Երթուղու վրա եղել է ամպրոպային ճակատ, սակայն օդաչուները չեն փոխել ուղղությունը։ Ժամը 12:36-ին կայծակը հարվածել է ինքնաթիռի աջ թևին և հրդեհ առաջացրել վառելիքի բաքում: Ուժեղ կրակի պատճառով թևը շուտով պոկվել է, օդանավը կորցրել է կառավարումը և, փլուզվելով, 3200 մետր բարձրությունից ընկել է արևադարձային անտառ։
Անկման վայրը գտնվում էր Պուկալպայից 20 րոպե թռիչքի ժամանակ։ Շուտով սկսվեց փրկարարական գործողությունը, բայց անձրևը կանխեց հրդեհի զարգացումը գետնին, իսկ արևադարձային ծառերի պսակները թաքցրեցին բեկորները: Այդ պատճառով օդից որոնողական արշավախմբերը չեն կարողացել հայտնաբերել ինքնաթիռը։
Ավելի ուշ պարզվել է, որ աղետը օդաչուների՝ ամպրոպային ճակատով թռչելու սխալ որոշման հետևանք է եղել։
Փրկություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Յուլիանայի հիշողությունների համաձայն, երբ ինքնաթիռը գտնվում էր ամպրոպի ճակատի ներսում, այն սկսեց թափահարել, իրեր ընկան, որոշ ուղևորներ բղավեցին: Այնուհետև կայծակը հարվածեց, և L-188-ը սկսեց շրջվել: Ընկնելուց քիչ առաջ շարժիչների դղրդյունն անհետացավ, լսվում էին միայն մարդկանց ճիչերն ու քամու սուլոցը։
Ինքնաթիռի ընկնելուց հետո Յուլիանան արթնացավ՝ վերևից ծածկված երեք տեղանոց բազկաթոռով, որի վրա նստած էր ինքնաթիռում։ Նա ստացել է անրակի կոտրվածք և աջ աչքի կոնտուզիա, ուղեղի ցնցում, պատռել է ծնկի կապանը, ինչպես նաև բազմաթիվ կտրվածքներ է ունեցել, այդ թվում՝ խորը։ Ըստ Յուլիանա Կյոպկեի պատմության՝ նա ուշքի է եկել աղետի հաջորդ օրը[4]։ Սակայն դեռ երկար ժամանակ նրա ինքնազգացողությունը թույլ չէր տալիս որևէ գործողություն ձեռնարկել, նա պարբերաբար կորցնում էր գիտակցությունը։ Բացի այդ, Յուլիանան լավ չէր տեսնում. մի աչքը թուլացավ, և նա կորցրեց ակնոցը:
Աստիճանաբար ուշքի գալով՝ Յուլիանան փորձեց գտնել իր կողքին նստած մորը, բայց ապարդյուն: Չգտնելով նաև այլ փրկվածների՝ աղջիկը որոշել է ոչ թե սպասել փրկարարներին, այլ ինքնուրույն հասնել մարդկանց։ Այս պահին աղետից արդեն 4 օր է անցել[4]։ Նա լսեց և տեսավ որոնման ինքնաթիռները, բայց նրանք չտեսան նրան, և Յուլիանան նրանց ուշադրությունը գրավելու ոչինչ չուներ: Հետագայում հետաքննությունը պարզել է, որ ընկնելու պահը ողջ է մնացել 14 մարդ, սակայն նրանք բոլորը մահացել են վնասվածքներից հաջորդ մի քանի օրվա ընթացքում՝ մինչ օգնության հասնելը:
Հենվելով ջունգլիներում գոյատևելու մասին իր հորից ստացած գիտելիքների վրա՝ Յուլիանան գնաց մարդկանց փնտրելու: Դրանից առաջ նա որոնում էր բեկորները սնունդ փնտրելու համար, բայց հայտնաբերեց միայն քաղցրավենիքի մի փոքրիկ բաժակ, որն էլ դարձավ նրա ճամբարային կերակուրը: Հայտնաբերվել է նաև բավականին մեծ կարկանդակ, որն ընկնելիս խառնվել է ցեխի հետ և այդ տեսքով ուտել հնարավոր չի եղել: Ուստի Յուլիանան վերցրեց միայն կոնֆետները՝ թողնելով կարկանդակը, ինչի համար հետո զղջաց (կոնֆետներն ավարտվեցին երեք օր անց, իսկ ուտելու փոխարեն աղջիկը պարզապես շատ ջուր խմեց)։
6-րդ օրը (դեկտեմբերի 31-ին) Յուլիանան լսեց գետերի երկայնքով ապրող goacins-ի աղաղակի բնորոշ ձայնը: Գնալով նրանց մոտ՝ նա շուտով ափ դուրս եկավ։ Նա իջավ աղետի վայրից ոչ հեռու հոսող առուն և շարժվեց հոսանքն ի վեր։ Ծանծաղ առվակի վրայով շարժվելն ավելի հեշտ էր, քան ջունգլիներում, բացի այդ, առվակին Հետևելով՝ մարդկանց մոտ դուրս գալու մեծ հավանականություն կա։ Այնուամենայնիվ, աղջիկը սխալվեց ուղղություն ընտրելու հարցում՝ չկասկածելով, որ եթե նա այլ կողմ գնար, դուրս կգար Սունգարի գետը, որտեղ շատ հաճախ լողում էին տարբեր նավակներ։ Ջունգլիներում Յուլիանան հանդիպել է կենդանիների, ջրի մեջ հանդիպել են օձեր և ձկներ։ Հետևելով Շիբոնի գետի հունին՝ նա տեսավ կայմաններին, բայց գիտեր, որ դրանք վտանգավոր չեն մարդկանց համար, ինչպես վտանգավոր չեն նաև հոսող ջրի մեջ ապրող պիրանաները։ պոչամբարների խայթոցներից պաշտպանվելու համար Յուլիանան զգաց ներքևի մասը իր առջև՝ օգտագործելով փայտ-գավազան:
Գիշերը Յուլիանան գործնականում չէր կարողանում քնել միջատների և ցավոտ վերքերի պատճառով: Բացի այդ, նրա աջ ուսի վրա սկսել է թարախակույտ զարգանալ, իսկ վերքի մեջ թրթուրներ են առաջացել։
Ջունգլիներում գտնվելու տասներորդ օրը աղջիկը հայտնաբերել է խարսխված նավակ։ Նայելով շուրջը՝ նա բարձրության վրա տեսավ տերևներից և ճյուղերից պատրաստված տնական տանիք: Ուժերի բացակայության պատճառով նրան երկար ժամանակ չի հաջողվել բարձրանալ ցածր բլուրը։ Բարձրանալուց հետո նա հասկացավ, որ խրճիթը կառուցված է նավակի շարժիչը պատսպարելու համար։ Խրճիթի կողքին աղջիկը որոշ քանակությամբ բենզին է հայտնաբերել և հիշելով, թե ինչպես է հայրը մի անգամ բուժել իրենց շանը, իր վերքը բուժել է բենզինով։ Նրան հաջողվել է մոտ 30 թրթուր հանել։ Խիստ թուլացած վիճակում աղջիկը քնել է հողեղեն հատակին՝ շարժիչի կողքին։ Արթնացրեց նրա մարդկանց ձայները հաջորդ առավոտյան (հունվարի 4-ին)։ Առաջինը նա տեսավ փայտահատ Մարսիո Ռիբերին, իսկ նրա հետ՝ երկու տղամարդ։ Նրանք բոլորը Պուերտո Ինկա գյուղի բնակիչներ էին, որը գտնվում էր Պաչիտեա գետի վրա։ Նրանք աղջկան տարել են իրենց գյուղ, կերակրել և եղած միջոցներով բուժել վերքերը։ Հաջորդ օրը աղջկան նավով տեղափոխել են մոտակա գյուղ։ Տեղի հիվանդանոցում Յուլիանային մասնագիտական բժշկական օգնություն են ցուցաբերել, այնուհետև փոքր ինքնաթիռով տեղափոխել են Պուկալպա, որտեղ նա հանդիպել է հոր հետ։
Վթարի վայրը հայտնաբերվել է Յուլիանա Կյոպկեի ցուցմունքների շնորհիվ՝ Պուկալպա ժամանելուց երկու օր անց: Այս պահին ողջ մնացած բոլոր ուղևորները մահացել են։ Ստացած վնասվածքներից ապաքինվելուց հետո Կյոպկեն օգնել է որոնողական խմբերին՝ հայտնաբերելու կործանման վայրը և դուրս բերելու զոհերի մարմինները։ Նրա մոր մարմինը հայտնաբերվել է միայն 1972 թվականի հունվարի 12-ին: Հունվարի 13-ին հայտնաբերվել է 91 մարմին, այսինքն՝ բոլոր մահացածներին, որոնցից հաջողվել է ճանաչել 56-ը։
Աղետից հետո
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Շուտով Կյոպկեն տեղափոխվեց Արևմտյան Գերմանիա, որտեղ լիովին ազատվեց վնասվածքներից։ Նա Կիլսկի համալսարանում սովորել է Օրնիթոլոգիա և ավարտել այն 1980 թվականին: Դոկտորի կոչում է ստացել Մյունխենի Լյուդվիգ-Մաքսիմիլիան համալսարանում՝ պաշտպանելով իր թեզը արևադարձային անտառներում չղջիկների գաղութի բնապահպանական ուսումնասիրության վերաբերյալ և վերադարձել Պերու՝ հետագա հետազոտությունների համար: 1989 թվականին Կյոպկեն ամուսնացել է գերմանացի միջատաբան Էրիխ Դիլլերի հետ։ 2000 թվականին դարձել է Պերուի անտառների հետազոտական կայանի տնօրեն հոր մահից հետո, որը նախկինում զբաղեցնում էր այդ պաշտոնը[6]։
Ստեղծագործական կյանքում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Յուլիանա Կյոպկեի ճակատագիրն արտացոլվել է մի շարք ստեղծագործություններում:
- Ամերիկա-իտալական «Հրաշքներ դեռ պատահում են» (իտալ.՝ «I miracoli accadono ancora»)
- «Հույսի թևեր» վավերագրական ֆիլմ (գերմ.՝ «Julianes Sturz in den Dschungel»), գերմանացի ռեժիսոր Վերներ Հերցոգ[7];
- Discovery Channel վավերագրական ֆիլմ « Ինքնաթիռի վթարներ. հույժ գաղտնի. Էքստրեմալ եղանակ » (6-րդ եթերաշրջան, 1-ին եթերաշրջան)։
- 2017 թվականի նոյեմբերին հայտարարվել է Սոֆի Թրների մասնակցությամբ «Երբ ես ընկա երկնքից» ֆիլմը[8]։
Բացի այդ, 2011 թվականին Յուլիանա Կյոպկեն հրատարակել է ինքնակենսագրական գիրք՝ «երբ ես ընկա երկնքից» (գերմ.՝ Als ich vom Himmel fiel)[9]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #111408970 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ https://www.bundespraesident.de/SharedDocs/Berichte/DE/Frank-Walter-Steinmeier/2021/06/210607-OV-Umwelt-Klima.html
- ↑ Condecoran a Juliane Koepcke por su labor a favor de la Amazonía peruana — Andina.
- 1 2 3 Tom Littlewood (2011). «The woman who fell to earth» (անգլերեն). Vice. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 5-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 19-ին.
- ↑ «I miracoli accadono ancora». Internet Movie Database. Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 14-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 18-ին.
- ↑ She Fell Nearly 2 Miles, and Walked Away Արխիվացված 2022-08-12 Wayback Machine, Franz Lidz, New York Times, 18 июня 2021 года.
- ↑ Вернер Херцог давно интересовался этой историей, на что у него были личные мотивы: отправляясь на поиски натуры для своего фильма «Агирре, гнев божий», он лишь по счастливой случайности не попал на тот самый злополучный рейс.
- ↑ «Звезда Игры престолов выживет в авиакатастрофе в новом фильме — Mail Кино». Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ նոյեմբերի 7-ին. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 2-ին.
{{cite web}}: no-break space character in|title=at position 62 (օգնություն) - ↑ Juliane Koepcke Когда я упала с неба = When I Fell From the Sky. — Titletown Publishing, LLC, 2011. — 227 с. — ISBN 978-0983754701
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Юлиана Кёпке (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
- Юлиана Кёпке (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
- Юлиана Кёпке на сайте КиноПоиск
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յուլիանա Կյոպկե» հոդվածին։ |
| ||||||||||||
